Svör

31. kafli

Látum S tákna einkasparnað, T − G fjárlagaafgang, I einkafjárfestingu og X − M afgang á vöru- og þjónustujöfnuði. Jafngildið er S + (T − G) = I + (X − M). Innsetning gefur 600 + 200 = I + 100 og því er einkafjárfesting I = 700. Þetta er bókhaldslegt jafngildi fyrir tímabilið; það segir eitt og sér ekki hvaða liður olli hinum.

\begin{array}{rcl} Framboð fjármagns & = & Eftirspurn eftir fjármagni \\ S + (T – G) & = & I + (X – M) \\ 600 + 200 & = & I + 100 \\ I & = & 700 \end{array}

Með þeirri formerkjareglu að X − M sé jákvætt við afgang og neikvætt við halla er jafngildið S + (T − G) = I + (X − M). Fjárlagaafgangurinn 1.000 kemur því inn sem jákvæður liður vinstra megin.
$\begin{array}{rcl} Framboð fjármagns & = & Eftirspurn eftir fjármagni \\ S + (T – G) & = & I + (X – M) \end{array}$
Setjum gildin inn: 4.000 + 1.000 = 5.000 + (X − M). Af því leiðir að X − M = 0, svo jafnvægi er á vöru- og þjónustujöfnuði.
Þegar 1.000 afgangur verður að 1.000 halla er T − G = −1.000. Þá fæst 4.000 − 1.000 = 5.000 + (X − M), þannig að X − M = −2.000. Niðurstaðan er því 2.000 halli á vöru- og þjónustujöfnuði. Jafngilt má færa hallana sitt hvorum megin og skrifa 4.000 + 2.000 = 5.000 + 1.000.
$\begin{array}{rcl} Framboð fjármagns & = & Eftirspurn eftir fjármagni \\ S + (M – X) & = & I + (G – T) \\ 4000 + 2000 & = & 5000 + 1000 \end{array}$

Skrifa má jafngildið sem (T − G) + (M − X) + $S = I$ , þar sem M − X er halli á vöru- og þjónustujöfnuði. Breytingarformið er ΔI − ΔS = Δ(T − G) + Δ(M − X).

\begin{array}{rcl} Framboð fjármagns & = & Eftirspurn eftir fjármagni \\ (T – G) + (M – X) + S & = & I \end{array}

Bæði fjárlagaafgangurinn og hallinn á vöru- og þjónustujöfnuði jukust, svo hægri hlið síðari jöfnunnar er jákvæð. Einkafjárfesting hlaut því að aukast miðað við einkasparnað. Það getur gerst með aukinni fjárfestingu og óbreyttum sparnaði, minni sparnaði og óbreyttri fjárfestingu, eða breytingu á báðum liðum þannig að ΔI − ΔS sé jafnt samanlagðri aukningu hinna liðanna. Jafngildið eitt ákvarðar hvorki orsök né hvaða samsetning varð fyrir valinu. Í Bandaríkjunum seint á tíunda áratug 20. aldar jókst fjárfesting á sama tíma og einkasparnaður minnkaði.

Við fulla jafngildiskenningu Ricardos hækkar einkasparnaður úr 130 í 150 þegar hallinn hækkar úr 50 í 70. Einkafjárfesting helst 100 og halli á vöru- og þjónustujöfnuði 20. Nýja jafngildið er því 150 + 20 = 100 + 70. Full mótvæging er strangt fræðilegt viðmið, ekki almenn niðurstaða.

\begin{array}{rcl} Framboð fjármagns & = & Eftirspurn eftir fjármagni \\ S + (M – X) & = & I + (G – T) \\ 150 + 20 & = & 100 + 70 \end{array}

Rökin eru að auknar fjárveitingar einar tryggi ekki betri námsárangur ef skipulag, kennsluhættir eða hvatar beina ekki viðbótarfénu að árangursríkri kennslu. Tillögur hafa meðal annars falist í reglulegu mati, starfsþróun kennara, stuðningi við árangursríka kennsluhætti, auknu sjálfstæði skóla, valkostum nemenda og umbun fyrir framfarir. Slíkt mat þarf þó að nota fjölbreytta mælikvarða, þar á meðal námsframfarir fremur en hrá meðaltöl, og fylgjast með brottfalli, líðan, breidd náms og langtímaárangri. Fjármögnun og ábyrgð þurfa jafnframt að draga úr hvata til að velja aðeins auðkennilega sterka nemendur og tryggja að skólar með erfiðari nemendahópa eða meiri stuðningsþarfir fái nægilegt fjármagn.

Hið opinbera getur fjármagnað eigin rannsóknastofnanir, veitt samkeppnisstyrki til háskóla og fyrirtækja, notað opinber innkaup til að skapa eftirspurn eftir nýrri tækni og veitt skattaívilnanir vegna rannsókna og þróunar. Árangur ætti að meta með trúverðugum samanburðarhópi eða annarri matsaðferð sem áætlar hvað hefði gerst án aðgerðarinnar. Mikilvægt er að kanna viðbótaráhrif, þekkingarflæði, einkaleyfi, afurðir, framleiðni og samfélagslegan ávinning, en einnig stjórnsýslukostnað og hvort opinbert fé hafi aðeins komið í stað rannsókna sem hefðu hvort sem er farið fram.