Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...
Leita í bók...
Tölfræði (IS)
  • Formáli
  • Introduction
  • 1.1 Definitions of Statistics, Probability, and Key Terms
  • 1.2 Data, Sampling, and Variation in Data and Sampling
  • 1.3 Tíðni, tíðnitöflur og mælistig
  • 1.4 Tilraunahögun og siðfræði
  • 1.5 Tilraun með gagnasöfnun
  • 1.6 Úrtakstilraun
  • Lykilhugtök
  • Kaflarifjun
  • Æfing
  • Homework
  • Tengjum efnið saman: heimaverkefni
  • Heimildir
  • Lausnir
  • Introduction
  • 2.1 Stem-and-Leaf Graphs (Stemplots), Line Graphs, and Bar Graphs
  • 2.2 Histograms, Frequency Polygons, and Time Series Graphs
  • 2.3 Measures of the Location of the Data
  • 2.4 Box Plots
  • 2.5 Lýsistærðir fyrir miðju gagna
  • 2.6 Skewness and the Mean, Median, and Mode
  • 2.7 Mælikvarðar á dreifingu gagna
  • 2.8 Lýsandi tölfræði
  • Lykilhugtök
  • Kaflayfirlit
  • Formúluyfirlit
  • Æfingar
  • Heimaverkefni
  • Tengjum efnið saman: heimaverkefni
  • Heimildir
  • Lausnir
  • Inngangur
  • 3.1 Hugtök
  • 3.2 Óháðir og ósamrýmanlegir atburðir
  • 3.3 Tvær grunnreglur líkindafræðinnar
  • 3.4 Krosstöflur
  • 3.5 Líkindatré og Vennmyndir
  • 3.6 Efni í líkindafræði
  • Lykilhugtök
  • Kaflarifjun
  • Formúluyfirlit
  • Æfingar
  • Tökum þetta saman: Æfingar
  • Heimadæmi
  • Tökum þetta saman: Heimadæmi
  • Heimildir
  • Lausnir
  • Inngangur
  • 4.1 Líkindafall (PDF) fyrir strjála slembibreytu
  • 4.2 Meðaltal eða væntigildi og staðalfrávik
  • 4.3 Tvíkostadreifing (valfrjálst)
  • 4.4 Rúmfræðileg dreifing (valfrjálst)
  • 4.5 Happdrættisdreifing (valfrjálst)
  • 4.6 Poisson dreifing (valfrjálst)
  • 4.7 Strjál dreifing (spilastokkatilraun)
  • 4.8 Strjál dreifing (lukkuteningatilraun)
  • Lykilhugtök
  • Kaflarifjun
  • Formúluyfirlit
  • Æfingar
  • Heimadæmi
  • Heimildir
  • Lausnir
  • Inngangur
  • 5.1 Þéttiföll samfelldra líkindadreifinga
  • 5.2 Jöfn dreifing
  • 5.3 Veldisdreifing (valfrjálst)
  • 5.4 Samfelld dreifing
  • Lykilhugtök
  • Upprifjun kafla
  • Formúluyfirlit
  • Æfingar
  • Heimadæmi
  • Heimildir
  • Lausnir
  • Inngangur
  • 6.1 Staðlaða normaldreifingin
  • 6.2 Notkun normaldreifingar
  • 6.3 Normaldreifing—Hringtímar
  • 6.4 Normaldreifing—Lengd litlafingurs
  • Lykilhugtök
  • Upprifjun kafla
  • Formúluyfirlit
  • Æfingar
  • Heimaverkefni
  • Heimildir
  • Lausnir
  • Inngangur
  • 7.1 Höfuðsetning tölfræðinnar fyrir úrtaksmeðaltöl
  • 7.2 Höfuðsetning tölfræðinnar fyrir summur (valfrjálst)
  • 7.3 Notkun höfuðsetningar tölfræðinnar
  • 7.4 Höfuðsetning tölfræðinnar (smámynt)
  • 7.5 Höfuðsetning tölfræðinnar (smákökuuppskriftir)
  • Lykilhugtök
  • Upprifjun kafla
  • Formúluyfirlit
  • Æfingar
  • Heimaverkefni
  • Heimildir
  • Lausnir
  • Inngangur
  • 8.1 Meðaltal eins þýðis reiknað með normaldreifingu
  • 8.2 Meðaltal eins þýðis reiknað með t-dreifingu Students
  • 8.3 Þýðishlutfall
  • 8.4 Öryggisbil (húsnæðisverð)
  • 8.5 Öryggisbil (fæðingarstaður)
  • 8.6 Öryggisbil (hæðir kvenna)
  • Lykilhugtök
  • Upprifjun kafla
  • Upprifjun formúla
  • Æfing
  • Heimadæmi
  • Heimildir
  • Lausnir
  • Inngangur
  • 9.1 Núlltilgátur og gagntilgátur
  • 9.2 Útkomur og villur af gerð I og II
  • 9.3 Dreifing sem þarf fyrir tilgátuprófun
  • 9.4 Sjaldgæfir atburðir, úrtakið og ákvörðun og niðurstaða
  • 9.5 Viðbótarupplýsingar og heildstæð dæmi um tilgátupróf
  • 9.6 Tilgátupróf fyrir eitt meðaltal og eitt hlutfall
  • Lykilhugtök
  • Kaflayfirlit
  • Formúluyfirlit
  • Æfingar
  • Heimadæmi
  • Heimildir
  • Lausnir
  • Inngangur
  • 10.1 Tvö þýðismeðaltöl með óþekktum staðalfrávikum
  • 10.2 Tvö þýðismeðaltöl með þekktum staðalfrávikum
  • 10.3 Samanburður á tveimur óháðum þýðishlutföllum
  • 10.4 Pöruð úrtök (valfrjálst)
  • 10.5 Tilgátuprófun fyrir tvö meðaltöl og tvö hlutföll
  • Lykilhugtök
  • Upprifjun kafla
  • Upprifjun formúla
  • Æfing
  • Heimadæmi
  • Tekið saman: Heimadæmi
  • Heimildir
  • Lausnir
  • Inngangur
  • 11.1 Staðreyndir um kí-kvaðrat dreifinguna
  • 11.2 Próf á mátgæðum
  • 11.3 Próf á óhæði
  • 11.4 Próf á einsleitni
  • 11.5 Samanburður á kí-kvaðrat prófum
  • 11.6 Próf á dreifni í einu þýði
  • 11.7 Tölfræðiverkefni 1: Kí-kvaðrat mátgæðapróf
  • 11.8 Tölfræðiverkefni 2: Kí-kvaðrat próf á óhæði
  • Lykilhugtök
  • Upprifjun kafla
  • Upprifjun formúla
  • Æfingar
  • Heimadæmi
  • Tekið saman: Heimadæmi
  • Heimildir
  • Lausnir
  • Inngangur
  • 12.1 Línulegar jöfnur
  • 12.2 Aðhvarfsjafnan
  • 12.3 Prófun á marktækni fylgnistuðulsins (valfrjálst)
  • 12.4 Spá (valfrjálst)
  • 12.5 Fráviksgildi
  • 12.6 Aðhvarfsgreining (fjarlægð frá skóla) (valfrjálst)
  • 12.7 Aðhvarfsgreining (kostnaður við kennslubækur) (valfrjálst)
  • 12.8 Aðhvarfsgreining (eldsneytisnýting) (valfrjálst)
  • Lykilhugtök
  • Upprifjun kafla
  • Upprifjun formúla
  • Æfingar
  • Heimadæmi
  • Tekið saman: Heimadæmi
  • Heimildir
  • Lausnir
  • Inngangur
  • 13.1 Einþátta fervikagreining
  • 13.2 F-dreifingin og F-hlutfallið
  • 13.3 Staðreyndir um F-dreifinguna
  • 13.4 Tilgátupróf fyrir tvær dreifnir
  • 13.5 Tölfræðiverkefni: Einþátta fervikagreining
  • Lykilhugtök
  • Upprifjun kafla
  • Upprifjun formúla
  • Æfingar
  • Heimadæmi
  • Heimildir
  • Lausnir
  • Viðauki A: Yfirlitsæfingar (kaflar 3–13)
  • Viðauki B: Æfingapróf 1–4 og lokapróf
  • Viðauki C: Gagnasöfn
  • Viðauki D: Hóp- og paraverkefni
  • Viðauki E: Lausnablöð
  • Viðauki F: Stærðfræðileg orðasambönd, tákn og formúlur
  • Viðauki G: Athugasemdir fyrir TI-83, 83+, 84 og 84+ reiknivélar
  • Viðauki H: Töflur
  • Atriðaskrá
Tölfræði (IS)Kafli 1313.2 F-dreifingin og F-hlutfallið
1313 F-dreifing og einþátta fervikagreining

13.2 F-dreifingin og F-hlutfallið

FYRRI KAFLI

13.1 Einþátta fervikagreining

NÆSTI KAFLI

13.3 Staðreyndir um F-dreifinguna

DreiFingin sem notuð er í þessu tilgátupróFi er ný dreifing. Hún kallast F-dreifing og er nefnd eftir Sir Ronald Fisher, enskum tölfræðingi. F-prófstærðin er hlutfall, það er brot. Í prófinu koma fyrir tvennar frígráður: frígráður teljarans og frígráður nefnarans.

Til dæmis, eF F Fylgir F-dreifingu, teljarinn hefur 4 frígráður og nefnarinn hefur 10 frígráður, þá er rithátturinn F ~ F₄,₁₀.

Athugasemd

F-dreifingin er leidd af t-dreiFingu Students. Gildi F-dreifingarinnar eru ferningar samsvarandi gilda úr t-dreifingunni. Einþátta fervikagreining víkkar t-prófið út þannig að hægt sé að bera saman fleiri en tvo hópa. Sú útleiðsla er utan efnis þessa námskeiðs. Þegar hóparnir eru fleiri en tveir er betra að nota fervikagreiningu en að framkvæma t-próf milli allra para hópa, því mörg próf auka líkurnar á villu af gerð I.

Til að reikna F-hlutfallið eru búin til tvö möt á dreifninni.

  • Dreifni milli úrtaka: mat á σ² sem jafngildir dreifni úrtaksmeðaltalanna margfaldaðri með n þegar úrtaksstærðirnar eru jafnar. Ef úrtökin eru misjafnlega stór er dreifnin milli úrtaka vegin til að taka tillit til ólíkra úrtaksstærða. Þessi dreifni kallast líka breytileiki vegna inngrips eða skýrður breytileiki.
  • Dreifni innan úrtaka: mat á σ² sem er meðaltal úrtaksdreifnanna, einnig kallað samvegin dreifni. Þegar úrtaksstærðirnar eru ólíkar er dreifnin innan úrtaka vegin. Þessi dreifni kallast líka breytileiki vegna skekkju eða óskýrður breytileiki.
  • SS_between er fervikasumman sem lýsir breytileika milli ólíkra úrtaka.
  • SS_within er fervikasumman sem lýsir breytileika innan úrtaka sem stafar af tilviljun.

Til að finna fervikasummu eru lögð saman ferningsgildi sem geta í sumum tilvikum verið vegin. Við notuðum fervikasummur áður til að reikna úrtaksdreifni og úrtaksstaðalfrávik í kaflanum um lýsandi tölfræði.

MS merkir meðalfervikasumma. MS_betweener dreifnin milli hópa og MS_withiner dreifnin innan hópa.

Útreikningur fervikasummu og meðalfervikasummu

  • k = fjöldi ólíkra hópa.
  • nⱼ = stærð j-ta hópsins.
  • sⱼ = summa gildanna í j-ta hópnum.
  • n = heildarfjöldi allra gilda samanlagt, það er heildarúrtaksstærðin Σnⱼ.
  • x er eitt gildi og Σx = Σsⱼ.
  • Summa kvaðrata allra gilda úr öllum hópum samanlagt er Σx².

Heildarfervikasumman og skipting hennar í skýrðan og óskýrðan breytileika eru:

SStotal=∑x2−(∑x)2n
SSbetween=∑[(sj)2nj]−(∑sj)2n
SSwithin=SStotal−SSbetween
  • Frígráður ólíku hópanna, það er frígráður teljarans, eru df_between = k − 1.
  • Frígráður skekkjunnar innan úrtaka, það er frígráður nefnarans, eru df_within = n − k.
MSbetween=SSbetweendfbetween=SSbetweenk−1
MSwithin=SSwithindfwithin=SSwithinn−k

Einþátta fervikagreining byggist á því að MS_betweengetur orðið fyrir áhrifum af mun á þýðismeðaltölum nokkurra hópa. Þar sem MS_withinber gildin í hverjum hópi saman við meðaltal sama hóps hefur munur á hópameðaltölum ekki áhrif á MS_within.

Núlltilgátan segir að allir hóparnir séu úrtök úr þýðum með sömu normaldreifingu. Gagntilgátan segir að að minnsta kosti tveir úrtakshópar komi úr þýðum með ólíkar normaldreifingar. Ef núlltilgátan er sönn ættu MS_betweenog MS_withinbæði að meta sama gildi.

Athugasemd

Núlltilgátan segir að öll þýðismeðaltöl hópanna séu jöfn. Tilgátan um jöfn meðaltöl felur í sér að þýðin hafi sömu normaldreifingu, því gert er ráð fyrir að þýðin séu normaldreifð og hafi jafnar dreifnir.

F-hlutFall eða F-prófstærð:

F=MSbetweenMSwithin

Ef MS_betweenog MS_withinmeta sama gildið, eins og vænta má þegar H₀ er sönn, ætti F-hlutfallið að vera nálægt 1. Frávik frá 1 stafa þá aðallega af úrtaksskekkju. Í reynd samanstendur MS_betweenaf þýðisdreifninni ásamt dreifni sem verður til vegna mismunar milli úrtakanna. MS_withiner mat á þýðisdreifninni. Þar sem dreifni er alltaf jákvæð verður MS_betweenyfirleitt stærri en MS_withinþegar núlltilgátan er röng. Þá verður F-hlutfallið stærra en 1. Ef þýðisáhrifin eru lítil er þó ekki ólíklegt að MS_withinverði stærra í tilteknu úrtaki.

Útreikningarnir hér að Framan voru gerðir fyrir hópa af ólíkri stærð. Ef hóparnir eru jafn stórir einfaldast útreikningarnir nokkuð og F-hlutfallið má rita svona:

F=n·sx¯2spooled2
  • n = úrtaksstærðin.
  • frígráður teljarans = k − 1.
  • frígráður nefnarans = n − k.
  • s²_pooled = meðaltal úrtaksdreifnanna, það er samvegin dreifni.
  • s²_x̄ = dreifni úrtaksmeðaltalanna.

Gögn eru yfirleitt sett í töflu til að auðveldara sé að skoða þau. Tölvuhugbúnaður birtir niðurstöður einþátta fervikagreiningar oft á þennan hátt.

Uppruni breytileikaFervikasumma (SS)Frígráður (df)Meðalfervikasumma (MS)F
Þáttur (milli hópa)SS (þáttur)k − 1MS (þáttur) = SS (þáttur)/(k − 1)F = MS (þáttur)/MS (skekkja)
Skekkja (innan hópa)SS (skekkja)n − kMS (skekkja) = SS (skekkja)/(n − k)
SamtalsSS (samtals)n − 1

Dæmi

Prófa á þrjár ólíkar mataræðisáætlanir með tilliti til meðalþyngdartaps. Gildin í töflunni eru þyngdartap fyrir ólíku áætlanirnar. Niðurstöður einþátta fervikagreiningar eru sýndar í Töflu 13.2.

Áætlun 1: n₁ = 4Áætlun 2: n₂ = 3Áætlun 3: n₃ = 3
53,58
4,574
43,5
34,5

s₁ = 16,5, s₂ = 15 og s₃ = 15,5.

Eftirfarandi útreikninga þarf til að fylla út töflu fyrir einþátta fervikagreiningu. Taflan er síðan notuð til að framkvæma tilgátupróf.

SSbetween=s124+s223+s323−(s1+s2+s3)210

þar sem n₁ = 4, n₂ = 3, n₃ =3og n = n₁ + n₂ + n₃ = 10.

SSbetween=(16,5)24+1523+(15,5)23−(16,5+15+15,5)210=2,2458
SStotal=244−47210=244−220,9=23,1
SSwithin=SStotal−SSbetween=23,1−2,2458=20,8542

Notkun TI-83, 83+, 84 eða 84+ reiknivélar

Tafla fyrir einþátta fervikagreiningu: formúlurnar fyrir SS_total, SS_factor= SS_betweenog SS_error= SS_withineru þær sömu og sýndar voru hér að framan. Sömu upplýsingar fást úr tilgátuprófsfallinu ANOVA í STAT TESTS á TI-reiknivél (rithátturinn er ANOVA[L1, L2, L3], þar sem L1, L2 og L3 innihalda gögnin úr áætlun 1, áætlun 2 og áætlun 3).

Uppruni breytileikaFervikasumma (SS)Frígráður (df)Meðalfervikasumma (MS)F
Þáttur (milli hópa)SS (þáttur) = SS (milli hópa) = 2,2458k − 1 = 3 hópar − 1 = 2MS (þáttur) = SS (þáttur)/(k − 1) = 2,2458/2 = 1,1229F = MS (þáttur)/MS (skekkja) = 1,1229/2,9792 = 0,3769
Skekkja (innan hópa)SS (skekkja) = SS (innan hópa) = 20,8542n − k = 10 gagnagildi alls − 3 hópar = 7MS (skekkja) = SS (skekkja)/(n − k) = 20,8542/7 = 2,9792
SamtalsSS (samtals) = 2,2458 + 20,8542 = 23,1n − 1 = 10 gagnagildi alls − 1 = 9

Æfing

Sem hluti af tilraun til að kanna hvernig ólíkar tegundir jarðvegshulu hefðu áhrif á framleiðslu sneiðtómata ræktuðu nemendur við Marist College tómatplöntur við ólíkar aðstæður jarðvegshulu. Hópar með þrjár plöntur hver fengu eitt af eftirfarandi inngripum:

  • ber jarðvegur
  • verslunarkeypt jarðvegshula
  • svart plast
  • hálmur
  • molta

Allar plönturnar uxu við sömu skilyrði og voru af sama yrki. Nemendur skráðu þyngd tómata í grömmum frá hverri af n = 15 plöntunum, eins og sést í Töflu 13.4.

Ber jarðvegur: n₁ = 3Jarðvegshula: n₂ = 3Plast: n₃ = 3Hálmur: n₄ = 3Molta: n₅ = 3
2.6255.3486.5837.2856.277
2.9975.6828.5606.8977.818
4.9155.4823.8309.2308.677

Búðu til töflu fyrir einþátta fervikagreiningu.

Ritháttur

TilgátupróFið í einþátta Fervikagreiningu er alltaf Hægrihliða, því stór F-gildi liggja langt úti í hægri hala F-dreifingarferilsins og leiða gjarnan til þess að H₀ er hafnað.

Rithátturinn Fyrir F-dreifingu er:

F∼Fdf(num),df(denom)

þar sem df(num) = df_betweenog df(denom) = df_within.

Meðaltal F-dreifingarinnar er:

μ=df(denom)df(denom)−2

FYRRI KAFLI

13.1 Einþátta fervikagreining

NÆSTI KAFLI

13.3 Staðreyndir um F-dreifinguna