5.4 Heildunarreglur og setningin um heildarbreytingu – Stærðfræðigreining, 1. bindi (IS) | Námsgögn
55 Heildun
5.4 Heildunarreglur og setningin um heildarbreytingu
5.4 Heildunarreglur og setningin um heildarbreytingu
Námsmarkmið
5.4.1 Beitið grundvallarreglum heildunar.
5.4.2 Útskýrið mikilvægi setningarinnar um heildarbreytingu.
5.4.3 Notið setninguna um heildarbreytingu til að leysa hagnýt verkefni.
5.4.4 Beitið heildum oddstæðra og jafnstæðra falla.
Í þessum undirkafla notum við nokkrar helstu heildunarreglur sem áður hafa verið teknar fyrir til að leysa mikilvæg hagnýt verkefni. Rétt er að hafa í huga að reglurnar eru settar fram með óákveðnum heildum. Þótt ákveðin og óákveðin heildi séu nátengd er mikilvægt að muna nokkurn grundvallarmun á þeim. Ákveðið heildi er annaðhvort tala, þegar heildismörkin eru föst, eða eitt fall, þegar annað eða bæði heildismörkin eru breytileg. Óákveðið heildi táknar fjölskyldu falla sem einungis eru frábrugðin hvert öðru um fastalið. Eftir því sem þið kynnist heildun betur fáið þið tilfinningu fyrir því hvenær nota skuli ákveðið heildi og hvenær óákveðið heildi. Þá veljið þið eðlilega réttu aðferðina fyrir hvert verkefni án mikillar umhugsunar. Þar til þessi hugtök eru orðin föst í sessi skulið þið þó íhuga vandlega hvort þörf sé á ákveðnu eða óákveðnu heildi og gæta þess að nota rétta táknun í samræmi við valið.
Grunnreglur heildunar
Rifjið upp heildunarreglurnar í töflunni í undirkaflanum Stofnföll og regluna um eiginleika ákveðinna heilda. Skoðum nokkur dæmi um beitingu þessara reglna.
Dæmi 5.23
Heildun falls með veldisreglunni
Notið veldisregluna til að heilda fallið
Lausn
Fyrsta skrefið er að umrita fallið og einfalda það svo að við getum beitt veldisreglunni:
Beitum nú veldisreglunni:
Setningin um heildarbreytingu
Setningin um heildarbreytingu fjallar um heildi breytingarhraða. Hún segir að þegar stærð breytist sé nýja gildið jafnt upphafsgildinu að viðbættu heildi breytingarhraða þeirrar stærðar. Formúluna má setja fram á tvo vegu. Síðari framsetningin er kunnuglegri; hún er einfaldlega ákveðið heildi.
Ef er dregið frá báðum hliðum fyrri jöfnunnar fæst seinni jafnan. Þar sem formúlurnar eru jafngildar fer það eftir viðfangsefninu hvora þeirra við notum.
Mikilvægi setningarinnar um heildarbreytingu felst í fjölbreyttu notagildi hennar. Meðal annars má beita henni á flatarmál, vegalengd og rúmmál. Hún tekur sjálfkrafa tillit til neikvæðra stærða án þess að setja þurfi fram fleiri en eitt heildi. Til skýringar skulum við beita setningunni á hraðafall og finna færslu.
Við skoðuðum einfalt dæmi um þetta í undirkaflanum Ákveðna heildið. Gerum ráð fyrir að bíll aki í hánorður, sem telst jákvæð stefna, með hraðanum 40 mílur á klukkustund frá kl. 14 til 16 og síðan í suður með hraðanum 30 mílur á klukkustund frá kl. 16 til 17. Hreyfinguna má sýna á grafi eins og sést á mynd 5.32.
Mynd 5.32. Grafið sýnir hraða bílsins sem fall af tíma.
Rétt eins og áður getum við notað ákveðin heildi til að reikna bæði heildarfærsluna og heildarvegalengdina. Heildarfærslan fæst sem
Því er bíllinn kl. 5 e.h. 50 mílur norðan við upphafsstað sinn. Heildarvegalengdin sem ekin var fæst með
Því ók bíllinn samtals 110 mílur milli kl. 2 e.h. og 5 e.h.
Heildarfærsla getur verið bæði jákvæð og neikvæð. Hraðafallið tekur með öðrum orðum tillit til vegalengdar bæði fram á við og aftur á bak. Heildarfærslan fæst með því að heilda hraðafallið á bilinu. Heildarvegalengdin sem farin er er hins vegar alltaf jákvæð. Til að finna heildarvegalengdina sem hlutur fer, óháð stefnu, þarf að heilda algildi hraðafallsins.
Dæmi 5.24
Útreikningur heildarfærslu
Gefið er hraðafallið 𝑣(𝑡)=3𝑡−5 (í metrum á sekúndu) fyrir ögn á hreyfingu frá 𝑡=0 til 𝑡=3, . Finnið heildarfærslu agnarinnar.
Lausn
Með því að beita setningunni um heildarbreytingu fæst
Mynd 5.33. Grafið sýnir hraða sem fall af tíma fyrir ögn sem hreyfist samkvæmt línulegu hraðafalli.
Dæmi 5.25
Útreikningur heildarvegalengdar
Notið dæmi 5.24 til að finna heildarvegalengdina sem ögn fer samkvæmt hraðafallinu 𝑣(𝑡)=3𝑡−5 m/sek. á tímabilinu [0,3].
Lausn
Heildarvegalengdin sem farin er tekur bæði til jákvæðra og neikvæðra gilda hraðafallsins. Því þarf að heilda algildi hraðafallsins til að finna heildarvegalengdina.
Til að halda dæminu áfram notum við tvö heildi til að finna heildarvegalengdina. Fyrst finnum við skurðpunkt fallsins við t-ásinn, því þar skiptist tímabilið. Setjum fallið jafnt núlli og einangrum t. Þá fæst
Hlutbilin tvö eru og Til að finna heildarvegalengdina þarf að heilda algildi fallsins. Þar sem fallið er neikvætt á bilinu gildir á því bili. Fallið er jákvætt á bilinu og því gildir Þá fæst
Því er heildarvegalengdin sem farin er m.
Beiting setningarinnar um heildarbreytingu
Beita má setningunni um heildarbreytingu á flæði og notkun vökva, eins og sýnt er í dæmi 5.26.
Dæmi 5.26
Hve mörg gallon af bensíni eru notuð?
Mótor vélbáts er ræstur við 𝑡=0 og bensínnotkun hans er 5 −0.1𝑡3 gal/klst. Hve mikið bensín notar hann fyrstu 2 klukkustundirnar?
Lausn
Setjið verkefnið fram sem ákveðið heildi, heildið og reiknið gildið með undirstöðusetningu stærðfræðigreiningarinnar. Heildismörkin eru endapunktar bilsins [0,2]. Þá fæst
Vélbáturinn notar því 9,6 gallon af bensíni á 2 klukkustundum.
Dæmi 5.27
Kaflaupphaf: Ísskútur
Mynd 5.34. (mynd: verk Carters Browns á Flickr, breytt)
Eins og fram kom í upphafi kaflans geta fremstu keppendur í íssiglingum (mynd 5.1) náð allt að fimmföldum vindhraða. Andrew hefur hins vegar aðeins miðlungsreynslu af íssiglingum og nær því tvöföldum vindhraða. Gerum ráð fyrir að hann fari út á ísskútu sinni morgun einn eftir að hæg gola, 5 mílur á klukkustund, hefur blásið allan morguninn. Á meðan Andrew býr ísskútuna undir siglingu fer vindurinn þó að aukast. Fyrsta hálftímann sem hann siglir eykst vindhraðinn samkvæmt fallinu 𝑣(𝑡)=20𝑡+5. Seinni hálftímann helst vindhraðinn stöðugur, 15 mílur á klukkustund. Vindhraðinn er því gefinn með
Munið að ísskúta Andrews fer á tvöföldum vindhraða. Gerum ráð fyrir að hann sigli eftir beinni línu frá upphafsstað sínum. Hve langt er hann frá upphafsstaðnum eftir 1 klukkustund?
Lausn
Til að finna hve langt Andrew hefur farið þarf að heilda hraða hans, sem er tvöfaldur vindhraðinn. Þá fæst
Vegalengd
Þegar gefnu stæðurnar fyrir 𝑣(𝑡), eru settar inn fæst
Andrew er 25 mílur frá upphafsstað sínum eftir 1 klukkustund.
Heildun jafnstæðra og oddstæðra falla
Við sáum í undirkaflanum Föll og gröf að fall er jafnstætt ef fyrir öll x í skilgreiningarmenginu. Graf fallsins helst þá óbreytt þegar x er skipt út fyrir −x og er samhverft um y-ásinn. Fall er oddstætt ef fyrir öll x í skilgreiningarmenginu og graf þess er þá samhverft um upphafspunkt hnitakerfisins.
Þegar jafnstætt fall er heildað frá −a til a eru svæðin sitt hvorum megin við y-ásinn jafnstór vegna samhverfunnar. Þegar oddstætt fall er heildað á sama bili, verður heildið núll, því formerktu flatarmálin ofan og neðan við x-ásinn eyða hvort öðru.
Dæmi 5.28
Heildun jafnstæðs falls
Heildið jafnstæða fallið og sannreynið að heildunarformúlan fyrir jafnstæð föll gildi.
Lausn
Samhverfan kemur fram á gröfunum á mynd 5.35. Graf (a) sýnir svæðið undir ferlinum og ofan við x-ásinn. Þysja þarf mjög inn á grafið til að sjá svæðið. Graf (b) sýnir svæðið ofan við ferilinn og neðan við x-ásinn. Formerkt flatarmál þess svæðis er neikvætt. Bæði gröfin sýna samhverfu jafnstæðs falls um y-ásinn. Þá fæst
Til að sannreyna heildunarregluna fyrir jafnstæð föll reiknum við heildið frá 0 til 2 og tvöföldum niðurstöðuna. Síðan staðfestum við að sama niðurstaða fáist.
Þar sem höfum við sannreynt formúluna fyrir jafnstæð föll í þessu tiltekna dæmi.
Mynd 5.35. Graf (a) sýnir jákvætt flatarmál milli ferilsins og x-ássins en graf (b) sýnir neikvætt flatarmál milli þeirra. Bæði gröfin sýna samhverfu um y-ásinn.
Dæmi 5.29
Heildun oddstæðs falls
Reiknið ákveðið heildi oddstæða fallsins −5sin𝑥 á bilinu [−𝜋,𝜋].
Lausn
Grafið er sýnt á mynd 5.36. Jákvæða flatarmálið ofan við x-ásinn á bilinu [−𝜋,0], og neikvæða flatarmálið neðan við x-ásinn á bilinu [0,𝜋]. sýna samhverfu um upphafspunktinn. Þá fæst
Mynd 5.36. Grafið sýnir flatarmál milli ferils og x-áss fyrir oddstætt fall.
Æfingar í undirkafla 5.4
Notið helstu heildunarreglur til að reikna eftirfarandi stofnföll eða ákveðin heildi.
207.
⌠⎮⌡(√𝑥−1√𝑥)𝑑𝑥
208.
∫(𝑒2𝑥−12𝑒𝑥/2)𝑑𝑥
209.
∫𝑑𝑥2𝑥
210.
∫𝑥−1𝑥2𝑑𝑥
211.
∫𝜋0(sin𝑥−cos𝑥)𝑑𝑥
212.
∫𝜋/20(𝑥−sin𝑥)𝑑𝑥
213.
Skrifið heildi sem lýsir aukningu ummáls 𝑃(𝑠) fernings þegar hliðarlengd hans s eykst úr 2 einingum í 4 einingar og reiknið heildið.
214.
Ritið heildi sem lýsir breytingu flatarmáls 𝐴(𝑠)=𝑠2 fernings þegar hliðarlengdin tvöfaldast úr S einingum í 2S einingar og reiknið heildið.
215.
Reglulegur N-hyrningur, það er N-hliða marghyrningur með jafnlangar hliðar s, svo sem fimmhyrningur eða sexhyrningur, hefur ummálið Ns. Ritið heildi sem lýsir aukningu ummáls reglulegs N-hyrnings þegar lengd hverrar hliðar eykst úr 1 einingu í 2 einingar og reiknið heildið.
216.
Flatarmál reglulegs fimmhyrnings með hliðarlengd er pa2 þar sem Pentagon-byggingin í Washington, DC, hefur innri hliðar sem eru 360 fet að lengd og ytri hliðar sem eru 920 fet að lengd. Setjið fram heildi sem lýsir flatarmáli þaks Pentagon-byggingarinnar samkvæmt þessum málum og reiknið flatarmálið.
217.
Tólfflötungur er reglulegur margflötungur og yfirborð hans samanstendur af 12 fimmhyrningum sem allir hafa sama flatarmál. Hve mikið vex yfirborðsflatarmál tólfflötungs þegar hliðarlengd hvers fimmhyrnings tvöfaldast úr 1 einingu í 2 einingar?
218.
Tuttuguflötungur er reglulegur margflötungur og yfirborð hans samanstendur af 20 jafnhliða þríhyrningum. Hve mikið vex yfirborðsflatarmál tuttuguflötungs þegar hliðarlengd hvers þríhyrnings tvöfaldast úr a einingum í 2a einingar?
219.
Ritið heildi sem lýsir breytingu yfirborðsflatarmáls tenings þegar hliðarlengd hans tvöfaldast úr s einingum í 2s einingar og reiknið heildið.
220.
Ritið heildi sem lýsir aukningu rúmmáls tenings þegar hliðarlengdin tvöfaldast úr s einingum í 2s einingar og reiknið heildið.
221.
Ritið heildi sem lýsir aukningu yfirborðsflatarmáls kúlu þegar geisli hennar tvöfaldast úr R einingum í 2R einingar og reiknið heildið.
222.
Skrifið heildi sem lýsir aukningu rúmmáls kúlu þegar geisli hennar tvöfaldast úr R einingum í 2R einingar og reiknið heildið.
223.
Gerum ráð fyrir að ögn hreyfist eftir beinni línu með hraðanum 𝑣(𝑡)=4−2𝑡, þar sem 0≤𝑡≤2 (í metrum á sekúndu). Finnið færslu agnarinnar við tímann t og heildarvegalengdina sem hún hefur farið fram að 𝑡=2.
224.
Gerum ráð fyrir að ögn hreyfist eftir beinni línu með hraða sem er skilgreindur með þar sem (í metrum á sekúndu). Finnið færsluna á tímanum t og heildarvegalengdina sem farin hefur verið fram að
225.
Gerum ráð fyrir að ögn hreyfist eftir beinni línu með hraða sem skilgreindur er með þar sem (í metrum á sekúndu). Finnið færsluna á tímanum t og heildarvegalengdina sem farin hefur verið fram að
226.
Gerum ráð fyrir að ögn hreyfist eftir beinni línu með hröðun sem er skilgreind með þar sem (í metrum á sekúndu). Finnið hraðann og færsluna á tímanum t og heildarvegalengdina sem ögnin hefur farið fram að ef og
227.
Bolta er kastað upp á við úr 1,5 m hæð með upphafshraðanum 40 m/sek. Hröðunin af völdum þyngdaraflsins er −9,8 m/sek.2. Ef loftmótstaða er vanrækt skal finna hraða boltans 𝑣(𝑡) og hæð hans ℎ(𝑡) þegar t sekúndur eru liðnar frá kastinu og áður en hann lendir aftur á jörðinni.
228.
Bolta er kastað upp á við úr 3 m hæð með upphafshraðanum 60 m/sek. Hröðunin af völdum þyngdaraflsins er −9,8 m/sek.2. Ef loftmótstaða er vanrækt skal finna hraða boltans 𝑣(𝑡) og hæð hans ℎ(𝑡) þegar t sekúndur eru liðnar frá kastinu og áður en hann lendir aftur á jörðinni.
229.
Flatarmál 𝐴(𝑡) hringslaga flatar vex með jöfnum hraða. Ef flatarmálið eykst úr 4π einingum í 9π einingar frá 𝑡=2 til 𝑡=3, skal finna heildarbreytingu geislans á því tímabili.
230.
Kúlulaga blaðra er blásin upp með jöfnum hraða. Ef rúmmál hennar breytist úr 36π tom.3í 288π tom.3 frá 𝑡=30 til 𝑡=60 sekúndna skal finna heildarbreytingu geisla blöðrunnar á því tímabili.
231.
Vatn rennur í keilulaga tank með þverskurðarflatarmálið πx2 í hæðinni x og rúmmálið 𝜋𝑥33 upp að hæðinni x. Ef vatn rennur í tankinn með rennslishraðanum 1 m3/mín. skal finna hæð vatnsins eftir 5 mín. Finnið einnig hæðarbreytinguna frá 5 mín. til 10 mín.
232.
Láréttur sívalningslaga tankur hefur þverskurðarflatarmálið 𝐴(𝑥)=4(6𝑥−𝑥2)𝑚2 í x metra hæð yfir botninum þegar 𝑥≤3.
Rúmmálið V milli hæðanna a og b er ∫𝑏𝑎𝐴(𝑥)𝑑𝑥. Finnið rúmmálið milli hæðanna 2 m og 3 m.
Gerum ráð fyrir að olíu sé dælt í tankinn með rennslishraðanum 50 L/mín. Notið keðjuregluna 𝑑𝑥𝑑𝑡=𝑑𝑥𝑑𝑉𝑑𝑉𝑑𝑡, og finnið, sem fall af x, hve hratt hæð olíunnar í tankinum breytist í metrum á mínútu þegar hæðin er x metrar.
Hve lengi tekur að fylla tankinn upp að 3 m þegar upphafshæð vökvans er 2 m?
233.
Eftirfarandi tafla sýnir rafaflið í gígavöttum — það er að segja hversu hratt orka er notuð — í tiltekinni borg á mismunandi tímum dags á dæmigerðu 24 klukkustunda tímabili, þar sem klukkustund 1 samsvarar tímanum frá miðnætti til kl. 1 að morgni.
Klukkustund
Afl
Klukkustund
Afl
1
28
13
48
2
25
14
49
3
24
15
49
4
23
16
50
5
24
17
50
6
27
18
50
7
29
19
46
8
32
20
43
9
34
21
42
10
39
22
40
11
42
23
37
12
46
24
34
Finnið heildarorkumagnið í gígavattstundum (GWst.) sem borgin notar á dæmigerðu 24 klukkustunda tímabili.
234.
Meðalrafaflsnotkun heimilis á klukkustund, í hundruðum vatta, er sýnd í eftirfarandi töflu.
Klukkustund
Afl
Klukkustund
Afl
1
8
13
12
2
6
14
13
3
5
15
14
4
4
16
15
5
5
17
17
6
6
18
19
7
7
19
18
8
8
20
17
9
9
21
16
10
10
22
16
11
10
23
13
12
11
24
11
Reiknið meðalheildarorkunotkun á dag í kílóvattstundum (kWst.).
Ef eitt tonn af kolum gefur 1842 kWst., hve lengi tekur meðalheimili að nota orku sem samsvarar einu tonni af kolum?
Útskýrið hvers vegna gögnunum gæti verið lýst með grafi fallsins 𝑝(𝑡)=11.5−7.5sin(𝜋𝑡12).
235.
Gögnin í eftirfarandi töflu eru notuð til að áætla meðalafl Peters Sagans á hverri af síðustu 18 sekúndunum í 1. áfanga Tour de France árið 2012.
Sekúnda
Vött
Sekúnda
Vött
1
600
10
1200
2
500
11
1170
3
575
12
1125
4
1050
13
1100
5
925
14
1075
6
950
15
1000
7
1050
16
950
8
950
17
900
9
1100
18
780
Áætlið nettóorkunotkunina í kílójúlum (kJ) og meðalafl Sagans á þessu tímabili. Hafið í huga að 1 W = 1 J/s.
236.
Gögnin í eftirfarandi töflu eru notuð til að áætla meðalafl Peters Sagans á hverju 15 mínútna tímabili í 1. áfanga Tour de France árið 2012.
Mínútur
vött
Mínútur
vött
15
200
165
170
30
180
180
220
45
190
195
140
60
230
210
225
75
240
225
170
90
210
240
210
105
210
255
200
120
220
270
220
135
210
285
250
150
150
300
400
Áætlið nettóorkunotkunina í kílójúlum og hafið í huga að 1W = 1 J/s.
237.
Tekjudreifing í Bandaríkjunum árið 2012, flokkuð í 5.000 dollara þrep, er sýnd í eftirfarandi töflu. Lína k sýnir hlutfall heimila með tekjur frá $5000𝑥𝑘 til 5000𝑥𝑘+4999. Línan 𝑘=40 nær yfir öll heimili með tekjur á bilinu $200,000 til $250,000.
0
3.5
11
3.5
21
1.5
31
0.6
1
4.1
12
3.7
22
1.4
32
0.5
2
5.9
13
3.2
23
1.3
33
0.5
3
5.7
14
3.0
24
1.3
34
0.4
4
5.9
15
2.8
25
1.1
35
0.3
5
5.4
16
2.5
26
1.0
36
0.3
6
5.5
17
2.2
27
0.75
37
0.3
7
5.1
18
2.2
28
0.8
38
0.2
8
4.8
19
1.8
29
1.0
39
1.8
9
4.1
20
2.1
30
0.6
40
2.3
10
4.3
Áætlið hversu mörg prósent heimila í Bandaríkjunum höfðu tekjur undir $55,000 árið 2012.
Hversu hátt hlutfall heimila var með tekjur yfir $85,000?
Teiknið gögnin upp og reynið að laga lögun þeirra að grafi af gerðinni fyrir viðeigandi
238.
Þyngdarlögmál Newtons segir að þyngdarkrafturinn sem hlutur með massann M verkar á hlut með massann m, þegar fjarlægðin milli miðja þeirra er r, sé þar sem G er reynslufasti Vinnan sem breytilegur kraftur vinnur á bili er skilgreind sem Ef massi jarðar er og geisli hennar 6371 km skal reikna vinnuna sem þarf til að lyfta 1400 kg veðurgervitungli á pólbraut upp í 850 km brautarhæð yfir jörðu.
239.
Fyrir tiltekið vélknúið ökutæki er mesta mögulega hraðaminnkun við hemlun um 7 m/sek.2 á þurri steinsteypu en um 2,5 m/sek.2 á blautu malbiki. Þar sem 1 míla/klst. samsvarar 0,447 m/sek. skal finna heildarvegalengdina í metrum sem bíll ekur á þurri steinsteypu frá því að hemlum er beitt þar til hann stöðvast alveg, annars vegar þegar hraðinn í upphafi hemlunar er 67 mílur/klst. (30 m/sek.) og hins vegar þegar hann er 56 mílur/klst. (25 m/sek.). Finnið samsvarandi vegalengdir á hálu, blautu malbiki.
240.
John er 25 ára maður sem vegur 160 pund. Þegar hann hjólar í t klukkustundir brennir hann 500−50𝑡 hitaeiningum á klukkustund. Hver hafrakaka inniheldur 55 hitaeiningar og á t-tu klukkustundinni borðar John kökur með hraðanum 4t kökur á klukkustund. Hvert er nettótap hans á hitaeiningum eftir að hann hefur hjólað í 3 klukkustundir?
241.
Sandra er 25 ára kona sem vegur 120 pund. Þegar hún gengur á hlaupabretti brennir hún 300−50𝑡 hitaeiningum á klukkustund. Á t-tu klukkustundinni fær hún 100t hitaeiningar á klukkustund úr Gatorade-drykk. Hvert er nettótap hennar á hitaeiningum eftir 3 klukkustunda göngu?
242.
Vélknúið ökutæki nær mestri eldsneytisnýtni, 33 mílum á gallon, við jafnan aksturshraða sem nemur 40 mílum/klst. Eldsneytisnýtnin minnkar um 0,1 mílu á gallon fyrir hverja mílu/klst. sem hraðinn eykst úr 40 í 50 mílur/klst. og um 0,4 mílur á gallon fyrir hverja mílu/klst. sem hraðinn eykst úr 50 í 80 mílur/klst. Hver er eldsneytisnýtnin í mílum á gallon þegar bílnum er ekið á 50 mílna/klst. hraða? En á 80 mílna/klst. hraða? Ef bensín kostar $3.50 á gallon, hver er eldsneytiskostnaðurinn við að aka 50 mílur á 40, 50 og 80 mílna/klst. hraða?
243.
Þótt sumar vélar nýti eldsneyti betur en aðrar við sama hestaflafjölda minnkar eldsneytisnýtni að meðaltali um 1/25 mílu á gallon fyrir hvert hestafl sem bætist við. Ef dæmigerð 50 hestafla vél hefur meðaleldsneytisnýtni upp á 32 mílur á gallon, hver er þá meðaleldsneytisnýtni 150, 300 og 450 hestafla véla?
244.
[T] Eftirfarandi tafla sýnir skattþrep alríkistekjuskatts árið 2013 eftir skattskyldum tekjum.
Bil skattskyldra tekna
Skatturinn er …
… af fjárhæð umfram
$0–$8925
10%
$0
$8925–$36,250
$892.50 + 15%
$8925
$36,250–$87,850
$4,991.25 + 25%
$36,250
$87,850–$183,250
$17,891.25 + 28%
$87,850
$183,250–$398,350
$44,603.25 + 33%
$183,250
$398,350–$400,000
$115,586.25 + 35%
$398,350
> $400,000
$116,163.75 + 39.6%
$400,000
Gerum ráð fyrir að Steve hafi nýlega fengið $10,000 launahækkun. Hversu mikið stendur eftir af þessari hækkun að frádregnum alríkissköttum ef laun Steve fyrir hækkunina voru $40,000? En ef þau voru $90,000? En ef þau voru $385,000?
245.
[T] Eftirfarandi tafla sýnir ímynduð gögn um þjónustustig tiltekins þjóðvegar.
Hraðabil á þjóðvegi (mílur/klst.)
Ökutæki á klukkustund á hverri akrein
Þéttleikabil (ökutæki/mílu)
> 60
< 600
< 10
60–57
600–1000
10–20
57–54
1000–1500
20–30
54–46
1500–1900
30–45
46–30
1900 – 2100
45–70
<30
Óstöðugt
70–200
Teiknið fjölda ökutækja á klukkustund á hverri akrein á x-ásinn og hraða á þjóðveginum á y-ásinn.
Reiknið meðallækkun hraða, í mílum á klukkustund, fyrir hverja einingu sem umferðarþunginn eykst um, mældan í ökutækjum á klukkustund á hverri akrein, þegar hann eykst úr 600 í 1000, úr 1000 í 1500 og úr 1500 í 2100. Er línulegt samband milli hraðalækkunarinnar og fjölgunar ökutækja á klukkustund á hverri akrein?
Teiknið mínútur á mílu, það er 60 sinnum margföldunarandhverfu hraðans í mílum á klukkustund, sem fall af fjölda ökutækja á klukkustund á hverri akrein. Er þetta fall línulegt?
Í næstu tveimur æfingum skal nota gögnin í eftirfarandi töflu, sem sýnir stofnstærð skallaarna á meginlandi Bandaríkjanna frá 1963 til 2000.
Ár
Stofnstærð varppara skallaarna
1963
487
1974
791
1981
1188
1986
1875
1992
3749
1996
5094
2000
6471
246.
[T] Grafið hér að neðan sýnir annars stigs fallið 𝑝(𝑡)=6.48𝑡2−80.3 1𝑡+585.69 ásamt gögnunum í töflunni hér á undan, þar sem 𝑡=0 samsvarar árinu 1963. Áætlið meðalfjölda skallaarna á ári á þessu 37 ára tímabili með því að reikna meðalgildi p á bilinu [0,37].
247.
[T] Grafið hér að neðan sýnir þriðja stigs fallið 𝑝(𝑡)=0.07𝑡3+2.42𝑡2−25.63𝑡+521.23 ásamt gögnunum í töflunni hér á undan, þar sem 𝑡=0 samsvarar árinu 1963. Áætlið meðalfjölda skallaarna á ári á þessu 37 ára tímabili með því að reikna meðalgildi p á bilinu [0,37].
248.
[T] Gerum ráð fyrir að þið farið í bílferð og skráið hraðann á hálftíma fresti, eins og tekið er saman í eftirfarandi töflu. Besta annars stigs aðfellan að gögnunum er sem sýnd er á meðfylgjandi grafi. Heildið q til að áætla heildarvegalengdina sem ekin er á þessum 3 klukkustundum.
Tími (klst.)
Hraði (mílur/klst.)
0 (upphaf)
50
1
40
2
50
3
60
Þegar bíll eykur hraðann er hröðunin ekki jöfn; hún er breytileg. Í eftirfarandi æfingum skal nota töfluna hér á eftir, sem sýnir hröðunina sem mæld var á hverri sekúndu þegar ökumaður ók inn á hraðbraut.
Tími (sek.)
Hröðun (mílur/klst./sek.)
1
11.2
2
10.6
3
8.1
4
5.4
5
0
Þegar bíll eykur hraðann er hröðunin ekki jöfn; hún er breytileg. Í næstu þremur æfingum skal nota eftirfarandi töflu, sem sýnir hröðunina mælda á hverri sekúndu þegar ökumaður ekur inn á hraðbraut.
Tími (sek.)
Hröðun (mílur/klst./sek.)
1
11.2
2
10.6
3
8.1
4
5.4
5
0
249.
[T] Meðfylgjandi graf sýnir bestu annars stigs aðfelluna að gögnunum í töflunni á undan, 𝑎(𝑡)=−0.70𝑡2+1.44𝑡+10.44, . Reiknið meðalgildi 𝑎(𝑡) til að meta meðalhröðunina á bilinu frá 𝑡=0 til 𝑡=5.
250.
[T] Notið hröðunarjöfnuna úr fyrra verkefni til að finna samsvarandi hraðajöfnu. Gerið ráð fyrir að upphafshraðinn sé 65 mílur/klst. og finnið hraðann við 𝑡=0.
251.
[T] Notið hraðajöfnuna úr fyrri æfingunni til að finna samsvarandi vegalengdarjöfnu og gerið ráð fyrir að upphafsvegalengdin sé 0 mílur. Hve langt ókuð þið meðan bíllinn jók hraðann? (Vísbending: Umreikna þarf tímaeiningarnar.)
252.
[T] Fjöldi hamborgara sem veitingastaður selur á einum degi er sýndur í eftirfarandi töflu. Meðfylgjandi graf sýnir bestu þriðja stigs aðfelluna að gögnunum, 𝑏(𝑡)=0.12𝑡3−2.13𝑡2+12.13𝑡+3.91, þar sem 𝑡=0 samsvarar kl. 9 að morgni og 𝑡=12 kl. 9 að kvöldi. Reiknið meðalgildi 𝑏(𝑡) til að áætla meðalfjölda seldra hamborgara á klukkustund.
Klukkustundir eftir miðnætti
Fjöldi seldra hamborgara
9
3
12
28
15
20
18
30
21
45
253.
[T] Íþróttakona hleypur fram hjá hreyfiskynjara sem skráir hraða hennar eins og sýnt er í eftirfarandi töflu. Besta línulega aðfellan að þessum gögnum, ℓ(𝑡)=−0.068𝑡+5.14, er sýnd á meðfylgjandi grafi. Notið meðalgildi ℓ(𝑡) á bilinu frá 𝑡=0 til 𝑡=40 til að áætla meðalhraða hlaupakonunnar.