Verkefni

Í einfölduðu dæmi, þar sem vextir og önnur fjármögnunarviðskipti eru undanskilin, eru skuldir hins opinbera 3,5 milljarðar Bandaríkjadala í upphafi. Á fyrsta ári er fjárlagahallinn 400 milljónir dala og á öðru ári 1 milljarður dala. Á þriðja ári er fjárlagaafgangurinn 200 milljónir dala. Hverjar eru heildarskuldir hins opinbera í lok þriðja árs?

Gerum ráð fyrir að skuldir hins opinbera séu engar í upphafi og að vextir og önnur fjármögnunarviðskipti séu undanskilin. Ef fjárlagahallinn er 10 milljarðar Bandaríkjadala á ári í fimm ár, síðan verður 1 milljarðs dala afgangur á ári í tíu ár og loks eru fjárlög hallalaus í önnur tíu ár, hverjar verða skuldirnar í lok tímabilsins?

Metið hvort þensluhvetjandi eða aðhaldssöm ríkisfjármálastefna virðist eiga best við í hverri stöðu hér á eftir, eða hvort hvorug einföld stefna leysi meginvandann. Teiknið mynd af heildareftirspurn og heildarframboði (AD–AS) sem sýnir greininguna og takið fram hvort breytingin stafi fyrst og fremst af eftirspurn eða framboði:

1. Efnahagssamdráttur sem stafar af minni heildareftirspurn.
2. Hrun á hlutabréfamarkaði sem dregur úr trausti og útgjöldum heimila og fyrirtækja.
3. Mjög hraður vöxtur útflutnings sem ýtir heildareftirspurn yfir framleiðslugetu hagkerfisins.
4. Vaxandi verðbólga sem stafar fyrst og fremst af of mikilli heildareftirspurn.
5. Hækkun jafnvægisatvinnuleysis af skipulagslegum ástæðum.
6. Hækkun olíuverðs sem dregur úr skammtímaframboði og eykur verðbólguþrýsting.