Verkefni

Flugfélagið Háflug hyggst hanna nýjar flugvélar með mun rýmra farþegarými. Rýmra farþegarými eykur þægindi farþega og getur gert félaginu kleift að selja fleiri farmiða á hærra verði. Breytingin kallar þó einnig á endurhönnun annarra þátta, svo sem staðsetningar hreyfla og farangursrýma og lögunar vélarinnar með tilliti til loftmótstöðu. Háflug hefur metið nokkrar leiðir til að stækka farþegarýmið og áhrif þeirra á rekstrarkostnað og miðasölu. Tafla 13.5 sýnir samanlagt verðmæti þeirra rannsókna- og þróunarverkefna sem ná að minnsta kosti tiltekinni einkaávöxtun. Fyrri dálkurinn sýnir einkaávöxtunina en sá síðari verðmæti verkefna sem ná þeirri ávöxtun fyrir Háflug. Notaðu gögnin til að svara spurningunum.

1. Ef fórnarkostnaður fjármagns Háflugs er 6%, hversu miklu ætti félagið að verja til rannsókna og þróunar?
2. Gerum ráð fyrir að samfélagsleg ávöxtun rannsókna og þróunar sé tveimur prósentustigum meiri en einkaávöxtunin. Verkefni sem skilar Háflugi 7% einkaávöxtun skilar þá 9% samfélagslegri ávöxtun. Hversu mikil fjárfesting er samfélagslega hagkvæm þegar vextir eru 6%?

Gerum ráð fyrir að einkajaðarkostnaður framleiðanda sparneytinna bifreiða sé meiri en samfélagslegur jaðarkostnaður, en að einkajaðarávinningur sé jafn samfélagslegum jaðarávinningi. Lýstu einni kostnaðartengdri aðgerð sem stjórnvöld gætu beitt til að auka framleiðslu og sölu upp að samfélagslega hagkvæmu magni. Vísbending: Aðgerðin á að hafa áhrif á kostnað framleiðslunnar, ekki á ávinninginn.

Berglind og Sara eru systur sem deila herbergi. Foreldrar þeirra þurfa oft að minna þær á að taka til. Ef þær þrífa saman ver hvor þeirra tveimur klukkustundum í verkið og herbergið verður hreint. Ef aðeins Sara þrífur tekur verkið hana tíu klukkustundir og hún verður örmagna, en Berglind ver engum tíma í þrifin. Sama gildir með öfugum formerkjum ef aðeins Berglind þrífur. Ef hvorug tekur til sitja þær báðar uppi með óhreint herbergi.

1. Hver er besta sameiginlega niðurstaðan fyrir Berglindi og Söru og hver er sú versta? Settu gjarnan upp töflu fyrir fangaklemmu.
2. Besta sameiginlega niðurstaðan er ólíkleg ef hvor systir hugsar aðeins um eigin hag. Útskýrðu hvernig röksemdafærsla þeirra getur leitt til þess að hvorug tekur til og þær enda báðar með verstu sameiginlegu niðurstöðuna.