Lykilhugtök og samantekt

Lykilhugtök og samantekt

13.1 Fjárfesting í nýsköpun

Samkeppni getur hvatt fyrirtæki til nýsköpunar. Ef keppinautar geta hins vegar auðveldlega hermt eftir nýrri uppfinningu minnkar hvati upphaflega frumkvöðulsins til frekari rannsókna og þróunar. Ný tækni skapar oft jákvæð ytri áhrif sem gagnast öðrum fyrirtækjum og notendum. Samfélagslegur ávinningur uppfinningar er því yfirleitt meiri en sá einkaávinningur sem frumkvöðullinn fær sjálfur. Því stærri hluta samfélagslega ávinningsins sem frumkvöðullinn getur fengið, þeim mun sterkari er hvatinn til nýsköpunar.

13.2 Hvernig stjórnvöld geta hvatt til nýsköpunar

Opinber stefna um tækni og nýsköpun þarf að vega saman ólík markmið. Einkaleyfi geta til dæmis aukið hvata uppfinningafólks, en þau þurfa að takmarkast við raunverulegar nýjungar og gilda aðeins í afmarkaðan tíma.

Stjórnvöld geta aukið vænta ávöxtun nýsköpunar með beinni fjármögnun rannsókna og þróunar, skattafslætti vegna rannsóknarstarfs, vernd hugverkaréttinda og rannsóknasamstarfi háskóla og einkageirans.

13.3 Almannagæði

Almannagæði hafa tvö megineinkenni: erfitt eða ómögulegt er að útiloka fólk frá notkun þeirra og þau eru samkeppnislaus í neyslu. Notkun eins einstaklings dregur því ekki úr möguleikum annarra til að njóta sömu gæða. Markaðir eiga oft erfitt með að bjóða almannagæði vegna þess að laumufarþegar geta notið þeirra án greiðslu. Draga má úr vandanum með skattfjármögnun og öðrum aðgerðum stjórnvalda, félagslegum viðmiðum eða markaðslausnum sem gera innheimtu mögulega.