1313 Jákvæð ytri áhrif og almannagæði
Lykilhugtök
Lykilhugtök
- ytri ávinningur (eða jákvæð ytri áhrif)
- ávinningur sem fellur einum eða fleiri þriðju aðilum í skaut án þess að þeir hafi keypt vöruna eða þjónustuna sem skapar ávinninginn
- laumufarþegi
- einstaklingur sem lætur aðra greiða fyrir almannagæði en nýtur þeirra sjálfur án framlags; ef margir haga sér þannig er hætta á að almannagæðin verði ekki boðin fram
- hugverkaréttindi
- afmörkuð réttindi yfir hugverkum sem byggjast meðal annars á einkaleyfum, vörumerkjum, höfundarrétti og vernd viðskiptaleyndarmála
- ekki hægt að útiloka aðgang
- þegar mjög dýrt eða ómögulegt er að útiloka fólk frá notkun gæða og því erfitt að innheimta greiðslu fyrir þau
- samkeppnislaus í neyslu
- þegar notkun eins einstaklings dregur ekki úr möguleikum annarra til að nýta sömu gæði
- jákvæð ytri áhrif
- jákvæður ávinningur af viðskiptum eða starfsemi sem fellur einum eða fleiri þriðju aðilum í skaut
- einkaávinningur
- ávinningur sem neytandi fær af vöru eða þjónustu, eða sá hluti ávinnings nýrrar vöru eða framleiðsluaðferðar sem fyrirtækið sem þróaði nýjungina fær sjálft
- einkaávöxtun
- ávöxtun sem fellur fyrst og fremst þeim einstaklingi eða fyrirtæki í skaut sem leggur í fjárfestinguna, til dæmis vextir af sparnaðarreikningi
- almannagæði
- gæði sem erfitt eða ómögulegt er að útiloka fólk frá og eru samkeppnislaus í neyslu; einkafyrirtæki eiga því erfitt með að selja þau einstökum notendum
- samfélagslegur ávinningur
- samanlagður einkaávinningur og ytri ávinningur af vöru, þjónustu eða starfsemi
- samfélagsleg ávöxtun
- ávöxtun fjárfestingar sem fellur samfélaginu í heild í skaut, þar á meðal ávinningur sem fjárfestirinn fær ekki sjálfur