11.4 Viðskiptaáætlunin
11.4 Viðskiptaáætlunin
Námsmarkmið
Að þessum kafla loknum ættir þú að geta:
Ólíkt stutta sniðinu eða Lean-sniðinu sem þegar hafa verið kynnt er viðskiptaáætlun formlegt skjal sem notað er við langtímaáætlanagerð um rekstur fyrirtækis. Hún inniheldur yfirleitt bakgrunnsupplýsingar, fjárhagsupplýsingar og samantekt á fyrirtækinu. Fjárfestar óska nær alltaf eftir formlegri viðskiptaáætlun þar sem hún er mikilvægur hluti af mati þeirra á því hvort fjárfesta skuli í fyrirtæki. Þótt ekkert í viðskiptum sé óumbreytanlegt inniheldur viðskiptaáætlun yfirleitt þætti sem eru fastmótaðri en þættir viðskiptalíkansramma. Ramminn er oftar notaður sem fyrsta skref áætlanagerðarinnar og á fyrstu stigum nýs fyrirtækis. Viðskiptaáætlun lýsir að jafnaði fyrirtækinu og atvinnugreininni, markaðsstefnu, sölumöguleikum og samkeppnisgreiningu ásamt langtímamarkmiðum fyrirtækisins. Ítarleg formleg viðskiptaáætlun kemur síðar, eftir endurteknar endurbætur á viðskiptalíkansrömmum. Viðskiptaáætlunin sýnir yfirleitt fjárhagsupplýsingar fyrir þriggja ára tímabil og bankar eða aðrir fjárfestar gera hana gjarnan að skilyrði fyrir fjármögnun. Hún er vegvísir sem fyrirtækið fylgir í nokkur ár.
Sumir frumkvöðlar kjósa að vinna með ramma í stað viðskiptaáætlunar en aðrir nota styttri útgáfu áætlunarinnar og leggja hana fyrir fjárfesta eftir endurteknar endurbætur. Enn aðrir nota viðskiptaáætlun fyrr í frumkvöðlaferlinu, annaðhvort á undan ramma eða samhliða honum. Chris Guillebeau setur til dæmis fram einnar síðu sniðmát fyrir viðskiptaáætlun í bók sinni The $100 Startup. 48 Útgáfa hans er í raun útvíkkuð servíettuskissa án smáatriða fullbúinnar viðskiptaáætlunar. Eftir því sem verkefninu miðar áfram getur þú einnig íhugað stutta viðskiptaáætlun, um tvær síður, ef þú vilt styðja við hraða opnun fyrirtækis, og/eða hefðbundna viðskiptaáætlun.
Eins og um marga þætti frumkvöðlastarfs gilda engar skýrar og ófrávíkjanlegar reglur um hvernig ná skuli árangri. Þú kannt að hitta ólíkt fólk sem óskar eftir mismunandi gögnum, svo sem ramma, samantekt eða fullbúinni viðskiptaáætlun, og þér er einnig frjálst að velja það verkfæri sem hentar þér best. Líkt og rammarnir eru ólíkar gerðir viðskiptaáætlunar verkfæri sem styðja þig við framkvæmd frumkvöðlaverkefnisins.
Yfirlit viðskiptaáætlunar
Flestar viðskiptaáætlanir skiptast í nokkra afmarkaða hluta (mynd 11.16). Viðskiptaáætlun getur verið allt frá fáeinum síðum upp í tuttugu og fimm síður eða meira, eftir tilgangi og markhópi. Hér verður fjallað um stutta og hefðbundna viðskiptaáætlun. Takist þér vel að hanna viðskiptalíkansramma hefur þú þá uppbyggingu sem þarf til að þróa skýra viðskiptaáætlun og leggja hana fram til fjármögnunar.
Báðar gerðir viðskiptaáætlunar eiga að veita yfirsýn og vegvísi frá hugmynd til framkvæmdar. Ef þú velur stuttu viðskiptaáætlunina beinir þú athyglinni fyrst og fremst að heildaryfirliti yfir viðskiptahugmyndina þína.
Fullbúna viðskiptaáætlunin miðar að því að hrinda framtíðarsýninni í framkvæmd og takast á við öll smáatriðin. Gerð fullbúinnar viðskiptaáætlunar nýtist þér ef þú þarft ítarlegri og skipulegri vegvísi eða hefur lítinn sem engan bakgrunn í viðskiptum. Ferli viðskiptaáætlanagerðar tekur til viðskiptalíkans, fýsileikagreiningar og fullbúinnar viðskiptaáætlunar, sem fjallað verður um síðar í þessum kafla. Næst er skoðað hvernig viðskiptaáætlun getur þjónað ólíkum þörfum.
Tilgangur viðskiptaáætlunar
Viðskiptaáætlun getur þjónað mörgum ólíkum tilgangi, sumum innri og öðrum ytri. Eins og áður hefur komið fram getur þú notað hana sem innra verkfæri á fyrstu stigum áætlanagerðar, sem útvíkkun á servíettuskissu og í framhaldi af einum rammanna. Hún getur verið skipulagslegur vegvísir, það er innra áætlanagerðarverkfæri og vinnuáætlun sem þú getur beitt til að ná æskilegum markmiðum fyrirtækisins á nokkrum árum. Eigendur verkefnisins ættu að skrifa viðskiptaáætlunina sjálfir því gerð hennar knýr þá til að skoða reksturinn milliliðalaust og beina sjónum að þeim sviðum sem þarfnast úrbóta.
Vísaðu til fyrirtækisins eða verkefnisins í öllu skjalinu. Að jafnaði ætti viðskiptaáætlun ekki að vera skrifuð í fyrstu persónu.
Mikilvægur ytri tilgangur viðskiptaáætlunar er að vera fjárfestingargagn sem setur fram fjárhagsspár og er ætlað að laða að fjárfesta. Viðskiptaáætlun getur oft stutt formlega kynningu fyrir fjárfestum. Í því samhengi er hún kynningaráætlun fyrir utanaðkomandi markhóp sem kann að þekkja lítið eða ekkert til atvinnugreinar þinnar, fyrirtækis þíns eða keppinauta.
Þú getur einnig notað viðskiptaáætlunina þína sem viðbragðsáætlun með því að setja fram sviðsmyndir um hvað kynni að gerast og kanna hvernig þú myndir bregðast við. Pretty Young Professional hóf starfsemi í nóvember 2010 sem vefúrræði til að leiðbeina nýrri kynslóð kvenleiðtoga. Vefurinn beindist að konum sem höfðu nýlokið háskólanámi, konum í háskólanámi sem leituðu sér að starfi og konum í fyrstu faglegu störfum sínum. Fjórar vinkonur sem störfuðu saman hjá alþjóðlega ráðgjafarfyrirtækinu McKinsey stofnuðu vefinn. Eftir að hlutverkum og eignarhlutum hafði verið skipt milli þeirra kom þó upp grundvallarágreiningur milli tveggja fylkinga um stefnu fyrirtækisins, að sögn meðstofnandans og fyrrverandi forstjórans Kathryn Minshew. „Við gerðum líklega ráð fyrir því, af ákveðinni einfeldni, að ef við frestuðum sumum þessara atriða gætum við leyst úr þeim síðar,“ sagði Minshew. Hún stofnaði síðar annan starfsferilsvef, The Muse, og tók stóran hluta ritstjórnarteymis Pretty Young Professional með sér. 49 Meiri áætlanagerð hefði hugsanlega getað komið í veg fyrir ótímabær endalok Pretty Young Professional en breyting á áætlun leiddi til skyndilegrar velgengni Joshua Esnard og teymis The Cut Buddy. Esnard fann upp og fékk einkaleyfi á hársnyrtisniðmáti úr plasti sem hann seldi á netinu úr bílskúr sínum í Fort Lauderdale samhliða fullu starfi við Broward College og aukastarfi. Hundruð kassa af Cut Buddy lágu heima hjá honum þegar hann breytti markaðsáætluninni og leitaði til fyrirtækja sem sérhæfðu sig í að gera myndbönd vinsæl á samfélagsmiðlum. Aðferðin virkaði svo vel að kynningarmyndband vörunnar fékk 8 milljónir áhorfa á fáeinum klukkustundum. The Cut Buddy seldi yfir 4.000 eintök á nokkrum klukkustundum þótt aðeins nokkur hundruð eintök væru eftir. Eftirspurn var langt umfram framboð og Esnard þurfti því að hraða framleiðslunni og bauð viðskiptavinum tvær vörur á verði einnar til að bæta upp tafir. Þetta leiddi til sölu á 55.000 eintökum og 700.000 Bandaríkjadala sölutekna árið 2017. 50 Eftir að hafa komið fram í Shark Tank og gert samning við Daymond John, sem fékk 20 prósenta eignarhlut gegn 300.000 Bandaríkjadölum, bætti The Cut Buddy smásölu við dreifileiðir sínar samhliða netverslun. Breyting á einum þætti viðskiptaáætlunarinnar, markaðsáætluninni, skilaði The Cut Buddy árangri.
Ef þú velur stuttu viðskiptaáætlunina beinir þú athyglinni fyrst og fremst að heildaryfirliti yfir viðskiptahugmyndina þína. Útgáfan er notuð til að vekja áhuga hugsanlegra fjárfesta, starfsmanna og annarra hagaðila og inniheldur fjárhagslegan samantektarreit. Henni þarf þó að fylgja fyrirvari og stofnandinn eða frumkvöðullinn kann að þurfa að láta viðtakendur undirrita trúnaðarsamning (NDA). Fullbúna viðskiptaáætlunin miðar að því að hrinda framtíðarsýninni í framkvæmd, leggja fram ítarlegar upplýsingar og uppfylla kröfur fjármálastofnana og annarra sem verða formlegir hagaðilar verkefnisins. Báðar gerðir eiga að veita yfirsýn og vegvísi frá hugmynd til framkvæmdar.
Gerðir viðskiptaáætlana
Stutta viðskiptaáætlunin líkist útvíkkaðri stjórnendasamantekt úr fullbúnu viðskiptaáætluninni. Þetta hnitmiðaða skjal veitir víðtækt yfirlit yfir frumkvöðlahugmyndina þína, teymið þitt, hvernig og hvers vegna þú hyggst hrinda áætlununum í framkvæmd og hvers vegna þú og teymið þitt eruð réttu aðilarnir til þess. Líta má á stutta viðskiptaáætlun sem inngang að því sem fylgir eða, þar sem kaflinn hófst á kvikmyndavísun, sem stiklu fyrir kvikmyndina í heild. Hún er viðskiptalegt ígildi stiklu fyrir Field of Dreams en fullbúna áætlunin ígildi kvikmyndarinnar í fullri lengd.
Stutt viðskiptaáætlun eða stjórnendasamantekt
Eins og heitið gefur til kynna dregur stutta viðskiptaáætlunin eða stjórnendasamantektin saman lykilþætti allrar viðskiptaáætlunarinnar, svo sem viðskiptahugmyndina, fjárhagsleg einkenni og núverandi stöðu fyrirtækisins. Stjórnendasamantekt viðskiptaáætlunarinnar er tækifæri til að setja heildarhugmynd og framtíðarsýn fyrirtækisins fram í stórum dráttum, bæði til eigin glöggvunar og fyrir hugsanlega fjárfesta og núverandi og framtíðarstarfsfólk.
Dæmigerð stjórnendasamantekt er yfirleitt ekki lengri en ein síða en þar sem stutta viðskiptaáætlunin er í raun útvíkkuð stjórnendasamantekt er samantektarhlutinn mjög mikilvægur. Þar setur þú fram beiðni þína til fjárfestis. Þú ættir að hefja samantektina á því að tilgreina skýrt eftir hverju þú óskar.
Í hlutanum um viðskiptahugmyndina lýsir þú fyrirtækinu, vörunni og mörkuðum þess. Gerðu grein fyrir viðskiptavinahópnum sem það þjónar og hvers vegna fyrirtækið muni hafa samkeppnisforskot. Þessi hluti kann í grófum dráttum að samsvara þáttunum „viðskiptavinahópar“ og „virðistilboð“ í viðskiptalíkansrammanum.
Næst skaltu draga fram mikilvægustu fjárhagslegu einkennin, þar á meðal sölu, hagnað, sjóðstreymi og arðsemi fjárfestingar. Líkt og fjárhagshluti fýsileikagreiningar getur fjárhagsgreining viðskiptaáætlunar að jafnaði innihaldið tólf mánaða áætlun um rekstrarreikning, þriggja eða fjögurra ára rekstrarreikningsáætlun, sjóðstreymisáætlun, áætlaðan efnahagsreikning og útreikning hagnaðarmarka. Þú getur fjallað ítarlegar um fýsileikagreiningu og fjárhagsspár í formlegu viðskiptaáætluninni. Hér skaltu einbeita þér að heildarmynd talnanna og merkingu þeirra.
Í hlutanum um núverandi stöðu fyrirtækisins getur þú sett fram viðeigandi upplýsingar um þig, liðsmenn þína og fyrirtækið í heild. Þar gefst þér tækifæri til að segja sögu stofnunar fyrirtækisins, lýsa lagalegri stöðu þess eða rekstrarformi og telja upp lykilaðila. Í einum hluta útvíkkuðu stjórnendasamantektarinnar getur þú fjallað um ástæður þess að þú stofnaðir fyrirtækið, skilgreint skýrt hvaða þörfum þú telur það geta mætt og ef til vill fjallað um sársauka og ávinning viðskiptavina. Einnig getur þú dregið saman þá heildarstefnu sem þú hyggst fylgja með fyrirtækið. Lýstu hlutverki, framtíðarsýn og markmiðum fyrirtækisins, heildarviðskiptalíkani og virðistilboði.
Viðskiptaáætlunarkeppni nemenda við Rice University, ein stærsta og virtasta keppni sinnar tegundar fyrir framhaldsnema (sjá Að segja sögu frumkvöðlaverkefnisins og kynna hugmyndina), krefst þess að umsókn fylgi allt að fimm síðna stjórnendasamantekt. 51 , 52 Í töflu 11.2 eru sýndir þeir hlutar sem mælt er með.
| Hluti | Lýsing |
|---|---|
| Samantekt um fyrirtækið | Stutt yfirlit (ein til tvær málsgreinar) yfir vandamálið, lausnina og hugsanlega viðskiptavini |
| Greining viðskiptavina | Lýsing á hugsanlegum viðskiptavinum og gögn sem benda til þess að þeir muni kaupa vöruna |
| Markaðsgreining | Stærð markaðarins, markmarkaður og markaðshlutdeild |
| Vara eða þjónusta | Núverandi þróunarstig vörunnar og gögn sem sýna fram á fýsileika hennar |
| Hugverkaréttindi | Upplýsingar um einkaleyfi, leyfi eða önnur hugverkaréttindi, ef við á |
| Aðgreining gagnvart keppinautum | Lýsing á samkeppninni og samkeppnisforskoti fyrirtækisins |
| Stofnendur fyrirtækisins, stjórnendateymi og/eða ráðgjafi | Stutt æviágrip lykilaðila þar sem sérþekking þeirra og viðeigandi reynsla koma fram |
| Fjárhagsupplýsingar | Spár um tekjur, hagnað og sjóðstreymi fyrir þriggja til fimm ára tímabil |
| Fjárfestingarfjárhæð | Fjármögnunarbeiðni og fyrirhuguð notkun fjármagnsins |
Fullbúin viðskiptaáætlun
Jafnvel fullbúnar viðskiptaáætlanir geta verið ólíkar að lengd, stærð og umfangi. Rice University setur tíu síðna hámark á viðskiptaáætlanir í lokakeppninni. The IndUS Entrepreneurs, eitt stærsta alþjóðlega tengslanet frumkvöðla, heldur einnig viðskiptaáætlunarkeppnir fyrir nemendur í gegnum TiE Young Entrepreneurs-áætlunina. Viðskiptaáætlanir í þeirri keppni mega hins vegar yfirleitt vera allt að tuttugu og fimm síður. Þetta eru aðeins tvö dæmi. Einstakir hlutar geta verið lítillega ólíkir en formlegar viðskiptaáætlanir hafa yfirleitt sameiginlega grunnþætti. Næsti hluti sýnir dæmi um þætti fullbúinnar viðskiptaáætlunar fyrir tilbúið fyrirtæki.
Stjórnendasamantekt
Stjórnendasamantektin ætti að veita yfirlit yfir fyrirtækið þitt ásamt lykilatriðum og álitaefnum. Þar sem hún á að draga saman allt skjalið er gagnlegast að skrifa þennan hluta síðast þótt hann komi fyrst í röðinni. Textinn þarf að vera sérlega hnitmiðaður. Lesendur ættu við fyrstu sýn að geta skilið þarfir þínar og getu. Í hlutanum þarf að koma fram eftir hverju þú óskar og þú þarft að setja beiðni þína skýrt fram í samantektinni.
Lýstu fyrirtækinu, vöru þess eða þjónustu og fyrirhuguðum viðskiptavinum. Útskýrðu hvað verður selt, hverjum það verður selt og hvaða samkeppnisforskot fyrirtækið hefur. Tafla 11.3 sýnir dæmi um stjórnendasamantekt fyrir ímyndaða fyrirtækið La Vida Lola.
| Hluti stjórnendasamantektar | Efni |
|---|---|
| Hugmyndin | La Vida Lola er matarvagn sem býður bestu matargerð Rómönsku Ameríku og Karíbahafsins á Atlanta-svæðinu, einkum rétti frá Púertó Ríkó og Kúbu, í líflegum anda. La Vida Lola býður nýlagaða rétti úr færanlegu eldhúsi stofnandans og nafngjafans, kokksins Lolu González. Hún er frá Duluth í Georgíu og hefur snúið heim til að stofna sitt fyrsta fyrirtæki eftir að hafa starfað hjá nokkrum fremstu kokkum heims. La Vida Lola mun veita veitingaþjónustu á hátíðum, í almenningsgörðum, við skrifstofur, á samfélags- og íþróttaviðburðum og hjá brugghúsum um allt svæðið. |
| Markaðsforskot | Bragðmikill og líflegur matur frá Rómönsku Ameríku er helsta aðdráttarafl La Vida Lola. Matseðillinn býður götumat, samlokur og hefðbundna rétti með bragði sem á rætur í menningu Rómönsku Ameríku og Karíbahafsins og matargerð fjölskyldu González frá Púertó Ríkó og Kúbu. Ungt sælkerafólk sem sækist eftir matarupplifun frá ólíkum menningarheimum og unnendur rómansk-amerísks matar eru helstu viðskiptavinirnir, en allir á Atlanta-svæðinu sem kunna að meta ljúffengan heimilismat geta pantað. Það veitir La Vida Lola samkeppnisforskot að stofnkokkurinn Lola González er frá Atlanta-svæðinu og snýr þangað aftur eftir störf á veitingahúsum víða um heim til að deila mat með nærsamfélaginu. |
| Markaðssetning | Verkefnið mun beita samþjappaðri markaðsstefnu. Kynningarblandan mun samanstanda af auglýsingum, söluhvötum, almannatengslum og persónulegri sölu. Stór hluti kynningarinnar mun fara fram á tvítyngdum samfélagsmiðlum. |
| Verkefnisteymi | Stofnendurnir tveir í stjórnendateyminu hafa samanlagt nær fjörutíu ára reynslu úr veitinga- og gistigeiranum. Bakgrunnur þeirra nær til matar- og drykkjarþjónustu, gisti- og ferðaþjónustu, reikningshalds, fjármála og stofnunar fyrirtækja. |
| Fjármagnsþörf | La Vida Lola sækist eftir $50,000 í stofnfé til að koma matarvagninum á laggirnar á Atlanta-svæðinu. Til viðbótar verður $20,000 aflað með hópfjármögnunarherferð sem byggist á framlögum. Verkefnið getur tekið til starfa innan sex mánaða til eins árs. |
Lýsing á fyrirtækinu
Þessi hluti lýsir atvinnugreininni, vörunni, fyrirtækinu og árangursþáttum þess. Þar ætti að koma fram núverandi staða ásamt þróun og framtíðarhorfum. Einnig þarftu að fjalla um hlutverk, framtíðarsýn og markmið fyrirtækisins. Dragðu saman heildarstefnu þína, ástæður þess að þú stofnaðir fyrirtækið, vörur þess og þjónustu, viðskiptalíkan og virðistilboð. Íhugaðu að tilgreina atvinnugreinina með kóða úr flokkunarkerfunum Standard Industrial Classification eða North American Industry Classification System (SIC/NAICS) til að tryggja rétta auðkenningu. Atvinnugrein fyrirtækisins nær út fyrir staðsetningu þess og starfssvæði og greiningin ætti að taka til þróunar innanlands og á heimsvísu. Tafla 11.4 sýnir dæmi um lýsingu á La Vida Lola.
| Lýsing á fyrirtækinu | La Vida Lola mun starfa í færanlegri veitingaþjónustu, sem fellur undir SIC-kóða 5812, Eating Places, og NAICS-kóða 722330, Mobile Food Services. Þar undir falla fyrirtæki sem aðallega útbúa og bera fram máltíðir og snarl til tafarlausrar neyslu úr vélknúnum ökutækjum eða óvélknúnum vögnum. La Vida Lola er matarvagn á Atlanta-svæðinu sem sækir innblástur í rómansk-ameríska menningu og þjónar viðskiptavinum sem sækjast eftir krydduðum mat frá Rómönsku Ameríku, einkum réttum frá Púertó Ríkó og Kúbu sem endurspegla rætur stofnkokksins og nafngjafans Lolu González. La Vida Lola hyggst vekja áhuga á rómansk-amerískri matargerð í nærsamfélögum með bragðmiklum og nýlöguðum mat á svæði sem hefur tekið alþjóðlegri matargerð fagnandi. Færanlega eldhúsið mun heimsækja almenningsgarða, hátíðir, skrifstofubyggingar, brugghús og íþrótta- og samfélagsviðburði um allt Atlanta-borgarsvæðið. Vaxtarmöguleikar felast í fleiri matarvögnum, heimsendingu eftir pöntun og matarbás á matarmarkaði svæðisins. Eftir áratug á þekktum veitingahúsum, síðast hjá hinum kunna kokki José Andrés, sneri Lola González heim til Duluth í Georgíu til að stofna eigið fyrirtæki. Þótt hún hafi hlotið klassíska matreiðslumenntun hjá fremstu kokkum heims var það matargerð afa hennar og ömmu, hefðbundnir réttir frá Púertó Ríkó og Kúbu í eldhúsi þeirra, sem hafði dýpstu áhrifin. Ferskasta hráefni af staðbundnum markaði, krydd eyjanna og nákvæmni hennar kveiktu matreiðsluáhuga Lolu. Hún færir því bragð menningar Rómönsku Ameríku og Karíbahafsins inn á fjölbreyttan matseðil með götumat, samlokum og hefðbundnum réttum. Með hóflegu verði höfðar La Vida Lola til breiðs hóps viðskiptavina, allt frá ungu sælkerafólki til fólks af rómansk-amerískum uppruna og annarra heimamanna með slíkar rætur. |
Greining atvinnugreinar og markaðsstefna
Hér ættir þú að skilgreina markaðinn út frá stærð, uppbyggingu, vaxtarhorfum, þróun og sölumöguleikum. Taktu heildarmarkaðinn (TAM) með og settu fram spá um þjónustanlega markaðinn (SAM). Fjallað er um bæði hugtökin í Framkvæmd fýsileikagreiningar. Hér getur þú einnig fjallað um markaðshlutun eftir landssvæði, eiginleikum viðskiptavina eða vörumiðun. Lýstu staðfærslu fyrirtækisins gagnvart keppinautum með tilliti til verðlagningar, dreifingar, kynningaráætlunar og sölumöguleika. Tafla 11.5 sýnir dæmi um greiningu atvinnugreinar og markaðsstefnu La Vida Lola.
| Greining atvinnugreinar og markaðsstefna | Samkvæmt fyrstu ársskýrslu Mobile Food Trends and Insights frá Off the Grid í San Francisco, fyrirtæki sem auðveldar rekstur matarmarkaða um öll Bandaríkin, var gert ráð fyrir að bandaríski matarvagnageirinn einn og sér yxi um nær 20 prósent, úr $800 milljónum árið 2017 í $985 milljónir árið 2019. Skýrsla IBISWorld sýndi jafnframt 4,2 prósenta árlegan vöxt götusölugreinarinnar og að hún næði $3,2 milljörðum árið 2018. Samkvæmt IBISWorld fjárfesta matarvagna- og götumatsöluaðilar í auknum mæli í sérhæfðri og hefðbundinni matargerð frá ólíkum menningarsvæðum og í samrunamatargerð. Þótt skýrslan spái hægari eftirspurn næstu fimm árin bendir hún á áframhaldandi vaxtartækifæri á stórum borgarsvæðum. Götusölugreinin hefur verið sérlega bjartur punktur innan stærri veitingageirans og er á vaxtarskeiði lífsferils síns. Lítill kostnaður við að setja á fót nýjan rekstur hefur gert mörgum, einkum sérhæfðum kokkum sem vilja stofna eigin fyrirtæki, kleift að reka matarvagn í stað heils veitingahúss. Ársskýrsla Off the Grid segir dæmigerða upphafsfjárfestingu í matarvagni vera á bilinu $55.000 til $75.000. Sala veitingageirans nemur $800 milljörðum dala á landsvísu samkvæmt National Restaurant Association. Veitingahús í Georgíu skiluðu samtals $19,6 milljörðum árið 2017 samkvæmt Georgia Restaurant Association. Um 12.000 veitingahús eru á Atlanta-borgarsvæðinu og svæðið stendur undir nær 60 prósentum af veitingageira Georgíu. Þjónustanlegi markaðurinn (SAM) er áætlaður um $360 milljónir. Grein matarvagna og götumatsölu má hluta eftir tegundum viðskiptavina, matargerð (bandarísk, eftirréttir, mið- og suður-amerísk, asísk, blönduð matargerð ólíkra menningarheima, grísk og miðjarðarhafsmatargerð, sjávarréttir), landssvæði og rekstrarformi (matarvagnar, færanlegir veitingabásar, færanlegir snarlbásar, götumatsala og færanlegir sölubásar). Meðal annars konar samkeppnisrekstrar eru veitingahúsakeðjur, stök veitingahús í fullri þjónustu, verktakar í veitingaþjónustu, veisluþjónustur, skyndibitastaðir og kaffi- og snarlstaðir. Helstu matarvagnakeppinautar samkvæmt Atlanta Journal-Constitution, dagblaði á markaði La Vida Lola, eru Bento Bus, Mix’d Up Burgers, Mac the Cheese, The Fry Guy og The Blaxican. Bento Bus staðfærir sig sem japanskan matarvagn með lífrænt hráefni og umhverfisvænar umbúðir. The Blaxican býður það sem fyrirtækið kallar „mexíkóskan sálarmat“, samruna mexíkóskrar matargerðar og matarmikils suðurríkjamatar. Eftir margra ára rekstur matarvagns hefur The Blaxican einnig opnað sitt fyrsta fasta veitingahús. The Fry Guy sérhæfir sig í frönskum kartöflum að belgískum hætti með fjölbreyttum heimagerðum sósum. Þessir þrír matarvagnar eru helstu keppinautar La Vida Lola vegna þess að þeir bjóða mat frá ólíkum menningarheimum en hinir tveir bjóða hefðbundinn bandarískan mat. Allir fimm hafa komið sér upp skýrum vörumerkjum og tryggum hópi fylgjenda og viðskiptavina enda eru þeir meðal leiðandi fyrirtækja greinarinnar samkvæmt listum staðbundinna miðla á borð við Atlanta Journal-Constitution. Flestir aðalréttir keppinauta kosta $10–$13 en réttir La Vida Lola munu kosta $6–$13. Ein lykilniðurstaða Mobile Food Trends and Insights er að færanleg veitingaþjónusta hafi „reynst öflugt tæki til að örva fjölbreytta frumkvöðlastarfsemi“ þar sem 30 prósent fyrirtækjanna eru í eigu innflytjenda, 30 prósent í eigu kvenna og 8 prósent í eigu hinsegin fólks. Eigandi sem jafnframt rekur fyrirtækið gegnir oft lykilhlutverki í auðkenni vörumerkisins, eins og hjá La Vida Lola. Atlanta hefur einnig fylgt þeirri þróun á landsvísu að sameina marga matsölustaði í einni mathöll, en slíkar hallir njóta vaxandi vinsælda í borgum. Slík samfélagsmiðuð svæði, þar sem matar- og smásöluaðilar selja hlið við hlið, eru annars vegar óbeinir keppinautar matarvagna en hins vegar vaxtartækifæri þegar vörumerki styrkja stuðning viðskiptavina á svæðinu. Vinsælustu mathallir Atlanta eru Ponce City Market í Midtown, Krog Street Market við BeltLine-leiðina í Inman Park og Sweet Auburn Municipal Market í miðborginni. Atlanta hefur lengi tekið alþjóðlegri matargerð fagnandi og Buford Highway, nefnd „BuHi“, er þekkt sem fjölbreytt matarleið með fjölda rómaðra asískra og rómansk-amerískra veitingahúsa. Á Atlanta-svæðinu býr blómlegt samfélag fólks af spænskumælandi og rómansk-amerískum uppruna og nær helmingur íbúa svæðisins sem fæddist erlendis kemur frá Rómönsku Ameríku. Yfir hálf milljón slíkra íbúa býr á Atlanta-borgarsvæðinu og spáð er 150 prósenta fjölgun til ársins 2040. Miðgildi aldurs rómansk-amerískra íbúa svæðisins er tuttugu og sex ár. La Vida Lola mun bjóða hefðbundna matargerð sem höfðar til þessa meginviðskiptavinahóps. Fyrirtækið þarf að fylgja reglum sveitarfélaga um rekstur færanlegrar veitingaþjónustu og heilbrigðiskröfum, en Atlanta-svæðið styður almennt slíkan rekstur. Fjöldi almenningsgarða og hátíða býður matarvögnum aðstöðu í hverri viku. |
Samkeppnisgreining
Samkeppnisgreining setur fram viðskiptastefnuna með hliðsjón af samkeppninni. Þú þarft að geta greint helstu keppinauta þína og metið markaðshlutdeild þeirra, markaði sem þeir þjóna, stefnu þeirra og líkleg viðbrögð við innkomu nýs fyrirtækis. Líklega er rétt að framkvæma hefðbundna SVÓT-greiningu á styrkleikum, veikleikum, ógnunum og tækifærum og útbúa samkeppnisstyrkleikatöflu eða samkeppnisfylki. Settu fram samkeppnisstyrkleika fyrirtækisins gagnvart keppinautum með tilliti til vöru, dreifingar, verðlagningar, kynningar og auglýsinga. Hvaða samkeppnisforskot hefur fyrirtækið og hvaða áhrif er líklegt að þau hafi á árangur þess? Mikilvægt er að byggja greininguna rétt upp út frá viðeigandi eiginleikum og ávinningi, vegin eftir mati viðskiptavina, og bera sprotafyrirtækið saman við rótgróna keppinauta. Samkeppnisfylkið ætti að sýna skýrt hvernig og hvers vegna sprotafyrirtækið hefur greinilegt samkeppnisforskot, þótt það sé ekki enn mælanlegt. Algengir þættir í dæminu eru verð, ávinningur, gæði, gerð eiginleika, staðsetningar og dreifing og sala. Sniðmát eru sýnd á myndum 11.17 og 11.18. Samkeppnisgreining hjálpar þér að móta markaðsstefnu sem greinir eignir eða hæfni sem keppinauta skortir, svo þú getir fyllt í þær eyður og skapað skýrt samkeppnisforskot. Við gerð greiningarinnar er mikilvægt að einblína á lykileiginleika og þætti sem skipta viðskiptavini máli í stað þess að leggja of mikla áherslu á hugmyndir og óskir frumkvöðulsins.
Rekstrar- og stjórnunaráætlun
Í þessum hluta skaltu lýsa hvernig þú stjórnar fyrirtækinu og gera grein fyrir skipulagi þess. Hér getur þú fjallað um eignarform og, ef ástæða er til, látið fylgja skipurit eða lýsingu á skipulagi. Dragðu fram bakgrunn, reynslu, hæfi, sérsvið og hlutverk stjórnendateymisins. Hér getur þú einnig nefnt aðra hagaðila, svo sem stjórn eða ráðgjafaráð, og útskýrt hvernig tengsl þeirra við stofnandann, reynsla og framlag geta stuðlað að velgengni verkefnisins. Nefndu einnig sérfræðifyrirtæki sem styðja stjórnendur, svo sem bókhaldsþjónustu og lögfræðiráðgjöf.
Tafla 11.6 sýnir dæmi um rekstrar- og stjórnunaráætlun fyrir La Vida Lola.
| Flokkur rekstrar- og stjórnunaráætlunar | Efni |
|---|---|
| Lykilstjórnendur | Lykilstjórnendur eru Lola González og Cameron Hamilton, sem hafa þekkst frá háskólaárunum. Stjórnendateymið ber ábyrgð á fjármögnun verkefnisins og lántöku til að koma því af stað. Hér á eftir er samantekt á bakgrunni lykilaðila. Lola González: Kokkurinn Lola González hefur starfað í veitingageiranum í fimmtán ár. Áhugi hennar á matargerð kviknaði í eldhúsi afa hennar og ömmu og hefur fylgt henni alla ævi. Hún hefur hlotið þjálfun hjá nokkrum fremstu kokkum heims og starfaði síðast hjá José Andrés, sem hefur hlotið James Beard-verðlaunin. González er frá Duluth í Georgíu og er með gráðu úr grunnnámi í stjórnun matar- og drykkjarþjónustu. Framlag hennar til fyrirtækisins felst í því að vera andlit og nafngjafi þess, elda matinn, þróa matargerðarhugmyndir og stýra daglegum rekstri La Vida Lola. Cameron Hamilton: Cameron Hamilton hefur yfir tuttugu ára reynslu úr gistiþjónustu og þekkingu á reikningshaldi og fjármálum. Hann er með meistaragráðu í viðskiptafræði og gráðu úr grunnnámi í stjórnun gisti- og ferðaþjónustu. Hann hefur stofnað og stjórnað nokkrum farsælum fyrirtækjum í gistigeiranum. Framlag hans til fyrirtækisins felst í rekstri, reikningshaldi og fjármálum. |
| Ráðgjafaráð | Á fyrsta rekstrarári hyggst fyrirtækið halda rekstrinum einföldum og setja ekki á fót ráðgjafaráð. Í lok fyrsta árs mun stjórnendateymið fara ítarlega yfir stöðuna og ræða þörfina fyrir slíkt ráð. |
| Faglegir stuðningsaðilar | Stephen Ngo, löggiltur endurskoðandi (CPA) í Valdosta í Georgíu, mun veita ráðgjöf um reikningshald. Joanna Johnson, lögmaður og vinkona González, mun veita lögfræðiráðgjöf um stofnun fyrirtækisins. |
Markaðsáætlun
Hér ættir þú að setja fram og lýsa árangursríkri heildarmarkaðsstefnu fyrir verkefnið þitt með upplýsingum um verðlagningu, kynningu, auglýsingar, dreifingu, miðlanotkun, almannatengsl og stafræna viðveru. Lýstu ítarlega sölustjórnunaráætluninni, samsetningu söluteymisins og heildstæðri og sundurliðaðri fjárhagsáætlun markaðsáætlunarinnar. Tafla 11.7 sýnir dæmi um markaðsáætlun fyrir La Vida Lola.
| Flokkur markaðsáætlunar | Efni |
|---|---|
| Yfirlit | La Vida Lola mun beita samþjappaðri markaðsstefnu. Kynningarblanda fyrirtækisins mun samanstanda af auglýsingum, söluhvötum, almannatengslum og persónulegri sölu. Þar sem markhópurinn er ungt sælkerafólk mun stærstur hluti kynningarinnar fara fram á samfélagsmiðlum. Fjölbreytt efni verður búið til bæði á spænsku og ensku. Fyrirtækið mun einnig hefja hópfjármögnunarherferð á tveimur vettvöngum í þeim tvíþætta tilgangi að kynna verkefnið og afla fjár. |
| Auglýsingar og söluhvatar | Líkt og í öllum markaðsáætlunum fyrir hópfjármögnun á samfélagsmiðlum er best að byrja hjá vinum og fjölskyldu eigendanna. La Vida Lola mun einkum nota Facebook/Instagram og Twitter til að kynna hópfjármögnunina fyrir tengslaneti sínu og biðja vini og fjölskyldu að miðla upplýsingunum. Jafnframt þarf fyrirtækið að byggja upp samfélag stuðningsaðila og vekja tilfinningalega löngun til að tilheyra La Vida Lola-fjölskyldunni. Til að byggja samfélagið upp á samfélagsmiðlum mun La Vida Lola birta staðsetningu sína reglulega, helst daglega, á Facebook, Instagram og Twitter. Að bjóða fólki að heimsækja vagninn og smakka matinn getur vakið áhuga á verkefninu. Þegar herferðin nálgast markmið sitt gæti verið gagnlegt að bjóða stuðningsaðilum á tilteknu framlagsstigi, til dæmis $50, ókeypis mat á ákveðnum degi. Birting á samfélagsmiðlum einum eða tveimur dögum fyrir gjöfina og sama dag getur hvatt fleiri til að leggja sitt af mörkum. Vikulegar upplýsingar um framvindu herferðarinnar og verkefnisins í heild eru nauðsynlegar. Uppfærslur á Facebook og Twitter ásamt fræðandi upplýsingum hjálpa stuðningsaðilum að finnast þeir tilheyra samfélagi La Vida Lola. Á öllum sölustöðum munu skilti vekja athygli almennings á samfélagsmiðlum og yfirstandandi hópfjármögnun. Með hverri máltíð mun starfsmaður hvetja viðskiptavininn til að heimsækja hópfjármögnunarvefinn og íhuga framlag. Nafnspjöld með upplýsingum um samfélagsmiðla og hópfjármögnun verða á áberandi stað, líklega við afgreiðsluborðið. Áður en herferðin hefst mun La Vida Lola búa til vefsvæði. Þar má byggja upp vörumerki La Vida Lola og miðla framtíðarsýn, myndböndum, matseðlum, upplýsingum um starfsfólk og viðburði. Vefurinn er einnig mikilvæg upplýsingaveita fyrir hugsanlega stuðningsaðila sem eru í vafa um hvort þeir eigi að leggja fram fé. Hann mun innihalda eftirfarandi: Um okkur. Svarað verður spurningunum: Hver stendur að fyrirtækinu? Hvaða leiðarljós hefur La Vida Lola? Hvernig varð fyrirtækið til? Hve lengi hefur það starfað? Hafðar verða myndir af González. Matseðill. Núverandi framboð og verð. Viðburðadagatal. Kynningarviðburðir og staðir þar sem viðskiptavinir finna vagninn. Samfélagsmiðlar. Gripið verður til aðgerða til að fjölga fylgjendum áður en hópfjármögnunin hefst. Nema stór fylgjendahópur sé þegar til staðar ætti fyrirtæki að reka markaðsherferðir af krafti á samfélagsmiðlum í að minnsta kosti þrjá mánuði fyrir upphaf hópfjármögnunarinnar. Fjölgun fylgjenda áður en herferðin hefst gerir hugsanlegum gefendum einnig kleift að kynnast La Vida Lola betur og byggja upp tengsl áður en fjáröflun hefst. |
| Efni og auglýsingar á Facebook | Mikilvægasta efnið verður kynningarmyndband herferðarinnar, sem verður endurbirt sem myndband hlaðið beint upp á Facebook. Tengill á hópfjármögnunarherferðirnar getur fylgt myndatextanum. Sama hágæðamyndband og birt er á herferðarsíðunni mun hvetja áhugasama til að fara á Kickstarter og kynna sér verkefnið og umbunina sem stuðningsaðilum stendur til boða. Kynnt færsla eða færslur: Að kynna Facebook-færslu fyrir aðeins $5 getur skilað miklu fyrir fyrirtækjasíðu á stærð við síðu La Vida Lola. Útbreiðsla og virkni verður margfalt meiri en með lífrænni dreifingu. Mjög árangursríkt gæti verið að kynna tvær eða þrjár færslur á fyrstu vikum herferðarinnar. Auglýsing fyrir myndbandsáhorf: Myndbandsauglýsingar eru umfangsmeiri og dýrari en kynntar færslur. Markmiðið er þó hið sama: að fjölga þeim sem horfa á kynningarmyndbandið og leiða þá á herferðarsíðuna. |
| Hópfjármögnunarherferðir | Foodstart var stofnað sérstaklega fyrir veitingahús, brugghús, kaffihús, matarvagna og önnur matvælafyrirtæki og gerir eigendum kleift að safna fé í litlum skrefum. Vettvangurinn líkist Indiegogo að því leyti að hann býður bæði sveigjanleg og föst fjármögnunarlíkön og tekur hlutfall af fjármagni árangursríkra herferða. Hann segist taka lægra hlutfall en nokkur annar hópfjármögnunarvettvangur. Hann notar umbunarmiðað kerfi í stað eignarhluta og býður stuðningsaðilum umbun eða fríðindi sem skila „fjármagni með litlum tilkostnaði og tengslaneti fólks sem hefur nú hagsmuni af því að þú náir árangri“. 54 Foodstart mun standa fyrir hópfjármögnunarherferðum La Vida Lola af eftirfarandi ástæðum: (1) Vettvangurinn þjónar sérmarkaði fyrirtækisins. (2) Samkeppni við önnur verkefni er minni og La Vida Lola sker sig því betur úr og týnist síður í fjöldanum. (3) Vettvangurinn er að skapa sér nafn og vörumerki og fleiri hugsanlegir stuðningsaðilar þekkja hann því. La Vida Lola mun samhliða reka herferð á Indiegogo, sem höfðar til breiðari almennings. |
| Kynningarstarf | Samfélagsmiðlar geta verið verðmætt markaðstæki til að beina fólki á hópfjármögnunarsíður Foodstarter og Indiegogo. Þar má virkja fylgjendur og upplýsa fjármögnunaraðila og stuðningsaðila um áfanga fjáröflunarinnar. Fyrsta verkefnið er að auka viðveru La Vida Lola á Facebook, Instagram og Twitter. Sameiginlegt myllumerki á borð við #FundLola á öllum miðlum eykur kunnugleika og auðveldar leit, einkum á Instagram og Twitter. Myllumerki eru einnig smám saman að ryðja sér til rúms á Facebook og verður merkið notað á öllu prentuðu kynningarefni. La Vida Lola þarf að finna áhrifavalda á samfélagsmiðlum sem geta hjálpað til við að afla fylgjenda og miðla upplýsingum. Leita ætti til núverandi fylgjenda, fjölskyldu, vina, staðbundinna matvælabirgja og fyrirtækja í nágrenninu sem eru ekki keppinautar og biðja þessa aðila að miðla vörumerki, hlutverki og öðru efni La Vida Lola. Gagnkvæm kynning mun auka enn frekar útbreiðslu og virkni á samfélagsmiðlum. Áhrifavaldar geta kynnt viðburði og tilboð hver annars. Hópfjármögnunarstefnan mun nota stigvaxandi umbunarlíkan með umbunum á borð við: $5 eða meira, ótakmarkað framboð: Einkaupplýsingar um framvindu fjáröflunar. $10 eða meira (500 í boði): $1 afsláttur, afsláttarmiði sem veitir $1 afslátt af kaupum. $20 eða meira (200 í boði): Kauptu einn aðalrétt og fáðu annan ókeypis. $50 eða meira (100 í boði): Afsláttarmiði fyrir ókeypis aðalrétt. $250 eða meira (2 í boði): Einkafundur með González. Auk kynningar á samfélagsmiðlum og í hópfjármögnunarherferðinni mun La Vida Lola hafa samband við staðbundna net- og prentmiðla, bæði ensku- og spænskumælandi, með það fyrir augum að fá umfjöllun. Greinar eru gjarnan kynntar og/eða þeim miðlað á samfélagsmiðlum. Samskipti við staðbundna útvarps- og sjónvarpsmiðla kunna einnig að skapa tækifæri. La Vida Lola mun ráða starfsnema til að aðstoða við þróun og framkvæmd efnisáætlunar fyrir samfélagsmiðla. Virk samskipti við markhópinn og svör við öllum athugasemdum og allri endurgjöf skipta máli fyrir árangur herferðarinnar. Meðal notendapersóna úr markaðshlutuninni sem herferðin beinist að eru: Áhrifavaldurinn Isabel: Áhrifavaldur á háskólaaldri, af rómansk-amerískum uppruna, sem kann vel á samfélagsmiðla. Matarvagnaunnandinn Freddie: Þrjátíu og þriggja ára borgarbúi og smekkmaður sem fylgist af ákafa með matarvögnum og leitar reglulega að bestu vögnunum í borginni til að seðja matarlöngunina. Taco-bæjarbúarnir: Íbúar hverfisins sem borða taco-rétti á hverjum „taco-þriðjudegi“ sem fjölskylduhefð. Allt hverfið mætir og tilefnið verður að eins konar samfélagsviðburði. |
Fjárhagsáætlun
Fjárhagsáætlun leitast við að spá fyrir um tekjur og gjöld, gera grein fyrir fjárhagsþróun og áætla kostnað verkefnis, verðmat og sjóðstreymi. Þessi hluti ætti að setja fram nákvæma, raunhæfa og framkvæmanlega fjárhagsáætlun fyrir verkefnið þitt (sjá Frumkvöðlafjármál og reikningshald fyrir ítarlega umfjöllun um slíkar spár). Hafðu með söluspár og tekjuáætlanir, pro forma reikningsskil (sjá Að byggja upp draumateymi frumkvöðulsins), greiningu hagnaðarmarka og fjárfestingaráætlun. Greindu hugsanlegar fjármögnunarleiðir, sem fjallað er um í Framkvæmd fýsileikagreiningar. Mynd 11.19 sýnir sniðmát fyrir sjóðstreymisþarfir La Vida Lola.
