Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...
Leita í bók...
Efnafræði 2e (IS)
  • Formáli
    • Inngangur
    • 1.1 Efnafræði í samhengi
    • 1.2 Hamir og flokkun efnis
    • 1.3 Eðlis- og efnafræðilegir eiginleikar
    • 1.4 Mælingar
    • 1.5 Óvissa, réttleiki og nákvæmni mælinga
    • 1.6 Stærðfræðileg meðhöndlun mæliniðurstaðna
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 2.1 Fyrstu hugmyndir atómkenningarinnar
    • 2.2 Þróun atómkenningarinnar
    • 2.3 Atómbygging og táknmál
    • 2.4 Efnaformúlur
    • 2.5 Lotukerfið
    • 2.6 Jóna- og sameindasambönd
    • 2.7 Nafnakerfi efna
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 3.1 Formúlumassi og mólhugtakið
    • 3.2 Ákvörðun reynslu- og sameindaformúla
    • 3.3 Mólstyrkur
    • 3.4 Aðrar einingar fyrir styrk lausna
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 4.1 Ritun og stilling efnajafna
    • 4.2 Flokkun efnahvarfa
    • 4.3 Efnamagnfræði efnahvarfa
    • 4.4 Heimtur efnahvarfa
    • 4.5 Megindleg efnagreining
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 5.1 Grunnatriði orku
    • 5.2 Varmamælingar
    • 5.3 Vermi
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 6.1 Rafsegulorka
    • 6.2 Bohr-líkanið
    • 6.3 Þróun skammtafræðinnar
    • 6.4 Rafeindaskipan atóma (Rafeindahýsingar)
    • 6.5 Lotubundnar breytingar á eiginleikum frumefna
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 7.1 Jónatengi
    • 7.2 Samgild tengi
    • 7.3 Lewis-tákn og byggingar
    • 7.4 Formlegar hleðslur og rafeindaómun
    • 7.5 Styrkur jóna- og samgildra tengja
    • 7.6 Sameindabygging og skautun
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 8.1 Gildistengjakenningin
    • 8.2 Blandaðar atómsvigrúm
    • 8.3 Fjöltengi
    • 8.4 Sameindasvigrúmakenningin
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 9.1 Gasþrýstingur
    • 9.2 Tengsl þrýstings, rúmmáls, magns og hitastigs: Kjörgaslögmálið
    • 9.3 Hvarffræði gastegunda, blandna og efnahvarfa
    • 9.4 Útflæði og sveim gastegunda
    • 9.5 Hreyfifræðikenning sameinda
    • 9.6 Frávik frá kjörgashegðun
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 10.1 Millisameindakraftar
    • 10.2 Eiginleikar vökva
    • 10.3 Fasaskipti
    • 10.4 Fasarit
    • 10.5 Fast ástand efnis
    • 10.6 Grindarbyggingar í kristölluðum föstum efnum
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 11.1 Upplausnarferlið
    • 11.2 Raflausnir
    • 11.3 Leysni
    • 11.4 Samræmdir eiginleikar
    • 11.5 Kvoður
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 12.1 Hraði efnahvarfa
    • 12.2 Þættir sem hafa áhrif á hvarfahraða
    • 12.3 Hraðalögmál
    • 12.4 Heildarhraðalögmál
    • 12.5 Árekstrakenningin
    • 12.6 Hvarfgangar
    • 12.7 Hvatning
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 13.1 Efnajafnvægi
    • 13.2 Jafnvægisfastar
    • 13.3 Hliðrun jafnvægis: Lögmál Le Châteliers
    • 13.4 Jafnvægisútreikningar
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 14.1 Brønsted-Lowry sýrur og basar
    • 14.2 pH og pOH
    • 14.3 Hlutfallslegur styrkur sýra og basa
    • 14.4 Vatnsrof salta
    • 14.5 Fjölróteindasýrur
    • 14.6 Stuðpúðar
    • 14.7 Sýru-basa títranir
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 15.1 Útfelling og upplausn
    • 15.2 Lewis sýrur og basar
    • 15.3 Tengd jafnvægi
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 16.1 Sjálfkrafa ferli
    • 16.2 Óreiða
    • 16.3 Annað og þriðja lögmál varmafræðinnar
    • 16.4 Frjáls orka
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 17.1 Upprifjun á oxunar-afoxunarhvörfum
    • 17.2 Rafhlöður
    • 17.3 Rafskauts- og rafhlöðuspennur
    • 17.4 Spenna, frjáls orka og jafnvægi
    • 17.5 Rafhlöður og efnarafalar
    • 17.6 Tæring
    • 17.7 Rafgreining
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 18.1 Lotubundnir eiginleikar
    • 18.2 Tilvist og framleiðsla dæmigerðra málma
    • 18.3 Bygging og almennir eiginleikar hálfmálma
    • 18.4 Bygging og almennir eiginleikar málmleysingja
    • 18.5 Tilvist, framleiðsla og efnasambönd vetnis
    • 18.6 Tilvist, framleiðsla og eiginleikar karbónata
    • 18.7 Tilvist, framleiðsla og eiginleikar niturs
    • 18.8 Tilvist, framleiðsla og eiginleikar fosfórs
    • 18.9 Tilvist, framleiðsla og efnasambönd súrefnis
    • 18.10 Tilvist, framleiðsla og eiginleikar brennisteins
    • 18.11 Tilvist, framleiðsla og eiginleikar halógena
    • 18.12 Tilvist, framleiðsla og eiginleikar eðalgastegunda
    • Lykilhugtök
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 19.1 Tilvist, framleiðsla og eiginleikar hliðarmálma og efnasambanda þeirra
    • 19.2 Fléttuefnafræði hliðarmálma
    • 19.3 Litrófs- og seguleiginleikar fléttuefnasambanda
    • Lykilhugtök
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 20.1 Kolvetni
    • 20.2 Alkóhól og eterar
    • 20.3 Aldehýð, ketón, karboxýlsýrur og esterar
    • 20.4 Amín og amíð
    • Lykilhugtök
    • Samantekt
    • Æfingar
    • Inngangur
    • 21.1 Bygging og stöðugleiki kjarna
    • 21.2 Kjarnajöfnur
    • 21.3 Geislavirk hrörnun
    • 21.4 Umbreyting og kjarnorka
    • 21.5 Notkun geislasamsætna
    • 21.6 Líffræðileg áhrif geislunar
    • Lykilhugtök
    • Lykiljöfnur
    • Samantekt
    • Æfingar
  • A | Lotukerfið
  • B | Nauðsynleg stærðfræði
  • C | Einingar og umreiknistuðlar
  • D | Grunnfastar í eðlisfræði
  • E | Eiginleikar vatns
  • F | Samsetning sýra og basa á markaði
  • G | Staðalvarmafræðilegir eiginleikar valinna efna
  • H | Jónunarfastar daufra sýra
  • I | Jónunarfastar daufra basa
  • J | Leysnimargfeldi
  • K | Myndunarfastar fléttujóna
  • L | Staðalrafskautsmætti (hálfrafhlöðumætti)
  • M | Helmingunartímar nokkurra geislasamsætna
    • Kafli 1
    • Kafli 2
    • Kafli 3
    • Kafli 4
    • Kafli 5
    • Kafli 6
    • Kafli 7
    • Kafli 8
    • Kafli 9
    • Kafli 10
    • Kafli 11
    • Kafli 12
    • Kafli 13
    • Kafli 14
    • Kafli 15
    • Kafli 16
    • Kafli 17
    • Kafli 18
    • Kafli 19
    • Kafli 20
    • Kafli 21
  • Atriðaskrá
  • Efnafræði 2e (IS)Kafli 6Inngangur
    66 Rafeindaskipan og lotubundnir eiginleikar frumefna

    Inngangur

    FYRRI KAFLI

    Æfingar

    NÆSTI KAFLI

    6.1 Rafsegulorka

    Myndin sýnir Krabbaþokuna.
    Mynd 6.1. Krabbaþokan samanstendur af leifum sprengistjörnu (sprengingar stjörnu). Hubble-geimsjónauki NASA tók þessa samsettu mynd. Mælingar á bylgjulengdum ljóssins sem þokan gefur frá sér gerðu stjörnufræðingum kleift að greina frumefnin í henni og ákvarða að hún inniheldur tilteknar jónir, þar á meðal S⁺ (grænir þræðir) og O²⁺ (rauðir þræðir). (heimild: breytt verk eftir NASA og ESA)

    Yfirlit kaflans

    • 6.1 Rafsegulorka
    • 6.2 Bohr-líkanið
    • 6.3 Þróun skammtafræðinnar
    • 6.4 Rafeindabygging atóma (rafeindaskipan)
    • 6.5 Lotubundnar breytingar á eiginleikum frumefna

    Inngangur

    Árið 1054 skráðu kínverskir stjörnufræðingar birtingu „gestastjörnu“ á himninum. Hún var sýnileg jafnvel um hábjartan dag en hvarf síðan smám saman á næstu tveimur árum. Þessi skyndilega birting stafaði af sprengistjörnu sem var mun bjartari en upprunalega stjarnan. Þótt þessi sprengistjarna hafi sést fyrir tæpu árþúsundi heldur Krabbaþokan (mynd 6.1), sem eftir stendur, áfram að gefa frá sér orku. Hún gefur ekki aðeins frá sér sýnilegt ljós heldur einnig innrautt ljós, röntgengeisla og aðrar gerðir rafsegulgeislunar. Þokan gefur bæði frá sér samfelld litróf (bláhvíta bjarmann) og útgeislunarlitróf atóma (lituðu þræðina). Í þessum kafla fjöllum við um ljós og aðrar gerðir rafsegulgeislunar og hvernig þær tengjast rafeindabyggingu atóma. Við sjáum einnig hvernig nota má þessa geislun til að greina frumefni, jafnvel í þúsunda ljósára fjarlægð.

    FYRRI KAFLI

    Æfingar

    NÆSTI KAFLI

    6.1 Rafsegulorka