99 Liðamót

Lykilhugtök

Lykilhugtök

fráfærsla: hreyfing í ennissniði sem færir útlim hliðlægt frá líkamanum; færir fingur í sundur

augnkarlsbarmur: trefjabrjóskbarmur sem umlykur ytri brún augnkarls mjaðmagrindarbeins

aðfærsla: hreyfing í ennissniði sem færir útlim miðlægt að eða yfir miðlínu líkamans; færir fingur saman

hálfhreyfanlegur liður: liður með litla hreyfigetu

hringband sveifar: liðband olnbogaliðpokans sem umlykur og styður sveifarhöfuðið í nærlið sveifar og ölnar

fremra krossband: liðband innan hnéliðpokans; liggur frá fremra og efra borði sköflungs að innanverðri hlið hliðlægrar lærleggshnúfu; vinnur gegn yfirréttu hnés

fremra völu- og dálksband: liðband á hliðlægri hlið ökklaliðar, milli völu og hliðlægrar hnyðju dálks; styður völuna í ökklaliðnum og vinnur gegn óhóflegri innhverfu fótar

liðpoki: bandvefsbygging sem umlykur liðhol hálaliðar

liðbrjósk: þunnt lag glærbrjósks sem þekur liðfleti beina í hálalið

liðþófi: liðmáni; trefjabrjóskbygging milli beina í sumum hálaliðum; myndar púða eða jafnar hreyfingar milli beinanna; tengir beinin sterklega saman

liðamót: liður líkamans

liður leikanda og hnakkabeins: liðtenging milli hnakkahnúfa höfuðkúpu og efri liðtinda leikanda (C1-hryggjarliðar)

liður leikanda og standliðar: þrjár liðtengingar milli leikanda (C1) og standliðar (C2): liðir milli neðri liðtinda C1 og efri liðtinda C2 og liðtenging milli tannar C2 og fremri boga C1

kúluliður: hálaliður þar sem kúlulaga endi eins beins fellur í skál annars beins; finnst í mjaðmar- og axlarliðum; flokkast starfrænt sem fjölása liður

tvíása liður: gerð hreyfanlegs liðar sem leyfir hreyfingar í tveimur sniðum um tvo ása

belgur: bandvefspoki með smurvökva sem kemur í veg fyrir núning milli aðliggjandi bygginga, svo sem húðar og beins, sinar og beins eða milli vöðva

hælbeins- og dálksband: liðband á hliðlægri hlið ökklaliðar, milli hælbeins og hliðlægrar hnyðju dálks; styður völuna í ökklaliðnum og vinnur gegn óhóflegri innhverfu fótar

brjóskliður: liður þar sem bein tengjast með glærbrjóski (brjósktengslum) eða trefjabrjóski (sambryskju)

hringhreyfing: hringlaga hreyfing handleggs, læris, handar, þumals eða fingurs sem myndast við samfellda röð beygju, fráfærslu, réttu og aðfærslu

hnúaliður: hálaliður þar sem grunn dæld á enda eins beins tekur við ávölum enda annars beins eða ávalri byggingu sem tvö bein mynda; finnst í miðhandar- og kjúkuliðum fingra og í sveifar- og úlnliðsliðnum; flokkast starfrænt sem tvíása liður

hrafnstinds- og upphandleggsbeinsband: liðband axlarliðarins sem liggur frá hrafnstindi herðablaðs að framanverðu upphandleggsbeini

miðlægt hliðarband ökklans: breitt liðband miðlægt við ökklaliðinn; styður völuna í ökklaliðnum og vinnur gegn óhóflegri úthverfu fótar

lækkun: hreyfing herðablaðs eða neðri kjálka niður á við

hreyfanlegur liður: frjálst hreyfanlegur liður

ristarbeygja: hreyfing um ökkla sem færir ristina að framanverðum fótlegg

olnbogaliður: upphandleggsbeins- og ölnarliður

lyfting: hreyfing herðablaðs eða neðri kjálka upp á við

úthverfa: hreyfing fótar um liði milli háristarbeina þar sem ilinni er snúið hliðlægt, frá miðlínu

rétta: hreyfing í lásniði sem eykur horn liðar og réttir hann; hreyfing þar sem hryggsúlan beygist aftur eða réttist úr beygðri stöðu

liðband utan liðpokans: liðband utan við liðpoka hálaliðar

lærleggs- og hnéskeljarliður: hluti hnéliðarins sem myndast af liðtengingu fjærenda lærleggs og hnéskeljar

bandvefsliður: liður þar sem liðsvæði aðliggjandi beina tengjast með trefjabandvef

dálkshliðarband: liðband utan hnéliðpokans sem liggur frá hliðlægri gnípu lærleggs að dálkshöfði; vinnur gegn yfirréttu og snúningi rétts hnés

beygja: hreyfing í lásniði sem minnkar horn liðar og beygir hann; hreyfing þar sem hryggsúlan beygist fram

höfuðmót: breið trefjabandvefssvæði sem aðskilja bein heilakassa höfuðkúpunnar fyrir fæðingu og á fyrsta ári eftir fæðingu

axlarliður: liður milli liðskálar herðablaðs og upphandleggsbeinshöfuðs; fjölása kúluliður sem leyfir beygju og réttu, fráfærslu og aðfærslu, hringhreyfingu og inn- og útsnúning upphandleggsbeins

axlarliðsband: eitt af þremur liðböndum axlarliðarins sem styrkja fremri hluta liðpokans

liðskálarbarmur: trefjabrjóskbarmur um ytri brún liðskálar herðablaðs

fleygtengsl: gerð bandvefsliðar þar sem rót tannar er fest í beinholu kjálkans með sterkum tannhaldsböndum

hjöruliður: hálaliður þar sem kúpt yfirborð eins beins liðast við íhvolft yfirborð annars; til hans teljast olnboga-, hné- og ökklaliðir og kjúkuliðir fingra og táa; flokkast starfrænt sem einása liður

upphandleggsbeins- og sveifarliður: liðtenging milli kolls upphandleggsbeins og sveifarhöfuðs

upphandleggsbeins- og ölnarliður: liðtenging milli trissu upphandleggsbeins og trissuskarðs ölnar; einása hjöruliður sem leyfir beygju og réttu framhandleggs

yfirrétta: óhófleg rétta liðar út fyrir eðlilegt hreyfisvið

yfirbeygja: óhófleg beygja liðar út fyrir eðlilegt hreyfisvið

mjaðmarbeins- og lærleggsband: liðband frá mjaðmarbeini að lærlegg ofan- og framanvert við mjaðmarliðinn

snúningur herðablaðs niður á við: hreyfing herðablaðs við aðfærslu efri útlims þar sem liðskál herðablaðs færist niður þegar miðlægur endi herðablaðskambs færist upp

millibeinahimna: breið trefjabandvefsþynna sem fyllir bilið milli tveggja samsíða beina og myndar trefjatengsl; finnst milli sveifar og ölnar í framhandlegg og milli sköflungs og dálks í fótlegg

liðband innan liðpokans: liðband inni í liðpoka hálaliðar

liðband liðpokans: liðband sem er samvaxið vegg liðpoka hálaliðar eða innbyggt í hann

innhverfa: hreyfing fótar um liði milli háristarbeina þar sem ilinni er snúið að miðlínu

setbeins- og lærleggsband: liðband frá setbeini að lærlegg aftanvert við mjaðmarliðinn

liður: staður þar sem tvö eða fleiri bein, eða bein og brjósk, koma saman og liðast

liðhol: rými innan liðpoka hálaliðar sem er fyllt liðvökva og inniheldur liðfleti aðliggjandi beina

millisvæði liðamyndunar: svæði í vaxandi útlimaknappi fósturvísis sem verður að hálalið

útsnúningur: hreyfing handleggs um axlarlið eða læris um mjaðmarlið sem færir framhlið útlims frá miðlínu líkamans

hliðarhreyfing: hliðlæg hreyfing neðri kjálka frá miðlínu til hægri eða vinstri

hliðarbeygja: beygja háls eða bols til hægri eða vinstri

hliðlægur liðmáni: C-laga liðþófi úr trefjabrjóski í hnénu milli hliðlægrar hnúfu lærleggs og hliðlægrar hnúfu sköflungs

hliðlægur sköflungs- og lærleggsliður: hluti hnés sem myndast af liðtengingu hliðlægrar hnúfu sköflungs og hliðlægrar hnúfu lærleggs; leyfir beygju og réttu um hné

liðband: sterkt band úr þéttum bandvef sem liggur milli beina

liðband lærleggshöfuðs: liðband innan liðpokans sem liggur frá augnkarli mjaðmagrindarbeins að lærleggshöfði

innsnúningur: hreyfing handleggs um axlarlið eða læris um mjaðmarlið sem færir framhlið útlims að miðlínu líkamans

miðfærsla: hliðarhreyfing sem færir neðri kjálka aftur að miðlínu

miðlægur liðmáni: C-laga liðþófi úr trefjabrjóski í hnénu milli miðlægrar hnúfu lærleggs og miðlægrar hnúfu sköflungs

miðlægur sköflungs- og lærleggsliður: hluti hnés sem myndast af liðtengingu miðlægrar hnúfu sköflungs og miðlægrar hnúfu lærleggs; leyfir beygju og réttu um hné

liðmáni: liðþófi

fjölása liður: gerð hreyfanlegs liðar sem leyfir hreyfingar í þremur sniðum um þrjá ása

móthreyfing þumals: hreyfing þumals sem færir þumalgóminn að fingurgómi

hnéskeljarband: liðband frá hnéskel að framanverðum sköflungi; er lokahluti festingar fjórhöfðavöðva læris við sköflung

tannhaldsband: band úr þéttum bandvef sem festir rót tannar í beinholu kjálkans

snúningsliður: hálaliður þar sem ávalur hluti beins snýst inni í hring sem liðband og annað bein mynda; flokkast starfrænt sem einása liður

renniliður: hálaliður milli flatra liðflata aðliggjandi beina; flokkast starfrænt sem fjölása liður

iljarbeygja: hreyfing fótar um ökkla þar sem hælnum er lyft frá jörðu

aftara krossband: liðband innan hnéliðpokans; liggur frá aftara og efra borði sköflungs að innanverðri hlið miðlægrar lærleggshnúfu; kemur í veg fyrir að lærleggurinn færist fram þegar hnéð er beygt og ber þunga

aftara völu- og dálksband: liðband á hliðlægri hlið ökklaliðar, milli völu og hliðlægrar hnyðju dálks; styður völuna í ökklaliðnum og vinnur gegn óhóflegri innhverfu fótar

ranghverf staða framhandleggs: staða framhandleggs þar sem lófi snýr aftur á bak

ranghverfing framhandleggs: hreyfing framhandleggs sem snýr lófanum úr stöðu þar sem hann vísar fram í stöðu þar sem hann vísar aftur

framskot: hreyfing herðablaðs eða neðri kjálka fram á við

nærliður sveifar og ölnar: liðtenging milli sveifarhöfuðs og sveifarskarðs ölnar; einása snúningsliður sem leyfir sveifinni að snúast við ranghverfingu og rétthverfingu framhandleggs

klyftabeins- og lærleggsband: liðband frá klyftabeini að lærlegg neðan- og framanvert við mjaðmarliðinn

sveifarhliðband: liðband hliðlægt við olnbogaliðinn sem liggur frá hliðlægri gnípu upphandleggsbeins og rennur saman við hringband sveifar

afturhreyfing þumals: hreyfing sem færir þumalinn úr snertingu við fingurgóm aftur í líffærafræðilega stöðu við hlið vísifingurs

afturdráttur: hreyfing herðablaðs eða neðri kjálka aftur á við

snúningur: hreyfing beins um miðás, eins og í lið leikanda og standliðar, eða um langás þess, eins og í nærlið sveifar og ölnar og axlar- eða mjaðmarlið; vindingur hryggsúlunnar sem verður til þegar litlar hreyfingar milli aðliggjandi hryggjarliða leggjast saman

sinar snúningsvöðva axlarinnar: sterk bandvefsbygging sem myndast þegar sinar fjögurra snúningsvöðva axlarinnar renna saman við liðpoka axlarliðarins; umlykur og styður upphandleggsbeinshöfuðið ofanvert, framanvert, hliðlægt og aftanvert

söðulliður: hálaliður þar sem liðendar beggja beina eru bæði kúptir og íhvolfir, eins og í fyrsta úlnliðs- og miðhandarliðnum við grunn þumals; flokkast starfrænt sem tvíása liður

undiraxlarhyrnubelgur: belgur sem ver sin ofannibbuvöðva og efri enda upphandleggsbeins gegn núningi við axlarhyrnu herðablaðs

undirhúðarbelgur: belgur sem kemur í veg fyrir núning milli húðar og undirliggjandi beins

undirvöðvabelgur: belgur sem kemur í veg fyrir núning milli beins og vöðva eða milli aðliggjandi vöðva

undirherðablaðsbelgur: belgur sem kemur í veg fyrir að sin herðablaðsgrófarvöðva nuddist við herðablaðið

völu- og hælbeinsliður: liður milli völu og hælbeins fótar; leyfir hreyfingar sem stuðla að innhverfu og úthverfu fótar

undirsinabelgur: belgur sem kemur í veg fyrir núning milli beins og vöðvasinar

snúningur herðablaðs upp á við: hreyfing herðablaðs við fráfærslu efri útlims þar sem liðskál herðablaðs færist upp þegar miðlægur endi herðablaðskambs færist niður

rétthverf staða framhandleggs: staða framhandleggs þar sem lófi snýr fram á við, eins og í líffærafræðilegri stöðu

rétthverfing framhandleggs: hreyfing framhandleggs sem snýr lófanum úr stöðu þar sem hann vísar aftur í stöðu þar sem hann vísar fram

saumur: bandvefsliður sem tengir bein höfuðkúpunnar, að neðri kjálka undanskildum; óhreyfanlegur liður

sambryskja: gerð brjóskliðar þar sem bein tengjast með trefjabrjóski

óhreyfanlegur liður: óhreyfanlegur eða nær óhreyfanlegur liður

brjósktengsl: gerð brjóskliðar þar sem bein tengjast með glærbrjóski

trefjatengsl: gerð bandvefsliðar þar sem tvö aðskilin samsíða bein tengjast með millibeinahimnu

sambeining: staður þar sem aðliggjandi bein eða beinhlutar hafa vaxið saman

liðvökvi: seigfljótandi smurvökvi sem fyllir hálalið að innan

hálaliður: liður þar sem liðfletir beinanna liggja inni í liðholi sem liðpoki myndar

liðhimna: þunnt lag sem klæðir innra borð liðhols hálaliðar og myndar liðvökva

ökklaliður: liður milli völu fótar og miðlægrar hnyðju sköflungs, fjærenda sköflungs og hliðlægrar hnyðju dálks; einása hjöruliður sem leyfir aðeins ristarbeygju og iljarbeygju fótar

kjálkaliður: liður milli liðhnúfu neðri kjálka og kjálkagrófar og liðhnjóts gagnaugabeins höfuðkúpunnar; leyfir lækkun og lyftingu við opnun og lokun munns, framskot og afturdrátt og hliðarhreyfingar neðri kjálka

sin: bygging úr þéttum bandvef sem festir vöðva við bein

sinaslíður: bandvefur sem umlykur sin þar sem hún liggur yfir lið; inniheldur smurvökva sem kemur í veg fyrir núning og gerir sininni kleift að hreyfast greiðlega

sköflungshliðarband: liðband utan hnéliðpokans sem liggur frá miðlægri gnípu lærleggs að miðlægum sköflungi; vinnur gegn yfirréttu og snúningi rétts hnés

ölnarhliðband: liðband miðlægt við olnbogaliðinn sem liggur frá miðlægri gnípu upphandleggsbeins að miðlægri öln

einása liður: gerð hreyfanlegs liðar sem leyfir hreyfingu aðeins í einu sniði um einn ás

liðtindaliðir: renniliðir milli efri og neðri liðtinda aðliggjandi hryggjarliða sem leyfa aðeins takmarkaðar hreyfingar milli þeirra