9.7 Þroski liðamóta

9.7 Þroski liðamóta

Liðamót myndast í fósturþroska samhliða myndun og vexti tengdra beina. Fósturvefurinn sem myndar öll bein, brjósk og bandvefi líkamans nefnist bandvefskím. Í höfðinu safnast bandvefskím á svæðum sem síðar verða að beinum efri hluta og hliða höfuðkúpunnar. Bandvefskímið á þessum svæðum þroskast beint í bein með himnubeinmyndun, þar sem bandvefskímsfrumur sérhæfast í beinmyndandi frumur sem mynda síðan beinvef. Bandvefskímið milli beinmyndunarsvæðanna verður að trefjabandvef sem fyllir bilin milli beinanna sem eru að myndast. Í fyrstu eru þessi bil, sem fyllt eru trefjabandvef, breið og nefnast höfuðmót. Eftir fæðingu, þegar höfuðkúpubeinin vaxa og stækka, þrengjast bilin milli þeirra og höfuðmótin minnka og verða að saumum þar sem mjótt lag trefjabandvefs tengir beinin saman.

Beinin sem mynda botn og andlitssvæði höfuðkúpunnar þroskast með brjóskbeinmyndun. Við þetta ferli safnast bandvefskím saman og sérhæfist í glærbrjósk sem myndar mót framtíðar beins. Beinvefur tekur síðan smám saman við af glærbrjóskmótinu á mörgum árum. Bandvefskímið milli beinanna sem eru að myndast verður að trefjabandvef saumanna á þessum svæðum höfuðkúpunnar.

Sams konar brjóskbeinmyndun myndar bein og liðamót útlima. Útlimirnir byrja að myndast sem litlir útlimaknappar á hliðum fósturvísis undir lok fjórðu viku fósturþroska. Frá sjöttu viku, þegar hver útlimaknappur heldur áfram að vaxa og lengjast, byrja svæði bandvefskíms inni í honum að sérhæfast í glærbrjósk sem myndar mót þeirra beina sem síðar verða til. Hálaliðir myndast milli aðliggjandi brjóskmóta á svæði sem nefnist millisvæði liðamyndunar. Frumur í miðju þess svæðis deyja og mynda liðholið, en bandvefskímsfrumurnar umhverfis svæðið mynda liðpokann og stuðningsliðbönd. Brjóskbeinmyndun, sem umbreytir brjóskmótunum í bein, hefst á tólftu viku fósturþroska. Við fæðingu er beinmyndun langt komin í flestum beinum, en glærbrjóskið í kastþynnunni, eða vaxtarplötunni, helst fram á barns- og unglingsár og gerir beinunum kleift að lengjast. Glærbrjósk helst einnig sem liðbrjósk sem þekur yfirborð beinanna í hálaliðum.