15.3 Að leita aðstoðar eða stuðnings
15.3 Að leita aðstoðar eða stuðnings
Námsmarkmið
Í lok þessa kaflahluta ættir þú að geta:
Hér hefur verið fjallað um ýmsar áskoranir við að koma frumkvöðlaverkefni af stað, þær ákvarðanir sem frumkvöðlateymið þarf að taka og mikilvægi þess að viðurkenna þegar þekkingu skortir eða vandamál kemur upp. Auðveldara er að takast á við slík viðfangsefni þegar litið er á það að leita aðstoðar sem eðlilegan hluta ferlisins. Svo margir breytilegir þættir koma við sögu þegar nýtt verkefni er stofnað að enginn einn frumkvöðull getur haft öll svörin. Að leita aðstoðar er skynsamleg ákvörðun sem endurspeglar skilning á því hversu flókið er að stofna og reka frumkvöðlaverkefni.
Tegundir aðstoðar
Sem betur fer stendur margs konar aðstoð til boða á sviði frumkvöðlastarfs og nærtækast er að byrja á eigin tengslaneti. Auk þess starfa hópar á staðar-, svæðis-, lands- og jafnvel alþjóðavísu sem geta aðstoðað frumkvöðla við uppbyggingu verkefna sinna.
Æskilegt er að frumkvöðlateymið hafi sinnt áreiðanleikakönnun þegar það leitaði fjármögnunar (sjá Frumkvöðlafjármál og reikningshald). Rannsóknir á því hvað viðskiptaenglar leggja frumkvöðlum til umfram fjármagnið sjálft sýna að sérþekking og þekking viðskiptaengilsins getur skipt miklu fyrir velgengni verkefnisins. 10 Margir frumkvöðlar einblína eingöngu eða fyrst og fremst á að fá fjármagn til að koma verkefninu af stað. Rannsóknin undirstrikar hins vegar að nauðsynlegt er að velja viðskiptaengil sem þekkir atvinnugreinina, dreifikerfið, tæknina, vöruna eða markhópinn svo verkefnið nái árangri.
Áður hefur verið rætt um mikilvægi þess að finna viðskiptaengil með bakgrunn og reynslu á svipuðu sviði og verkefnið. Réttur viðskiptaengill veitir ekki aðeins nauðsynlegt fjármagn heldur einnig aðgang að þekkingu sinni og persónulegu tengslaneti. Best er að fjárfestirinn þekki atvinnugreinina, markhópinn og aðfangakeðjuna eða dreifileiðina. Sú bakgrunnsþekking veitir aðgang að lykilúrræðum og sérþekkingu sem getur stuðlað að árangri verkefnisins. Tengslanet viðskiptaengilsins skapar jafnframt tækifæri til að afla mikilvægrar innsýnar, leita ráða og ræða hugmyndir eða lausnir við vel upplýst og reynslumikið fólk.
Hitt megintengslanetið er tengslanet frumkvöðlateymisins. Þar geta verið maki eða sambúðaraðili, fjölskyldumeðlimir, viðskiptafélagar, samstarfsfólk og vinir. Þetta fólk getur miðlað hugmyndum og þekkingu sem byggjast á ólíkum sjónarhornum og fjölbreyttum bakgrunni. Til að mynda tengsl og óska eftir aðstoð þarf bæði hæfni til að byggja upp sambönd og skilning á því að aðstoðarbeiðni getur endurspeglað þroska og visku. Þegar leitað er til tengslanetsins eftir ráðum er rétt að nálgast hvert samband með langtímasjónarmið að leiðarljósi. Jafnframt má huga að því hvernig endurgjalda megi greiðann síðar, hvort sem það er með aðstoð eða með því að miðla eigin sérþekkingu til þeirra sem veittu hjálp.
Við vinnu með tengslanetið er gagnlegt að skrá nöfn, efni samtala og allar skuldbindingar sem stofnað er til á fundum. Slík skuldbinding getur falist í eftirfylgniskilaboðum um hvernig ráð voru nýtt eða hvernig brugðist var við beiðni, eða í aðgerð sem lofað var að vinna fyrir annan. Formlegt kerfi utan um tengsl og tengiliði styður við uppbyggingu langvarandi sambanda.
Þegar leitað er ráða ber að virða tíma annarra. Það felur í sér að skilgreina nákvæmlega hvers konar aðstoðar er óskað. Er óskað eftir að vera kynnt fyrir einhverjum í tengslaneti viðkomandi, ráðum um lausn vandamáls eða aðgangi að efnislegum auðlindum? Bókaður fundur sýnir virðingu, rétt eins og góður undirbúningur og skýring á því hvernig ráðin verða nýtt. Mikilvægt er að þakka fyrir aðstoðina og fylgja málinu eftir með upplýsingum um hverju ráðin skiluðu.
Með tengslamyndun má meðal annars fá eftirfarandi aðstoð:
Aðrar gjaldfrjálsar stuðningsleiðir eru meðal annars kennarar í viðskiptagreinum, aðrir fyrirtækjaeigendur, samtök á borð við SCORE (upphaflega Service Corps of Retired Executives) og úrræði hjá bandarísku smáfyrirtækjastofnuninni (Small Business Administration, SBA). SCORE eru samtök sjálfboðaliða um öll Bandaríkin og samstarfsaðili SBA um úrræði. Samtökin bjóða ráðgjöf leiðbeinenda, vinnustofur og annars konar aðstoð til að styðja við velgengni smáfyrirtækja.
SBA er alríkisfjármögnuð stofnun sem hefur það hlutverk að aðstoða smáfyrirtæki frá stofnun og meðan þau starfa. Stofnunin getur aðstoðað við að yfirfara og bæta viðskiptaáætlun, finna fjármagn með lánum eða styrkjum og veita ráðgjöf allan starfstíma verkefnisins. Hún styður einnig fyrirtæki við að uppfylla reglur einstakra ríkja og alríkisins. Viðskiptalíkanið kann að kalla á leyfi eða heimildir og næsta skrifstofa SBA býr yfir þekkingu á þeim málum og getur aðstoðað við að afla þess sem verkefnið þarf til að ná árangri.
Uppbygging stuðningskerfis
Í Tengslanet og undirstöður var fjallað um fjölbreytt stuðningskerfi. Sumir frumkvöðlar leita til staðbundins frumkvöðlaseturs. Slík samfélagsleg úrræði bjóða upp á vinnuaðstöðu og samskipti við aðra sem hafa nýlega stofnað fyrirtæki og teymi þeirra. Sameiginleg aðstaða með öðrum áhugasömum frumkvöðlum getur skapað kraft, ýtt undir hugmyndamiðlun og gefið færi á að ræða áskoranir. Samlegð milli tveggja verkefna getur jafnvel komið í ljós í slíkum samtölum.
Fyrirtæki á borð við Y Combinator í Silicon Valley og Techstars í Boulder í Colorado veita nýjum frumkvöðlaverkefnum sérhæfða aðstoð (mynd 15.8). Slík fyrirtæki teljast viðskiptahraðlar og eiga að hraða framvindu valinna nýrra verkefna með upplýsingamiðlun, sáðfjármögnun gegn litlum eignarhlut, leiðsögn og formlegum kynningarviðburðum fyrir viðskiptaengla. Erfitt er að komast inn vegna valferlisins. Þegar verkefni hefur verið samþykkt eykst þó trúverðugleiki þess og það öðlast aðgang að fjölmörgum tengslum og mikilli þekkingu meðan á ferlinu stendur.
Frumkvöðlasetur bjóða ólíka og stundum mjög sérhæfða aðstoð en almennt má flokka þau eftir þeim stuðningi sem þau geta veitt. Sum einbeita sér að tilteknum hluta atvinnugreinar eða ákveðinni tegund hæfileika eða áhugasviða. Til dæmis kann frumkvöðlasetur að vera eingöngu ætlað sprotafyrirtækjum í markaðsmálum. Það gæti þá stutt verkefni á ýmsum sviðum markaðssetningar, svo sem stafrænni markaðssetningu, markaðssetningu milli fyrirtækja, alþjóðlegri markaðssetningu, íþróttamarkaðssetningu, myndbandsgerð eða öðrum tengdum sviðum. Sveitarfélag eða opinber aðili stendur oft að baki frumkvöðlasetri.
Frumkvöðlasetur mótast af hagsmunum og tiltækum úrræðum hvers samfélags. Sum samfélög hafa ákveðna framtíðarsýn og vilja að þróun þeirra samræmist henni. Frumkvöðlasetur slíkra samfélaga fylgja þá sömu sýn. Önnur samfélög byggja þau upp í kringum tiltæk úrræði, svo sem aðgang að tilteknum hópum og stuðning þeirra. Mynd 15.9 sýnir hve ólíkar leiðir má fara við uppbyggingu frumkvöðlasetra. Ein eða tvær tegundir þessara aðila styðja gjarnan hvert frumkvöðlasetur, eftir markmiðum þess.
Við uppbyggingu stuðningshóps kann að vera gagnlegt að stofna ráðgjafahóp, það er formlegan hóp fólks sem veitir ráð. Í slíkan hóp ætti að velja fólk sem sýnir verkefninu og sprotateyminu áhuga. Velja þarf fólk með sérþekkingu sem tengist atvinnugreininni, markhópnum eða viðskiptalíkaninu. Einnig er æskilegt að hópurinn sé fjölbreyttur og geti veitt innsýn sem byggist á ólíkum bakgrunni og þekkingu. Slík breidd reynslu og þekkingar veitir sem fjölbreyttasta ráðgjöf en skapar um leið þá erfiðu ákvörðun hvaða ráðum skuli fylgja.
Að ákveða hvaða ráðum skuli fylgja
Þegar ráð hafa borist úr ýmsum áttum þarf að ákveða hvaða tillögum skuli fylgja, hverjar skuli íhuga og hverjum hafna. Ein leið er að greina hvort upplýsingarnar séu eigindlegar eða megindlegar og meta fyrst aðra hvora tegundina. Eigindlegar upplýsingar snúast um hugtök og hugmyndir en megindlegar upplýsingar byggjast á tölfræði eða tölum. Frumkvöðull getur myndgert bæði eigindlegar og megindlegar upplýsingar til að skýra þær og styðja greiningu og ákvarðanatöku. Hugstormun og hugarkort, sem fjallað var um áður og sýnd eru á mynd 15.10, draga fram ólíkar tegundir gagna sem vinna má með.
Tvö önnur verkfæri til að vega og meta ráð eru Delphi-aðferðin og nafnahópatæknin. Báðar eru skipulegar aðferðir sem nota má til að meta hugmyndir. Í Delphi-aðferðinni eru víðtækar, opnar spurningar um ákvörðunina settar í spurningalista sem þátttakendur fá sendan. Til dæmis má kalla eftir sjónarmiðum ráðgjafahóps eða annars hóps með náin tengsl við viðfangsefnið. Þegar svör berast eru spurningarnar endurskoðaðar með hliðsjón af fyrstu svörunum. Ferlið er endurtekið þar til skýr skilningur liggur fyrir á svörum þátttakenda. Næst er útbúinn listi yfir mögulega valkosti og þátttakendur beðnir að raða þeim. Eftir niðurstöðunum er listinn annaðhvort fínstilltur með því að fella út valkosti sem fá lága röðun eða, ef niðurstöðurnar eru fullnægjandi, þrengdur niður í tvo eða þrjá helstu valkosti.
Nafnahópatæknin fer fram í hópi. Þátttakendur fá spurningu eða viðfangsefni og skrifa hugleiðingar sínar á spjald án þess að deila athugasemdunum. Þegar allir hafa skilað spjöldum sínum sýnir umræðustjóri öll viðbrögðin svo allir sjái framlag hvers þátttakanda. Hópurinn ræðir síðan allar hugmyndirnar. Því næst skrá þátttakendur aftur svör sín á ný spjöld. Athugasemdirnar eru skráðar og birtar á ný svo allir sjái niðurstöðurnar. Ferlið heldur áfram þar til samkomulag næst um endanlegan afmarkaðan eða þrengdan lista eða safn valkosta. Að lokum greiða þátttakendur atkvæði um valkostina sem eftir standa eða raða þeim með það að markmiði að samþykkja einn þeirra.
Þótt þessar aðferðir og verkfæri taki tíma hjálpar ígrundun um hverja ákvörðun og mögulega aðgerð huganum að staldra við og átta sig á mikilvægi ákvörðunarinnar. Hlé gefur færi á að vinna úr upplýsingunum, til dæmis í gönguferð eða matarhléi. Stundum vaknar skyndilega vissa um hvert rétta svarið eða ákvörðunin sé. Slík upplifun er stundum rakin til innsæis eða „magatilfinningar“ sem gefur til kynna hvað þurfi að gera. Bók Garys Kleins, Máttur innsæisins: Hvernig nýta má magatilfinningu til betri ákvarðana í starfi, skýrir hvernig þetta ferli vinnur í heilanum. Stundum leiðir slík skyndileg skynjun á réttri ákvörðun til nýrrar og skapandi lausnar sem fyrri greining hafði ekki leitt í ljós.
Mikilvægur hluti ákvarðanatöku er að gefa sér tíma til að meta og íhuga vandann, ráðin og mögulegar lausnir vandlega. Ekki síður mikilvægt er að staldra við og taka yfirvegaða ákvörðun sem þú ert sátt við, með það í huga að hún kann að vera einstök og þarf ekki að felast í ráðunum frá stuðningshópnum. Sem leiðandi frumkvöðull berð þú að lokum ábyrgð á ákvörðuninni og markmiðið er árangur verkefnisins. Ef ráðin virðast ekki rétt skaltu velja þá ákvörðun sem virðist rétt og miðla henni skýrt til teymisins.