33 Fyrstu siðmenningarnar og borgarsamfélögin
Beitingar- og ígrundunarspurningar
Beitingar- og ígrundunarspurningar
1.
Ímyndaðu þér að þú hefðir upplifað umskipti frá flökkulífi til fastrar búsetu. Hvað hefði þá breyst mest í lífi þínu? Telur þú að lífskjör þín hefðu batnað eða versnað? Hvers vegna?
2.
Hvað kann að hafa hvatt íbúa nýsteinaldarbæjanna Jeríkó og Çatalhöyük til að framleiða landbúnaðarafurðir umfram eigin þarfir? Hvernig var þessum umframafurðum líklega ráðstafað?
3.
Í Lögbók Hammúrabís eru tilgreindar mismunandi refsingar og kröfur til fólks eftir stöðu þess í samfélaginu. Hvers vegna telur þú að svo hafi verið? Hvers vegna sættu ekki allir sams konar refsingum og voru gerðar sams konar kröfur til þeirra?
4.
Hvers vegna batt uppgangur Akkadíska heimsveldisins enda á tímabil sjálfstæðra borgríkja í Mesópótamíu? Hvers vegna endurheimtu borgríkin ekki einfaldlega sjálfstæði sitt eftir að heimsveldið féll?
5.
Margir fræðimenn hafa rakið duttlungafulla hegðun mesópótamísku guðanna og almennt svartsýna lífssýn fólksins til erfiðra umhverfisaðstæðna. Finnst þér þessi skýring sannfærandi? Hvers vegna eða hvers vegna ekki? Dettur þér önnur skýring í hug?
6.
Hugtök á borð við Gamla ríkið, Miðríkið og millitímabilið voru mótuð á nítjándu öld af fræðimönnum sem vildu skipta tímaröð Egyptalandssögunnar í afmörkuð tímabil. Þrátt fyrir ýmsa annmarka er þessi hugtakanotkun enn við lýði. Telur þú að svo ætti að vera? Hvers vegna eða hvers vegna ekki? Hvers konar aðra tímabilaskiptingu myndir þú leggja til? Hvers vegna?
7.
Egyptaland var sameinað snemma (um 3150 BCE), en Mesópótamía var ekki sameinuð fyrr en með uppgangi Sargons nærri þúsund árum síðar. Hvað telur þú skýra þennan mun? Hvers vegna skiptist Egyptaland ekki snemma í mörg sjálfstæð borgríki og hvers vegna varð Sumer ekki snemma að heimsveldi?
8.
Við vitum að viðskipti fóru fram milli Indusdalssiðmenningarinnar og siðmenningarinnar í Mesópótamíu. Enn er þó óljóst að hve miklu leyti uppgang menningar Indusdalsins má rekja til tengsla við Mesópótamíu. Hvaða þættir menningar Indusdalsins kunna að bera merki áhrifa frá Mesópótamíu? Hvaða þættir eru sérstakir fyrir borgir Indusdalsins?
9.
Að hvaða leyti líkjast borgir Indusdalsins borgum Mesópótamíu? Að hvaða leyti líkjast þær nútímaborgum?
10.
Þar sem sagnfræðingar geta ekki lesið letur Indusdalssiðmenningarinnar vitum við minna um þessa menningu en um Mesópótamíu og Forn-Egyptaland. Hvaða þætti menningar er erfitt að skilja án aðstoðar ritaðra heimilda? Hvers vegna er það svo? Hvað er ómögulegt að vita fyrr en tekist hefur að ráða letrið?