33 Fyrstu siðmenningarnar og borgarsamfélögin

Lykilhugtök

Lykilhugtök

bronsöld: tímabilið frá 3500 til 1110 BCE þegar brons, málmblanda kopars og tins, var helsta efnið til framleiðslu verkfæra og vopna

borgríki: sjálfstæð pólitísk eining sem samanstendur af borg og nærliggjandi landsvæði sem einingin ræður yfir

Lögbók Hammúrabís: skrá yfir dómsúrskurði sem Hammúrabí, konungur Babýloníu, lét rista á steinsúlur víðs vegar um ríki sitt

menning: allir þeir hættir sem móta samskipti meðlima mannlegs samfélags sín á milli og við umhverfi sitt og berast frá kynslóð til kynslóðar

fleygrúnaletur: hljóðritunarkerfi sem byggist á hljóðum orða og Súmerar fundu upp um 3000 BCE

Harappa-menning: heiti á hinni fornu Indusdalssiðmenningu, dregið af nafni einnar stærstu borgar hennar, sem jafnframt var sú fyrsta sem fornleifafræðingar fundu

híeratískt letur: einfölduð gerð híeróglýfna sem egypskir skrifarar notuðu til að skrá hversdagsleg skjöl á borð við kvittanir og samninga

híeróglýfur: flókið ritkerfi sem þróaðist um 3000 BCE og notaði rittákn til að tákna bæði hljóð og hugmyndir

lugal: heiti Súmera yfir stjórnanda þeirra

monsún: árstíðabundið mynstur vinda og úrkomu um Suður-Asíu

nómarkar: héraðsstjórar í Forn-Egyptalandi

papýrus: tegund pappírs sem Egyptar bjuggu til úr algengri reyrplöntu sem óx meðfram Níl

kvikfjárhirðingjar: hirðingjar sem reiða sig á hjarðir taminna dýra sér til lífsviðurværis

faraó: titill egypska stjórnandans, sem þýða má sem „stórt hús“

fjölgyðistrúarmenn: fólk sem tilbiður marga guði sem yfirleitt tengjast ólíkum þáttum náttúrunnar

félagsleg lagskipting: stigveldi samfélags þar sem fólk með sambærileg auðæfi og sömu stöðu myndar sérstaka stétt eða samfélagslag

sérhæfing: einkenni samfélags þar sem fólk sinnir tilteknum verkum sem stuðla að velferð samfélagsins, svo sem að stunda landbúnað (bóndi) eða framleiða verkfæri og fatnað (handverksmaður)

sikúrat: gríðarstór þrepalaga turn með flötum toppi, byggður úr aurmúrsteinum og notaður sem hof í borgum Súmera