Dæmi

Í ímynduðu landi búa átta milljónir manna á skilgreindum vinnualdri. Af þeim eru fimm milljónir starfandi, 500.000 atvinnulausar og hin utan vinnuafls. Reiknaðu atvinnuleysishlutfallið og atvinnuþátttökuna og tilgreindu nefnara hvors hlutfalls. Reiknaðu einnig hlutfall starfandi, atvinnulausra og fólks utan vinnuafls af heildarmannfjöldanum og sýndu hópana þrjá á kökuriti.

Stjórnvöld í ímynduðu landi banna fyrirtækjum að starfa á kvöldin, á nóttunni og um helgar. Greindu áhrif reglunnar á vinnumarkaði með framboðs- og eftirspurnarmynd. Taktu skýrt fram hvaða ferill eða ferlar hliðrast og hvaða forsendur þú gefur þér. Berðu síðan saman niðurstöðuna þegar laun aðlagast að fullu og þegar laun eru treg til lækkunar: hvernig breytast laun, ráðning og atvinnuleysi í hvoru tilviki?

Þegar stór árgangur fer á eftirlaun minnkar framboð vinnuafls, að öðru óbreyttu. Sýndu hliðrunina á vinnumarkaðsmynd og greindu áhrif hennar á jafnvægislaun og ráðningu. Nefndu síðan að minnsta kosti tvo þætti — til dæmis vinnuaflseftirspurn, framleiðni, atvinnuþátttöku annarra hópa eða fólksflutninga — sem gætu breytt þessari einföldu niðurstöðu.