88 Skriðþungi
Samantekt kafla
8.1 Skriðþungi, kraftur og atlag
- Skriðþungi er skilgreindur sem margfeldi massa kerfis og hraða þess, p⃗ = m v⃗.
- SI-eining skriðþunga er kg·m/s.
- Annað lögmál Newtons, sett fram með skriðþunga, segir að ytri heildarkraftur sé jafn breytingu á skriðþunga kerfis deilt með tímanum sem breytingin tekur: F⃗ₙₑₜ = Δp⃗/Δt.
- Atlag er meðal-ytri heildarkraftur margfaldaður með tímanum sem krafturinn verkar, og atlag jafngildir breytingu á skriðþunga: Δp⃗ = F⃗ₙₑₜ Δt.
- Kraftar eru yfirleitt ekki fastir yfir tímabil, svo við notum meðalgildi kraftsins yfir tímann sem hann verkar.
8.2 Varðveisla skriðþunga
- Lögmál um varðveislu skriðþunga er ritað p⃗_tot = fasti eða p⃗_tot = p⃗′_tot (fyrir einangrað kerfi), þar sem p⃗_tot er upphaflegur heildarskriðþungi og p⃗′_tot er heildarskriðþungi síðar.
- Í einangruðu kerfi er ytri heildarkraftur núll.
- Varðveisla skriðþunga gildir aðeins þegar ytri heildarkraftur á skilgreinda kerfið er núll.
8.3 Fjaðrandi og ófjaðrandi árekstrar
- Ef hreyfiorka varðveitist er áreksturinn fjaðrandi. Ef hlutirnir loða saman eftir áreksturinn er hann fullkomlega ófjaðrandi.
- Hreyfiorka varðveitist í fjaðrandi árekstri en ekki í ófjaðrandi árekstri.
- Við greiningu tvívíðra árekstra er valið hentugt hnitakerfi og hreyfingin liðuð í þætti eftir hornréttum ásum. Veljið hnitakerfi þar sem x-ásinn er samsíða hraða aðkomandi agnar.
- Í tvívíðum árekstrum punktmassa, þar sem massi 2 er upphaflega kyrr, varðveitist skriðþungi bæði eftir upphafsstefnu massa 1, eða x-ásnum, og eftir stefnu hornréttri á upphafsstefnuna, eða y-ásnum.
- Punktmassar eru agnir án innri byggingar sem geta ekki spunnið.