Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...
Leita í bók...
Eðlisfræði (IS)
  • Formáli
  • Inngangur
  • 1.1 Eðlisfræði: skilgreiningar og notkunarsvið
  • 1.2 Vísindalegar aðferðir
  • 1.3 Tungumál eðlisfræðinnar: eðlisfræðilegar stærðir og einingar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Verkefni
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 2.1 Afstæð hreyfing, vegalengd og færsla
  • 2.2 Ferð og hraði
  • 2.3 Stöðu-tíma-gröf
  • 2.4 Hraða-tíma-gröf
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 3.1 Hröðun
  • 3.2 Framsetning hröðunar með jöfnum og gröfum
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Verkefni
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 4.1 Kraftur
  • 4.2 Fyrsta lögmál Newtons: Tregða
  • 4.3 Annað lögmál Newtons
  • 4.4 Þriðja lögmál Newtons
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Verkefni
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 5.1 Samlagning og frádráttur vigra: myndrænar aðferðir
  • 5.2 Samlagning og frádráttur vigra: reikniaðferðir
  • 5.3 Kasthreyfing
  • 5.4 Skáplön
  • 5.5 Einföld sveifluhreyfing
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 6.1 Snúningshorn og hornhraði
  • 6.2 Jöfn hringhreyfing
  • 6.3 Snúningshreyfing
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 7.1 Lögmál Keplers um hreyfingu reikistjarna
  • 7.2 Þyngdarlögmál Newtons og almenn afstæðiskenning Einsteins
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 8.1 Skriðþungi, kraftur og atlag
  • 8.2 Varðveisla skriðþunga
  • 8.3 Fjaðrandi og ófjaðrandi árekstrar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 9.1 Vinna, afl og vinnu-hreyfiorkusetningin
  • 9.2 Vélræn orka og varðveisla orku
  • 9.3 Einfaldar vélar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 10.1 Forsendur takmörkuðu afstæðiskenningarinnar
  • 10.2 Afleiðingar takmörkuðu afstæðiskenningarinnar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 11.1 Hitastig og varmaorka
  • 11.2 Varmi, eðlisvarmi og varmaflutningur
  • 11.3 Fasabreytingar og dulvarmi
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 12.1 Núllta lögmál varmafræðinnar: Varmajafnvægi
  • 12.2 Fyrsta lögmál varmafræðinnar: Varmaorka og vinna
  • 12.3 Annað lögmál varmafræðinnar: Óreiða
  • 12.4 Hagnýting varmafræðinnar: Varmavélar, varmadælur og kæliskápar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 13.1 Tegundir bylgna
  • 13.2 Eiginleikar bylgna: Bylgjuhraði, útslag, tíðni og sveiflutími
  • 13.3 Samverkun bylgna: Samlagning og samliðun
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 14.1 Hljóðhraði, tíðni og bylgjulengd
  • 14.2 Hljóðstyrkur og hljóðstig
  • 14.3 Dopplerhrif og hljóðhvellir
  • 14.4 Samliðun hljóðs og hermun
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 15.1 Rafsegulrófið
  • 15.2 Hegðun rafsegulgeislunar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 16.1 Endurkast
  • 16.2 Ljósbrot
  • 16.3 Linsur
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Verklegt verkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 17.1 Skilningur á bylgjubeygju og samliðun
  • 17.2 Notkun bylgjubeygju, samliðunar og samheldni
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 18.1 Rafhleðslur: varðveisla og flutningur
  • 18.2 Lögmál Coulombs
  • 18.3 Rafsvið
  • 18.4 Rafmætti
  • 18.5 Þéttar og rafsvörunarefni
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 19.1 Lögmál Ohms
  • 19.2 Raðtengdar rafrásir
  • 19.3 Hliðtengdar rafrásir
  • 19.4 Rafafl
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 20.1 Segulsvið, sviðslínur og kraftur
  • 20.2 Rafmótorar, rafalar og spennar
  • 20.3 Rafsegulspan
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 21.1 Planck og skammtaeðli ljóss
  • 21.2 Einstein og ljósröfun
  • 21.3 Tvíeðli ljóss
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 22.1 Bygging atómsins
  • 22.2 Kjarnakraftar og geislavirkni
  • 22.3 Helmingunartími og aldursgreining með geislavirkum efnum
  • 22.4 Kjarnaklofnun og kjarnasamruni
  • 22.5 Læknisfræðileg notkun geislavirkni: myndgreining og geislun
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 23.1 Grundvallarkraftarnir fjórir
  • 23.2 Kvarkar
  • 23.3 Sameining kraftanna
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Hugtakaatriði
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • A | Viðmiðunartöflur
  • Atriðaskrá
  • Eðlisfræði (IS)A | Viðmiðunartöflur

    A | Viðmiðunartöflur

    FYRRI KAFLI

    Ítarleg svör

    NÆSTI KAFLI

    Atriðaskrá

    On this depiction of the periodic table, the metals are indicated with a yellow color and dominate the left two thirds of the periodic table. The nonmetals are colored peach and are largely confined to the upper right area of the table, with the exception of hydrogen, H, which is located in the extreme upper left of the table. The metalloids are colored purple and form a diagonal border between the metal and nonmetal areas of the table. Group 13 contains both metals and metalloids. Group 17 contains both nonmetals and metalloids. Groups 14 through 16 contain at least one representative of a metal, a metalloid, and a nonmetal. A key shows that, at room temperature, metals are solids, metalloids are liquids, and nonmetals are gases
    Mynd A1. Lotukerfið
    ForskeytiTáknGildiForskeytiTáknGildi
    teraT10¹²desid10⁻¹
    gígaG10⁹sentic10⁻²
    megaM10⁶millim10⁻³
    kílók10³míkróµ10⁻⁶
    hektóh10²nanón10⁻⁹
    dekada10¹píkóp10⁻¹²
    10⁰femtóf10⁻¹⁵
    StærðSkammstöfunHeiti
    GrunneiningarLengdmmetri
    Massikgkílógramm
    Tímissekúnda
    StraumurAamper
    ViðbótareiningHornradradíani
    Afleiddar einingarKrafturN = kg·m/s²njúton
    OrkaJ = kg·m²/s²júl
    AflW = J/svatt
    ÞrýstingurPa = N/m²paskal
    TíðniHz = 1/shertz
    RafmættiV = J/Cvolt
    RýmdF = C/Vfarad
    HleðslaC = s⋅A C = s⋅Acoulomb
    ViðnámΩ = V/Aohm
    SegulsviðT = N_A·m T = N_A·mtesla
    Sundrunarhraði kjarnaBq = 1/sbecquerel
    Lengd1 tomma (in.) = 2,54 cm (nákvæmlega)
    1 fet (ft) = 0,3048 m
    1 míla (mi) = 1,609 km
    Kraftur1 pound (lb) = 4,448 N
    Orka1 bresk varmaeining (Btu) = 1,055 × 10³ J
    Afl1 hestafl (hp) = 746 W
    Þrýstingur1 lb/in² = 6,895 × 10³ Pa
    Lengd1 ljósár (ly) = 9,46 × 10¹⁵ m
    1 stjarnfræðieining (au) = 1,50 × 10¹¹ m
    1 sjómíla = 1,852 km
    1 ångström (Å) = 10⁻¹⁰ m
    Flatarmál1 acre (ac) = 4,05 × 10³ m²
    1 ferfet (ft² ) 9,29 × 10⁻² m³
    1 barn ( b ) = 10⁻²⁸ m²
    Rúmmál1 liter ( L ) = 10⁻³ m³
    1 bandarískt gallon (gal) = 3,785 × 10⁻³ m³
    Massi1 sólarmassi = 1,99 × 10³⁰ kg
    1 metratonn = 10³ kg
    1 atömmassaeining ( u ) = 1,6605 × 10⁻²⁷ kg
    Tími1 ár (y) = 3,16 × 10⁷ s
    1 dagur (d) = 86.400 s
    Hraði1 míla á klukkustund (mi/h) = 1,609 km/klst.
    1 sjómíla á klukkustund (naut) = 1,852 km/klst.
    Horn1 degree (°) = 1,745×10⁻² rad
    1 bogamínúta (') = 1/60 gráða
    1 bogasekúnda ('') = 1/60 bogamínúta
    1 grad = 1,571 × 10⁻² rad
    Orka1 kílótonn af TNT (kT) = 4,2 × 10¹² J
    1 kílóvattstund (kW⋅h ) = 3,60 × 10⁶ J
    1 matar-kalóría (kcal) = 4186 J
    1 calorie (cal) = 4,186 J
    1 rafeindavolt (eV) = 1,60 × 10⁻¹⁹ J
    Þrýstingur1 loftþyngd (atm) = 1,013 × 10⁵ Pa
    1 millimetri kvikasilfurs (mm Hg) = 133,3 Pa
    1 torr (torr) = 1 mm Hg = 133,3 Pa
    Sundrunarhraði kjarna1 curie (Ci) = 3,70 × 10¹⁰ Bq
    Ummál hrings með radíus r eða þvermál dC = 2πr = πd
    Flatarmál hrings með radíus r eða þvermál dA = πr² = πd²/4
    Flatarmál kúlu með radíus rA = 4πr²
    Rúmmál kúlu með radíus rV = (4/3)πr³
    TáknMerkingBesta gildiNálgunargildi
    cLjóshraði í tómarúmi2,99792458 × 10⁸ m/s².99792458 × 10⁸ m/s3,00 × 10⁸ m/s 3,00 × 10⁸ m/s
    GÞyngdarfasti6,67384 ( 80 ) × 10⁻¹¹ N⋅m²/kg² 6,67384 ( 80 ) × 10⁻¹¹ N⋅m²/kg²6,67 × 10⁻¹¹ N⋅m²/kg² 6,67 × 10⁻¹¹ N⋅m²/kg²
    N_ATala Avogadros6,02214129 ( 27 ) × 10²³ J/K 6,02214129 ( 27 ) × 10²³ J/K6,02 × 10²³ 6,02 × 10²³
    kFasti Boltzmanns1,3806488 ( 13 ) × 10⁻²³ J/K 1,3806488 ( 13 ) × 10⁻²³ J/K1,38 × 10⁻²³ J/K 1,38 × 10⁻²³ J/K
    RGasfasti8,3144621 ( 75 ) J/mol⋅K 8,3144621 ( 75 ) J/mol⋅K8,31 J/mol⋅K = 1,99 cal/mol⋅K 8,31 J/mol⋅K = 1,99 cal/mol⋅K = 0,0821 atm⋅L/mol⋅K = 0,0821 atm⋅L/mol⋅K
    σFasti Stefans og Boltzmanns5,670373 ( 21 ) × 10⁻⁸ W/m²⋅K 5,670373 ( 21 ) × 10⁻⁸ W/m²⋅K5,67 × 10⁻⁸ W/m²⋅K 5,67 × 10⁻⁸ W/m²⋅K
    kKraftfasti Coulombs8,987551788... × 10⁹ N⋅m²/C 2 8,987551788... × 10⁹ N⋅m²/C 28,99 × 10⁹ N⋅m²/C 2 8,99 × 10⁹ N⋅m²/C 2
    q eHleðsla rafeindar–1,602176565 ( 35 ) × 10⁻¹⁹ C –1,602176565 ( 35 ) × 10⁻¹⁹ C–1,60 × 10⁻¹⁹ C –1,60 × 10⁻¹⁹ C
    ε 0Rafsvörunarstuðull tómarúms8,854187817... × 10⁻¹² C 2/N⋅m² 8,854187817... × 10⁻¹² C 2/N⋅m²8,85 × 10⁻¹² C 2/N⋅m² 8,85 × 10⁻¹² C 2/N⋅m²
    µ 0Segulsvörunarstuðull tómarúms4 π × 10⁻⁷ T⋅m/A 4 π × 10⁻⁷ T⋅m/A1,26 × 10⁻⁶ T⋅m/A 1,26 × 10⁻⁶ T⋅m/A
    hFasti Plancks6,62606957 ( 29 ) × 10⁻³⁴ J⋅s 6,62606957 ( 29 ) × 10⁻³⁴ J⋅s6,63 × 10⁻³⁴ J⋅s 6,63 × 10⁻³⁴ J⋅s
    AlfaΑ Αα α
    BetaΒ Ββ β
    GammaΓ Γγ γ
    DeltaΔ Δδ δ
    EpsilonΕ Εε ε
    ZetaΖ Ζζ ζ
    EtaΗ Ηη η
    ÞetaΘ Θθ θ
    JótaΙ Ιι ι
    KappaΚ Κκ κ
    LambdaΛ Λλ λ
    MýΜ Μμ μ
    NýΝ Νν ν
    XíΞ Ξξ ξ
    ÓmíkronΟ Οο ο
    PíΠ Ππ π
    HróΡ Ρρ ρ
    SigmaΣ Σσ σ
    TáΤ Ττ τ
    Upsílonϒ ϒυ υ
    FíΦ Φϕ ϕ
    KíΧ Χχ χ
    PsíΨ Ψψ ψ
    ÓmegaΩ Ωω ω
    Sólinmassi1,99 × 10³⁰ kg
    meðalradíus6,96 × 10⁸ m
    Fjarlægð jarðar og sólar (meðaltal)1,496 × 10¹¹ m
    Jörðinmassi5,9736 × 10²⁴ kg
    meðalgeisli6,376 × 10⁶ m
    umferðartími3,16 × 10⁷ s
    Tungliðmassi7,35 × 10²² kg
    meðalgeisli1,74 × 10⁶ m
    umferðartími (meðaltal)2,36 × 10⁶ s
    fjarlægð jarðar og tungls (meðaltal)3,84 × 10⁸ m
    Sætistala, ZHeitiMassatala, ATáknAtómmassi (u)Algengi (%) eða hrörnunarhátturHelmingunartími, t_1/2
    0nifteind1n1,008 665β –10,37 mín
    1Vetni11 H1,007 82599,985%
    Deuteríum22 H eða D2,014 1020,015%
    Trítíum33 H eða T3,016 050β –12,33 y
    2Helíum33 He3,016 0301,38 × 10⁻⁴ %
    44 He4,002 603≈100%
    3Litíum66 Li6,015 1217,5%
    77 Li7,016 00392,5%
    4Beryllíum77 Be7,016 928EC53,29 d
    99 Be9,012 182100%
    5Bór1010 B10,012 93719,9%
    1111 B11,009 30580,1%
    6Kolefni1111 C11,011 432EC, β +
    1212 C12,000 00098,90%
    1313 C13,003 3551,10%
    1414 C14,003 241β –5730 y
    7Nitur1312 N13,005 738β +9,96 mín
    1413 N14,003 07499,63%
    1514 N15,000 1080,37%
    8Súrefni1515 O15,003 065EC, β +122 s
    1616 O15,994 91599,76%
    1818 O17,999 1600,200%
    9Flúor1818 F18,000 937EC, β +1,83 h
    1919 F18,998 403100%
    10Neon2020 Ne19,992 43590,51%
    2222 Ne21,991 3839,22%
    11Natríum2222 Na21,994 434β +2,602 y
    2323 Na22,989 767100%
    2424 Na23,990 961β –14,96 h
    12Magnesíum2424 Mg23,985 04278,99%
    13Ál2727 Al26,981 539100%
    14Kísill2828 Si27,976 92792,23%2,62h
    3131 Si30,975 362β –
    15Fosfór3131 P30,973 762100%
    3232 P31,973 907β –14,28 d
    16Brennisteinn3232 S31,972 07095,02%
    3535 S34,969 031β –87,4 d
    17Klór3535 Cl34,968 85275,77%
    3737 Cl36,965 90324,23%
    18Argon4040 Ar39,962 38499,60%
    19Kalíum3939 K38,963 70793,26%
    4040 K39,963 9990,0117%, EC, β –1,28 × 10⁹ y
    20Kalsíum4040 Ca39,962 59196,94%
    21Skandíum4545 Sc44,955 910100%
    22Títan4848 Ti47,947 94773,8%
    23Vanadíum5151 V50,943 96299,75%
    24Króm5252 Cr51,940 50983,79%
    25Mangan5555 Mn54,938 047100%
    26Járn5656 Fe55,934 93991,72%
    27Kóbalt5959 Co58,933 198100%
    6060 Co59,933 819β –5,271 y
    28Nikkel5858 Ni57,935 34668,27%
    6060 Ni59,930 78826,10%
    29Kopar6363 Cu62,939 59869,17%
    65 Cu64,927 79330,83%
    30Sink6464 Zn63,929 14548,6%
    6666 Zn65,926 03427,9%
    31Gallíum6969 Ga68,925 58060,1%
    32Germaníum7272 Ge71,922 07927,4%
    7474 Ge73,921 17736,5%
    33Arsen7575 As74,921 594100%
    34Selen8080 Se79,916 52049,7%
    35Bróm7979 Br78,918 33650,69%
    36Krypton8484 Kr83,911 50757,0%
    37Rúbidíum8585 Rb84,911 79472,17%
    38Strontíum8686 Sr85,909 2679,86%
    8888 Sr87,905 61982,58%
    9090 Sr89,907 738β –28,8 y
    39Yttríum8989 Y88,905 849100%
    9090 Y89,907 152β –64,1 h
    40Sirkon9090 Zr89,904 70351,45%
    41Níóbíum9393 Nb92,906 377100%
    42Mólýbden9898 Mo97,905 40624,13%
    43Teknetíum9898 Tc97,907 215β –4,2 × 10⁶ y
    44Rúþeníum102102 Ru101,904 34831,6%
    45Ródíum103103 Rh102,905 500100%
    46Palladíum106106 Pd105,903 47827,33%
    47Silfur107107 Ag106,905 09251,84%
    109109 Ag108,904 75748,16%
    48Kadmíum114114 Cd113,903 35728,73%
    49Indíum115115 In114,903 88095,7%, β –4,4 × 10¹⁴ y
    50Tin120120 Sn119,902 20032,59%
    51Antímon121121 Sb120,903 82157,3%
    52Tellúr130130 Te129,906 22933,8%, β –2,5 × 10²¹ y
    53Joð127127 I126,904 473100%
    131131 I130,906 114β –8,040 d
    54Xenon132132 Xe131,904 14426,9%
    136136 Xe135,907 2148,9%
    55Sesíum133133 Cs132,905 429100%
    134134 Cs133,906 696EC, β –2,06 y
    56Baríum137137 Ba136,905 81211,23%
    138138 Ba137,905 23271,70%
    57Lantan139139 La138,906 34699,91%
    58Serín140140 Ce139,905 43388,48%
    59Praseódým141141 Pr140,907 647100%
    60Neódým142142 Nd141,907 71927,13%
    61Prómetín145145 Pm144,912 743EC, α17,7 y
    62Samarín152152 Sm151,919 72926,7%
    63Evrópín153153 Eu152,921 22552,2%
    64Gadólín158158 Gd157,924 09924,84%
    65Terbín159159 Tb158,925 342100%
    66Dysprósín164164 Dy163,929 17128,2%
    67Hólmín165165 Ho164,930 319100%
    68Erbín166166 Ho165,930 29033,6%
    69Þúlín169169 Tm168,934 212100%
    70Ytterbín174174 Yb173,938 85931,8%
    71Lútetín175175 Lu174,940 77097,41%
    72Hafnín180180 Hf179,946 54535,10%
    73Tantal181181 Ta180,947 99299,98%
    74Volfram184184 W183,950 92830,67%
    75Renín187187 Re186,955 74462,6%, β –4,6 × 10¹⁰ y
    76Osmín191191 Os190,960 920β –15,4 d
    192192 Os191,961 46741,0%
    77Iridín191191 Ir190,960 58437,3%
    193193 Ir192,962 91762,7%
    78Platína195195 Pt194,964 76633,8%
    79Gull197197 Au196,966 543100%
    198198 Au197,968 217β –2,696 d
    80Kvikasilfur199199 Hg198,968 25316,87%
    202202 Hg201,970 61729,86%
    81Þallín205205 Tl204,974 40170,48%
    82Blý206206 Pb205,974 44024,1%
    207207 Pb206,975 87222,1%
    208208 Pb207,976 62752,4%
    210210 Pb209,984 163α, β –22,3 y
    211211 Pb210,988 735β –36,1 mín
    212212 Pb211,991 871β –10,64 h
    83Bismút209209 Bi208,980 374100%
    211211 Bi210,987 255α, β –2,14 mín
    84Pólónín210210 Po209,982 848α138,38 d
    85Astat218218 At218,008 684α, β –1,6 s
    86Radon222222 Rn222,017 570α3,82 d
    87Fransín 2223223 Fr223,019 733α, β –21,8 mín
    88Radín226226 Ra226,025 402α1,60 × 10³ y
    89Aktín227227 Ac227,027 750α, β –21,8 y
    90Þórín228228 Th228,028 715α1,91 y
    232232 Th232,038 054100%, α1,41 × 10¹⁰ y
    91Prótaktín231231 Pa231,035 880α3,28 × 10⁴ y
    92Úran233233 U233,039 628α1,59 × 10³ y
    235235 U235,043 9240,720%, α7,04 × 10⁸ y
    236236 U236,045 562α2,34 × 10⁷ y
    238238 U238,050 78499,2745%, α4,47 × 10⁹ y
    239239 U239,054 289β –23,5 mín
    93Neptúnín239239 Np239,052 933β –2,355 d
    94Plútónín239239 Pu239,052 157α2,41 × 10⁴ y
    95Ameríkín243243 Am243,061 375α, klofnun7,37 × 10³ y
    96Kúrín245245 Cm245,065 483α8,50 × 10³ y
    97Berkelín245247 Bk247,070 300α1,38 × 10³ y
    98Kalifornín249249 Cf249,074 844α351 y
    99Einsteinín254254 Es254,088 019α, β –276 d
    100Fermín253253 Fm253,085 173EC, α3,00 d
    101Mendelevín255255 Md255,091 081EC, α27 mín
    102Nóbelín255255 No255,093 260EC, α3,1 mín
    103Lawrensín257257 Lr257,099 480EC, α0,646 s
    104Rutherfordín261261 Rf261,108 690α1,08 mín
    105Dubnín262262 Db262,113 760α, klofnun34 s
    106Seaborgín263263 Sg263,11 86α, klofnun0,8 s
    107Bohrín262262 Bh262,123 1α0,102 s
    108Hassín264264 Hs264,128 5α0,08 ms
    108Meitnerín266266 Mt266,137 8α3,4 ms
    Samsætat_1/2HrunhátturOrka(MeV)HlutfallT-geislaorka(MeV)Hlutfall
    3 H12,33 yβ –0,0186100%
    14 C5730 yβ –0,156100%
    13 N9,96 mínβ +1,20100%
    22 Na2,602 yβ +1,2090%γ1,27100%
    32 P14,28 dβ –1,71100%
    35 S87,4 dβ –0,167100%
    36 Ci3,00 × 10⁵ yβ –0,710100%
    40 K1,28 × 10⁹ yβ –1,3189%
    43 K22,3 hβ –0,82787%γs0,37387%
    0,61887%
    45 Ca165 dβ –0,257100%
    51 Cr27,70 dECγ0,32010%
    52 Mn5,59dβ +3,6928%γ s1,3328%
    1,4328%
    52 Fe8,27 hβ +1,8043%0,16943%
    0,37843%
    59 Fe44,6 dβ – s0,27345%γ s1,1057%
    0,46655%1,2943%
    60 Co5,271 yβ –0,318100%γ s1,17100%
    1,33100%
    65 Zn244,1 dECγ1,1251%
    67 Ga78,3 hECγ s0,093370%
    0,18535%
    0,30019%
    annað
    75 Se118,5 dECγ s0,12120%
    0,13665%
    0,26568%
    0,28020%
    annað
    86 Rb18,8 dβ – s0,699%γ1,089%
    1,7791%
    85 Sr64,8 dECγ0,514 1100%
    90 Sr28,8 yβ –0,546100%
    90 Y64,1 hβ –2,28100%
    99 m Tc6,02 hITγ0,142100%
    113 mIn99,5 m inITγ0,392100%
    123 I13,0 hECγ0,159≈100%
    131 I8,040 dβ – s0,2487%γ s0,36485%
    0,60793%annað
    annað
    129 Cs32,3 hECγ s0,040035%
    0,37232%
    0,41125%
    annað
    137 Cs30,17 yβ – s0,51195%γ0,66295%
    1,175%
    140 Ba12,79 dβ –1,035≈100%γ s0,03025%
    0,04465%
    0,53724%
    annað
    198 Au2,696 dβ –1,161≈100%γ0,412≈100%
    197 Hg64,1 hECγ0,0733100%
    210 Po138,38 dα5,41100%
    226 Ra1,60 × 10³ yαs4,685%γ0,186 1100%
    4,8795%
    235 U7,038 × 10⁸ yα4,68≈100%γ sFjölmargir<0,400%
    238 U4,468 × 10⁹ yαs4,2223%γ0,05023%
    4,2777%
    237 Np2,14 × 10⁶ yαsfjölmargirγ sfjölmargir<0,250%
    4,96 (hám.)
    239 Pu2,41 × 10⁴ yαs5,1911%γ s7,5 × 10⁻⁵73%
    5,2315%0,01315%
    5,2473%0,05215%
    annað
    243 Am7,37 × 10³ yαsHám. 5,44γ s0,075
    5,3788%annað
    5,3211%
    annað
    TáknMerkingBesta gildiNálgunargildi
    m_eMassi rafeindar9,10938291(40) × 10⁻³¹ kg9,11 × 10⁻³¹ kg
    m_pMassi róteindar1,672621777(74) × 10⁻²⁷ kg1,6726 × 10⁻²⁷ kg
    m_nMassi nifteindar1,674927351(74) × 10⁻²⁷ kg1,6749 × 10⁻²⁷ kg
    uMassaeining atóms1,660538921(73) × 10⁻²⁷ kg1,6605 × 10⁻²⁷ kg
    Efnip (kg/m³ )Efnip (kg/m³ )
    Loft1,29Járn7,86 × 10³
    Loft (við 20°C og loftþrýsting)1,20Blý11,3 × 10³
    Ál2,70 × 10³Kvikasilfur13,6 × 10³
    Bensen0,879 × 10³Köfnunarefnisgas1,25
    Messing8,4 × 10³Eik0,710 × 10³
    Kopar8,92 × 10³Osmíum22,6 × 10³
    Etýlalkóhól0,806 × 10³Súrefnisgas1,43
    Ferskvatn1,00 × 10³Fura0,373 × 10³
    Glýserín1,26 × 10³Platína21,4 × 10³
    Gull1,93 × 10³Sjór1,03 × 10³
    Helíumgas1,79 × 10⁻¹Silfur10,5 × 10³
    Vetnisgas8,99 × 10⁻²Tin7,30 × 10³
    Ís0,917 × 10³Úran18,7 × 10³
    EfniEðlisvarmi (J/kg⋅°C)EfniEðlisvarmi (J/kg⋅°C)
    Frumefni í föstu formiÖnnur föst efni
    Ál900Messing380
    Beryllíum1830Gler837
    Kadmíum230Ís (–5 °C)2090
    Kopar387Marmari860
    Germaníum322Viður1700
    Gull129Vökvar
    Járn448Alkóhól (etýl)2400
    Blý128Kvikasilfur140
    Kísill703Vatn (15 °C)4186
    Silfur234Gas
    Gufa (100 °C)2010
    Athugið: Til að umbreyta gildum í einingarnar cal/g⋅°C, deilið með 4186
    EfniBræðslumark (°C)Bræðsluvarmi (J/kg)Suðumark (°C)Gufunarvarmi (J/kg)
    Helíum–272,25,23 × 10³–268,932,09 × 10⁴
    Súrefni–218,791,38 × 10⁴–182,972,13 × 10⁵
    Köfnunarefni–209,972,55 × 10⁴–195,812,01 × 10⁵
    Etýlalkóhól–1141,04 × 10⁵788,54 × 10⁵
    Vatn0,003,33 × 10⁵100,002,26 × 10⁶
    Brennisteinn1193,81 × 10⁴444,602,90 × 10⁵
    Blý327,33,97 × 10⁵17508,70 × 10⁵
    Ál6603,97 × 10⁵25161,05 × 10⁷
    Silfur960,808,82 × 10⁴21622,33 × 10⁶
    Gull1063,006,44 × 10⁴28561,58 × 10⁶
    Kopar10831,34 × 10⁵25625,06 × 10⁶
    Efni (föst efni)Meðal-lengdarþenslustuðull ( a )(°C) –1Efni (vökvar og gastegundir)Meðal-rúmmálsþenslustuðull ( B )(°C) –1
    Ál24 × 10⁻⁶Aseton1,5 × 10⁻⁴
    Messing og brons19 × 10⁻⁶Alkóhól, etýl1,12 × 10⁻⁴
    Steinsteypa12 × 10⁻⁶Bensen1,24 × 10⁻⁴
    Kopar17 × 10⁻⁶Bensín9,6 × 10⁻⁴
    Gler (venjulegt)9 × 10⁻⁶Glýserín4,85 × 10⁻⁴
    Gler (Pyrex)3,2 × 10⁻⁶Kvikasilfur1,82 × 10⁻⁴
    Invar (Ni-Fe málmblanda)1,3 × 10⁻⁶Terpentína9,0 × 10⁻⁴
    Blý29 × 10⁻⁶Loft* við 0°C3,67 × 10⁻³
    Stál13 × 10⁻⁶Helíum*3,665 × 10⁻³
    * Gildin sem hér eru gefin gera ráð fyrir að gasið þenjist út við fastan þrýsting. Þensla gass er hins vegar háð þrýstingnum sem verkar á gasið. Þess vegna hafa gastegundir ekki tiltekið gildi fyrir rúmmálsþenslustuðul.
    Miðillv (m/s)Miðillv (m/s)Miðillv (m/s)
    GastegundirVökvar við 25°CFöst efni*
    Vetni1286Glýseról1904Pyrex gler5640
    Helíum972Sjór1533Járn5950
    Loft (20 °C)343Vatn1493Ál5100
    Loft (0 °C)331Kvikasilfur1450Látún4700
    Súrefni317Steinolía1324Kopar3560
    Metýlalkóhól1143Gull3240
    Koltetraklóríð926Lúsít2680
    Blý1322
    Gúmmí1600
    *Gildin sem hér eru gefin eiga við um útbreiðslu langbylgna í efni (e. bulk media). Hraði langbylgna í mjóum stöngum er hins vegar minni og hraði þverbylgna í efni er enn minni.
    HljóðgjafiB(dB)
    Þota í nágrenninu150
    Loftbor; vélbyssa130
    Sírena; rokktónleikar120
    Neðanjarðarlest; vélsláttuvél100
    Mikil umferð80
    Ryksuga70
    Venjulegar samræður60
    Moskítófluga suðar40
    Hvísl30
    Laufþytur10
    Heyrnarmörk0
    Bylgjulengdarsvið (nm)Litalýsing
    400-430Fjólublár
    430-485Blár
    485-560Grænn
    560-590Gulur
    590-625Appelsínugulur
    625-700Rauður
    EfniBrotstuðullEfniBrotstuðull
    Föst efni við 20°CVökvar við 20°C
    Kúbískur sirkonsteinn2,15Bensen1,501
    Demantur (C)2,419Koldísúlfíð1,628
    Flúorít (CaF₂ )1,434Koltetraklóríð1,461
    Bræddur kvars (SiO₂ )1,458Etýlalkóhól1,361
    Gallíumfosfíð3,50Glýserín1,473
    Gler, krónugler1,52Vatn1,333
    Gler, flintgler1,66
    Ís (H₂O)1,309Gastegundir við 0°C, 1 atm
    Pólýstýren1,49Loft1,000 293
    Natríumklóríð (NaCl)1,544Koldíoxíð1,000 45
    Athugið: Þessi gildi gera ráð fyrir að ljós hafi bylgjulengdina 589 nm í lofttæmi.
    Gjörð eða þunn sívalningsskelI_CM = MR²
    Holur sívalningurI_CM = 1/2 M(R₁² + R₂²)
    Gegnheill sívalningur eða skífaI_CM = 1/2 MR²
    Rétthyrnd plataI_CM = 1/12 M(a² + b²)
    Löng, þunn stöng með snúningsás í gegnum miðjuI_CM = 1/12 ML²
    Löng, þunn stöng með snúningsás í gegnum endaI_CM = 1/3 ML²
    Gegnheil kúlaI_CM = 2/5 MR²
    Þunn kúluskurnI_CM = 2/3 MR²
    μ sμ k
    Gúmmí á þurri steinsteypu1,00,8
    Stál á stáli0,740,57
    Ál á stáli0,610,47
    Gler á gleri0,940,4
    Kopar á stáli0,530,36
    Tré á tré0,25-0,50,2
    Vaxað tré á blautum snjó0,140,1
    Vaxað tré á þurrum snjó0,10,04
    Málmur á málmi (smurt)0,150,06
    Teflon á tefloni0,040,04
    Ís á ís0,10,03
    Liðamót í mönnum0,010,003
    Athugið: Öll gildi eru nálgunargildi. Í sumum tilfellum getur núningsstuðullinn farið yfir 1,0.
    EfniRafsvörunarstuðull ĸRafsvörunarstyrkur* (10⁶ V/m)
    Loft (þurrt)1,000 593
    Bakelít4,924
    Bræddur kvars4,38
    Mylar3,27
    Gervigúmmí (neoprene)6,712
    Nælon3,414
    Pappír3,716
    Paraffín-gegndreyptur pappír3,511
    Pólýstýren2,5624
    Pólývínýlklóríð3,440
    Postulín68
    Pyrex gler5,614
    Silíkonolía2,515
    Strontíumtítanat2338
    Teflon2,160
    Lofttæmi1,000 00∞
    Vatn803

    FYRRI KAFLI

    Ítarleg svör

    NÆSTI KAFLI

    Atriðaskrá