2828 Hryggleysingjar
Lykilhugtök
- amöbufruma
- svampfruma með margvísleg hlutverk, meðal annars flutning næringarefna, eggmyndun, flutning sæðis og frumusérhæfingu(amoebocyte)
- liðormar (Annelida)
- fylking ormlaga dýra með metameríu eða liðskiptingu(Annelida)
- frumgörn
- frumstætt garnarhol í holfóstri sem opnast út um frummunninn(archenteron)
- liðdýr (Arthropoda)
- fylking dýra með liðskipta útlimi(Arthropoda)
- tvígreindur
- vísar til tveggja greina á hverjum útlim(biramous)
- fangþræðir
- þreifaralíkir útvextir hjá tönnskeljum sem notaðir eru til að fanga bráð(captacula)
- höfuðbrjóst
- samrunnið höfuð og frambolur hjá sumum tegundum(cephalothorax)
- klóskæri
- ummyndað fyrsta útlimapar í undirfylkingunni Chelicerata(chelicera)
- kragafruma
- svampfruma sem myndar vatnsstraum og fangar og innbyrðir fæðuagnir með frumuáti(choanocyte)
- seildýr (Chordata)
- fylking dýra sem einkennast af seil, baklægum holum taugastreng, innstíl, kokraufum og rófu aftan endaþarmsops á einhverju stigi þroska síns(Chordata)
- gjörð
- sérhæft band samrunninna liða sem aðstoðar við æxlun(clitellum)
- holdýr (Cnidaria)
- fylking dýra sem eru dýr með tvö kímlög og hafa geislótta samhverfu(Cnidaria)
- brennifruma
- sérhæfð stingifruma sem finnst í holdýrum(cnidocyte)
- keiluvafin skel
- skeljalögun þar sem skelin vefst um láréttan ás(conispiral)
- krans
- hjóllaga bygging á framhluta hjóldýrs, með bifhárum sem færa fæðu og vatn að munni(corona)
- kambtálkn
- sérhæfð tálknbygging í lindýrum(ctenidium)
- vaxhúð dýra
- sterkt ytra lag hryggleysingja í Ecdysozoa sem er fellt og endurnýjað reglulega(cuticle (animal))
- cypris-lirfa
- lirfustig snemma í þroska krabbadýra(cypris)
- skrápdýr (Echinodermata)
- fylking síðmynnla með gaddótta húð; öll eru sjávarlífverur(Echinodermata)
- garnarhol
- líkamshol sem myndast þegar líkamsholspokar frá innlagsklæðningu frumgarnarinnar renna saman(enterocoelom)
- yfirhúð
- ytra lagið, upprunnið úr útlagi, sem klæðir utanvert dýrið(epidermis)
- utanfrumumelting
- fæða er tekin inn í maga- og æðahol, ensímum er seytt í holið og frumur sem klæða holið taka upp næringarefnin(extracellular digestion)
- magahúð
- innra lagið, upprunnið úr innlagi, sem klæðir meltingarholið(gastrodermis)
- maga- og æðahol
- hol sem þjónar bæði sem munnur og endaþarmur og myndar ófullkomið meltingarkerfi(gastrovascular cavity)
- dvalarknappur
- bygging sem myndast við kynlausa æxlun ferskvatnssvampa og hefur umsnúna formgerð(gemmule)
- blóðhol
- innra líkamshol sem sést hjá liðdýrum(hemocoel)
- tvíkynja
- vísar til dýrs þar sem bæði karlkyns og kvenkyns kynkirtlar eru í sama einstaklingi(hermaphrodite)
- hryggleysingjar
- dýr sem hafa hvorki höfuðkúpu né hryggsúlu(invertebrata)
- sáldflaga
- op sem stýrir inn- og útflæði vatns í sjóæðakerfi skrápdýra(madreporite)
- möttull
- sérhæfð yfirhúð sem umlykur iðralíffæri og seytir skel(mantle)
- mastax
- kjálkabúið kok sem er einstakt fyrir hjóldýr(mastax)
- hvelja
- frjálst fljótandi líkamsform holdýrs, með munn á neðri hlið og arma sem hanga niður úr bjöllu(medusa)
- miðhlaup
- lífvana hlaupkennt lag milli útlags og innlags hjá holdýrum(mesoglea)
- millilag
- kollagenlíkt hlaup í svömpum sem inniheldur sviflægar frumur með ýmis hlutverk(mesohyl)
- metamería
- röð líkamsbygginga sem eru svipaðar að innan og utan, til dæmis líkamsliðir(metamerism)
- lindýr (Mollusca)
- fylking frummynnla með mjúkan líkama og enga liðskiptingu(Mollusca)
- perlumóðir
- kalkríkt seyti sem samlokur mynda til að klæða innri hlið skeljar og hjúpa aðskotaagnir(nacre)
- nauplíus-lirfa
- lirfustig snemma í þroska krabbadýra(nauplius)
- brennihylki
- skutullíkt frumulíffæri í brennifrumu, með oddhvössu skeyti og eitri sem lamar og flækir bráð(nematocyst)
- þráðormar (Nematoda)
- fylking ormlaga dýra með þrjú kímlög og óeiginlegt líkamshol; tegundir geta verið frílifandi eða sníkjulifandi(Nematoda)
- ranarormar (Nemertea)
- fylking bak- og kviðflatra frummynnla sem eru einnig þekktir sem borðormar(Nemertea)
- útstreymisop
- stórt op á líkama svamps þar sem vatn streymir út(osculum)
- innstreymisop
- op á líkama svamps þar sem vatn streymir inn(ostium)
- eggberi
- aukapar útlima hjá sumum liðdýrum milli klóskæra og þreifara(oviger)
- fóttota
- holdugur, flatur útlimur sem skagar út í pörum frá hverjum lið burstaorma(parapodium)
- þreifari
- annað útlimapar hjá klóskeradýrum(pedipalp)
- pilidium-lirfa
- lirfuform sem finnst hjá sumum tegundum ranarorma(pilidium)
- pinacocyte
- þekjulík fruma sem myndar ysta lag svampa og umlykur hlaupkennt millilag, mesohyl(pinacocyte)
- flötvafin skel
- skeljalögun þar sem skelin vefst um lóðréttan ás(planospiral)
- planuliform-lirfa
- lirfuform sem finnst í fylkingunni Nemertea, ranarormum(planuliform)
- fjöllaga lífsferill
- lýsir hópi lífvera sem hefur fleiri en eitt líkamsform á lífsferlinum(polymorphic)
- sepi
- stilklíkt, yfirleitt fastsitjandi líkamsform holdýrs með munn og arma sem snúa upp; getur stundum skriðið eftir yfirborði(polyp)
- svampar (Porifera)
- fylking dýra án eiginlegra vefja, með gljúpan líkama og frumstæða innri stoðgrind(Porifera)
- skráptunga
- tungulíkt líffæri með kítínríkum tönnum(radula)
- ranahol
- holrými ofan við munn sem hýsir rana ranarorma(rhynchocoel)
- klofnunarlíkamshol
- líkamshol sem myndast þegar frumuhópar klofna frá innlagslaginu(schizocoelom)
- sclerocyte
- fruma sem seytir kísilnálum í millilag svampa(sclerocyte)
- bursti / seta / chaeta
- kítínríkur útvöxtur frá vaxhúð(seta/chaeta)
- sípon
- pípulaga bygging sem hleypir vatni inn í möttulhol(siphon)
- stoðnál
- bygging úr kísli eða kalsíumkarbónati sem veitir svömpum stoð(spicule)
- svamphol
- miðlægt holrými í líkama sumra svampa(spongocoel)
- hjóllirfa
- fyrra lirfustig lindýra(trochophore)
- eingreindur
- vísar til einnar greinar á hverjum útlim(uniramous)
- segllirfa
- seinna lirfustig lindýra(veliger)
- sjóæðakerfi
- kerfi í skrápdýrum þar sem vatn er hringrásarvökvinn(water vascular system)
- zoea-lirfa
- lirfustig snemma í þroska krabbadýra(zoea)