Verkefni

Árið 2001 flutti Bretland út vörur fyrir 192 milljarða punda og þjónustu fyrir 77 milljarða en inn vörur fyrir 225 milljarða og þjónustu fyrir 66 milljarða. Frumtekjur frá útlöndum námu 140 milljörðum punda og greiddar frumtekjur til útlanda 131 milljarði. Bresk stjórnvöld greiddu 23 milljarða punda í einhliða tilfærslur til útlanda en fengu 16 milljarða frá útlöndum. Notaðu inneignir með plúsmerki og skuldfærslur með mínusmerki.

1. Reiknaðu vöruskiptajöfnuðinn Xᵥ − Mᵥ og segðu hvort niðurstaðan er halli eða afgangur.
2. Reiknaðu vöru- og þjónustujöfnuð, nettófrumtekjur, annan tekjujöfnuð og loks viðskiptajöfnuðinn. Sýndu summuna.
3. Útskýrðu hvers vegna mótteknar frumtekjur og tilfærslur eru inneignir en greiddar frumtekjur og tilfærslur skuldfærslur, og hvers vegna viðskipti með eignirnar sjálfar væru á fjármálareikningi.

Í ímynduðu hagkerfi er einkasparnaður S 1.500 milljarðar króna, fjárlagahalli G − T 100 milljarðar og innlend fjárfesting I 1.600 milljarðar. Notaðu einfaldaða jafngildið X − M = S + (T − G) − I til að reikna vöru- og þjónustujöfnuðinn. Reiknaðu síðan nýja jöfnuðinn ef I eykst um 50 milljarða en S og G − T haldast óbreytt. Sýndu öll formerki og útskýrðu breytinguna; ekki kalla niðurstöðuna fullan viðskiptajöfnuð nema frumtekjur og tilfærslur séu núll.

Tafla 23.7 sýnir ímynduð gögn fyrir lönd A, B og C í milljörðum gjaldmiðilseininga. Látum S tákna allan einkasparnað, T opinberar tekjur, G opinber útgjöld og I innlenda fjárfestingu. Gerðu ráð fyrir að frumtekjur, tilfærslur, fjármagnsreikningur og tölfræðilegt frávik séu núll, svo nota megi X − M = S + (T − G) − I.

1. Reiknaðu X − M fyrir hvert land og sýndu S + (T − G) − I í hverju tilviki.
2. Flokkaðu hvert land sem land með afgang, halla eða jafnvægi í vöru- og þjónustuviðskiptum og reiknaðu hreinan erlendan sparnað M − X.
3. Segðu hvort hvert land er hreinn lánveitandi eða lántaki samkvæmt forsendunum og staðfestu að formerki X − M og M − X séu gagnstæð.

Í ímynduðu hagkerfi er fjárlagaafgangur T − G 1% af vergri landsframleiðslu (VLF), einkasparnaður S 20% af VLF og innlend fjárfesting I 18% af VLF. Gerðu ráð fyrir að aðrir liðir haldist óbreyttir og að einfölduðu forsendurnar um greiðslujöfnuð gildi.

1. Reiknaðu X − M sem hlutfall af VLF og túlkaðu niðurstöðuna.
2. Ef fjárlagaafgangurinn fellur í núll en S og I haldast óbreytt, reiknaðu nýtt X − M og stærð breytingarinnar í prósentustigum af VLF.