Útskýrt vöruskiptajöfnuð, vöru- og þjónustujöfnuð, viðskiptajöfnuð og einhliða tilfærslur
Greint meginliði viðskiptajafnaðar Bandaríkjanna
Reiknað vöruskiptajöfnuð og viðskiptajöfnuð út frá inneignum og skuldfærslum lands
Vöruskiptajöfnuður er útflutningur vöru að frádregnum innflutningi vöru. Áður fyrr beindist opinber umræða einkum að efnislegum vörum sem fóru milli landa með skipum, flugvélum, lestum eða vörubílum. Vöru- og þjónustujöfnuður bætir þjónustuviðskiptum við, en viðskiptajöfnuður er enn víðari mælikvarði sem nær einnig til frumtekna og annars tekjujöfnuðar. Alþjóðleg þjónustuviðskipti hafa vaxið með stafrænum fjarskiptum og ná meðal annars til fjármálaþjónustu, hugbúnaðar, ráðgjafar, hönnunar og verkfræði. Vörur eru þó enn stærri hluti heimsviðskipta en þjónusta. Hlutfall vöru og þjónustu í framleiðslu lands segir ekki eitt og sér hvernig utanríkisviðskipti þess skiptast.
Þættir viðskiptajafnaðar Bandaríkjanna
Tafla 23.1 sýnir ársgögn fyrir viðskiptajöfnuð Bandaríkjanna 2020, ekki síðasta ársfjórðung 2015 eins og segir í frumtextanum. Inneignir og tekjur eru færðar í öðrum dálki, skuldfærslur og gjöld í þeim þriðja, og nettóstaðan í þeim fjórða. Vöruútflutningur nam 1.428,8 milljörðum Bandaríkjadala en vöruinnflutningur 2.350,8 milljörðum. Vöruskiptajöfnuðurinn var því −922,0 milljarðar dala. Tölurnar eru árlegar, námundaðar og geta breyst við endurskoðun gagnanna.
Inneignir (milljarðar dala)
Skuldfærslur (milljarðar dala)
Jöfnuður
Vörur
1.428,8
2.350,8
−922,0
Þjónusta
705,6
460,3
245,3
Frumtekjur
957,9
769,4
188,5
Annar tekjujöfnuður
166,3
294,2
−127,9
Viðskiptajöfnuður
3.258,6
3.874,7
−616,1
Önnur lína töflu 23.1 sýnir 245,3 milljarða dala afgang af bandarískum þjónustuviðskiptum árið 2020. Þjónustuútflutningur nam um 49% af vöruútflutningi það ár, samanborið við um fimmtung árið 1980 samkvæmt sögulegu dæmi OpenStax. Hlutföllin ráðast af skilgreiningum og árgangi gagnanna, en þróunin sýnir vaxandi vægi þjónustu í alþjóðaviðskiptum.
Frumtekjur eru þriðji meginliður viðskiptajafnaðarins. Þær ná meðal annars til launa yfir landamæri, vaxta, arðs og endurfjárfests hagnaðar. Tekjur innlendra aðila af erlendum eignum eru inneign, en tekjur erlendra aðila af innlendum eignum eru skuldfærsla. Nettófrumtekjur eru mismunurinn. Tekjurnar tengjast eignarhaldi og framleiðslu, en kaup eða sala eignarinnar sjálfrar færist á fjármálareikning greiðslujafnaðar. Frumtekjur eru því ekki einfaldlega útflutningur eða innflutningur og ekki sjálfar „viðskipti á fjármagnsmarkaði“.
Annar tekjujöfnuður nær til einhliða tilfærslna þar sem engin vara, þjónusta eða eign kemur beint á móti. Dæmi eru persónulegar peningasendingar, framlög til alþjóðastofnana, rekstraraðstoð og gjafir. Greiðsla frá innlendum aðila til erlends er skuldfærsla en móttekin greiðsla inneign; hvorugt er innflutningur. Í sögulegu bandarísku dæmi urðu móttekin framlög annarra ríkja vegna kostnaðar Persaflóastríðsins til þess að nettóstaða tilfærslna var jákvæð árið 1991. Dæmið sýnir að formerkið ræðst af bæði inn- og útgreiðslum, ekki af föstu eðli lands.
Í næsta reiknidæmi eru inneignir og skuldfærslur notaðar til að reikna vöruskiptajöfnuð, vöru- og þjónustujöfnuð og viðskiptajöfnuð. Þessi dálkaheiti eru nákvæmari en að kalla allar innborganir útflutning og allar útborganir innflutning.