Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
    1. Inngangur að einokun og eftirliti með samkeppni
    2. 11.1 Samrunar fyrirtækja
    3. 11.2 Reglur gegn hömlum á samkeppni
    4. 11.3 Eftirlit með náttúrulegri einokun
    5. 11.4 Hin mikla afreglunartilraun
    6. Lykilhugtök
    7. Lykilhugtök og samantekt
    8. Sjálfsprófun
    9. Spurningar til upprifjunar
    10. Spurningar til gagnrýninnar hugsunar
    11. Verkefni
  2. A | Notkun stærðfræði í hagfræði
  3. B | Jafnnotagildisferlar
  4. C | Núvirði
  5. D | Útgjalda- og framleiðslulíkanið
  6. E | Áhrif markaðsaðgerða á efnahagsreikninga þegar bindifé banka er takmarkað
  7. Heimildir
  8. Atriðisorðaskrá
Undirstöður hagfræði (IS)Kafli 11Sjálfsprófun
Skrá inn til að leggja til breytingu
1111 Einokun og samkeppnisstefna

Sjálfsprófun

FYRRI KAFLI

Lykilhugtök og samantekt

NÆSTI KAFLI

Spurningar til upprifjunar

Sjálfsprófun

1.

Getur samruni tveggja fyrirtækja, sem hvorugt er meðal fjögurra stærstu á markaðnum fyrir samrunann, haft áhrif bæði á samþjöppunarhlutfall fjögurra stærstu fyrirtækjanna og Herfindahl–Hirschman-stuðulinn? Útskýrðu stuttlega.

2.

Er eftirfarandi fullyrðing rétt? Samþjöppunarhlutfall fjögurra stærstu fyrirtækjanna leggur meiri áherslu á eitt eða tvö mjög stór fyrirtæki en Herfindahl–Hirschman-stuðullinn leggur meiri áherslu á öll fyrirtækin á markaðnum. Útskýrðu stuttlega.

3.

Fyrir nokkrum árum vildu tvö langferðabílafyrirtæki, Greyhound Lines, Inc. og Trailways Transportation System, sameinast. Markaðinn mátti annars vegar skilgreina sem „markað fyrir langferðabílaþjónustu“ og hins vegar sem „markað fyrir ferðir milli borga, meðal annars með einkabílum, bílaleigubílum, farþegalestum og áætlunarflugi á stuttum leiðum“. Hvora markaðsskilgreininguna telur þú að langferðabílafyrirtækin hafi kosið og hvers vegna?

4.

Telur þú að hnattvæðing og ný upplýsinga- og fjarskiptatækni leiði til þess að markaðsskilgreiningar samkeppnisyfirvalda verði víðari eða þrengri?

5.

Hvers vegna gæti fyrirtæki kosið að beita einum eða fleiri þeirra samkeppnishamlandi viðskiptahátta sem lýst er í kaflanum Reglur gegn hömlum á samkeppni?

6.

Almenningssamgöngukerfi í þéttbýli, einkum lestarkerfi, njóta yfirleitt verulegrar stærðarhagkvæmni í rekstri. Skoðaðu gögnin um almenningssamgöngukerfið í töflu 11.4. Athugaðu að magn er gefið upp í milljónum farþega.

Eftirspurn:Magn12345678910
Verð10987654321
Jaðartekjur1086420–2–4–6–8
Kostnaður:Jaðarkostnaður96532345710
Meðalkostnaður97,56,75,854,74,64,64,95,4

Teiknaðu eftirspurnarferil, jaðartekjuferil, jaðarkostnaðarferil og meðalkostnaðarferil. Hafa ferlarnir þá lögun sem venja er að gera ráð fyrir?

7.

Telur þú, út frá grafinu sem þú teiknaðir í æfingu 11.6, að almenningssamgöngukerfið sé náttúruleg einokun? Rökstyddu svarið.

8.

Notaðu eftirfarandi upplýsingar til að svara næstu þremur spurningum. Áður en farsímar komu fram þurfti að leggja símalínu inn á hvert heimili. Því virtist trúlegt að meðalkostnaður við símaþjónustu lækkaði eftir því sem þjónustan næði til fleiri heimila og að nauðsynlegt gæti verið að setja henni reglur eins og náttúrulegri einokun. Lengst af 20. öld var American Telephone and Telegraph landsdekkandi símafyrirtæki Bandaríkjanna og starfaði sem einokun undir opinberu eftirliti. Hugleiddu afreglun bandaríska fjarskiptamarkaðarins á síðustu áratugum. Byggðu svarið á efni kaflans; ekki er ætlast til heimildaleitar.

Hvaða breytingar á raunverulegum aðstæðum gerðu afreglunina mögulega?

9.

Hvaða ávinningur hefur hlotist af afregluninni?

10.

Hvaða neikvæðu afleiðingar kunna að fylgja afregluninni?

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/principles-economics-3e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax styður hvorki né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

Lykilhugtök og samantekt

NÆSTI KAFLI

Spurningar til upprifjunar