11 Velkomin í hagfræði!

Inngangur

Tákn Twitter, Facebook og Instagram eru fest á korktöflu. — **Mynd 1.1.** Efnahagslífið mótast að miklu leyti af því hversu greiðlega upplýsingar berast manna á milli. Samfélagsmiðlar á borð við Twitter, Facebook og Instagram eru nú mikilvægir farvegir upplýsinga á hinni svokölluðu upplýsingahraðbraut. (Mynd: breytt útgáfa af „Social Media Mixed Icons - Banner“ eftir Blogtrepreneur/Flickr, CC BY 2.0)

Inngangur

Tengjum við raunveruleikann

Ofgnótt upplýsinga á upplýsingaöld

Eigum við að birta færsluna eða ekki? Á hverjum degi tökum við ótal ákvarðanir. Sumar eru hversdagslegar, svo sem hvað við fáum okkur í morgunmat eða hvaða efni við streymum. Aðrar eru flóknari: „Ætti ég að velja tvær aðalgreinar þótt það gæti lengt námið um eina önn?“ Val okkar ræðst af þeim upplýsingum sem við höfum hverju sinni. Hagfræðingar segja þessar upplýsingar „ófullkomnar“, enda höfum við sjaldnast öll gögn sem þyrfti til að velja af fullri vissu. Samt tökum við hundruð ákvarðana á hverjum degi.

Streymisveitur, kostað efni og samfélagsmiðlar hafa áhrif á val okkar, ráðstöfun tíma, hvaða kvikmyndir við sjáum og hvaða vörur við kaupum, svo fátt eitt sé nefnt. Bandaríkjamenn styðjast gjarnan við þessa upplýsingafarvegi þegar þeir taka mikilvægar ákvarðanir, hvort sem þeir lesa ítarlegar umsagnir eða líta aðeins á einkunnir.

Í bókinni kemur fram að það sem gerist í hagkerfinu mótast meðal annars af því hversu greiðlega og hratt upplýsingar berast um samfélagið, til dæmis hversu hratt fréttir dreifast á Facebook. „Hagfræðingar kunna fátt betur að meta en djúpa og seljanlega markaði þar sem fullkomnar upplýsingar liggja fyrir,“ segir Jessica Irvine, aðalritstjóri efnahagsmála hjá News Corp Australia.

Viðfangsefni kaflans er því heimur hagfræðinnar: hvernig ákvarðanir eru teknar, upplýsingar unnar og hegðun á mörkuðum skýrð. Hver kafli bókarinnar hefst á umfjöllun um atburð úr samtímanum — eða stundum fortíðinni — og snýr aftur að honum í lokin til að sýna hvernig hagfræðihugtökin varpa ljósi á atburðinn.

Hvað er hagfræði og hvers vegna ættir þú að verja tíma í að læra hana? Þú gætir jú lagt stund á aðrar fræðigreinar eða varið tímanum á annan hátt. Eins og fram kom í rammanum „Tengjum við raunveruleikann“ er val eitt af meginviðfangsefnum hagfræðinnar. Ákvörðun þín um að taka þetta námskeið er sjálf hagfræðilegt viðfangsefni, rétt eins og annað val.

Hagfræði er líklega annars konar fræðigrein en þú ímyndar þér. Hún snýst hvorki fyrst og fremst um peninga og fjármál né um viðskipti og fyrirtækjarekstur. Hún er heldur ekki grein stærðfræðinnar. Hvað felst þá í hagfræði? Hún er bæði sjálfstæð fræðigrein og sérstök leið til að skoða heiminn.