Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...
Leita í bók...
Eðlisfræði (IS)
  • Formáli
  • Inngangur
  • 1.1 Eðlisfræði: skilgreiningar og notkunarsvið
  • 1.2 Vísindalegar aðferðir
  • 1.3 Tungumál eðlisfræðinnar: eðlisfræðilegar stærðir og einingar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Verkefni
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 2.1 Afstæð hreyfing, vegalengd og færsla
  • 2.2 Ferð og hraði
  • 2.3 Stöðu-tíma-gröf
  • 2.4 Hraða-tíma-gröf
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 3.1 Hröðun
  • 3.2 Framsetning hröðunar með jöfnum og gröfum
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Verkefni
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 4.1 Kraftur
  • 4.2 Fyrsta lögmál Newtons: Tregða
  • 4.3 Annað lögmál Newtons
  • 4.4 Þriðja lögmál Newtons
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Verkefni
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 5.1 Samlagning og frádráttur vigra: myndrænar aðferðir
  • 5.2 Samlagning og frádráttur vigra: reikniaðferðir
  • 5.3 Kasthreyfing
  • 5.4 Skáplön
  • 5.5 Einföld sveifluhreyfing
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 6.1 Snúningshorn og hornhraði
  • 6.2 Jöfn hringhreyfing
  • 6.3 Snúningshreyfing
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 7.1 Lögmál Keplers um hreyfingu reikistjarna
  • 7.2 Þyngdarlögmál Newtons og almenn afstæðiskenning Einsteins
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 8.1 Skriðþungi, kraftur og atlag
  • 8.2 Varðveisla skriðþunga
  • 8.3 Fjaðrandi og ófjaðrandi árekstrar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 9.1 Vinna, afl og vinnu-hreyfiorkusetningin
  • 9.2 Vélræn orka og varðveisla orku
  • 9.3 Einfaldar vélar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 10.1 Forsendur takmörkuðu afstæðiskenningarinnar
  • 10.2 Afleiðingar takmörkuðu afstæðiskenningarinnar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 11.1 Hitastig og varmaorka
  • 11.2 Varmi, eðlisvarmi og varmaflutningur
  • 11.3 Fasabreytingar og dulvarmi
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 12.1 Núllta lögmál varmafræðinnar: Varmajafnvægi
  • 12.2 Fyrsta lögmál varmafræðinnar: Varmaorka og vinna
  • 12.3 Annað lögmál varmafræðinnar: Óreiða
  • 12.4 Hagnýting varmafræðinnar: Varmavélar, varmadælur og kæliskápar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 13.1 Tegundir bylgna
  • 13.2 Eiginleikar bylgna: Bylgjuhraði, útslag, tíðni og sveiflutími
  • 13.3 Samverkun bylgna: Samlagning og samliðun
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 14.1 Hljóðhraði, tíðni og bylgjulengd
  • 14.2 Hljóðstyrkur og hljóðstig
  • 14.3 Dopplerhrif og hljóðhvellir
  • 14.4 Samliðun hljóðs og hermun
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 15.1 Rafsegulrófið
  • 15.2 Hegðun rafsegulgeislunar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 16.1 Endurkast
  • 16.2 Ljósbrot
  • 16.3 Linsur
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Verklegt verkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 17.1 Skilningur á bylgjubeygju og samliðun
  • 17.2 Notkun bylgjubeygju, samliðunar og samheldni
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 18.1 Rafhleðslur: varðveisla og flutningur
  • 18.2 Lögmál Coulombs
  • 18.3 Rafsvið
  • 18.4 Rafmætti
  • 18.5 Þéttar og rafsvörunarefni
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 19.1 Lögmál Ohms
  • 19.2 Raðtengdar rafrásir
  • 19.3 Hliðtengdar rafrásir
  • 19.4 Rafafl
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 20.1 Segulsvið, sviðslínur og kraftur
  • 20.2 Rafmótorar, rafalar og spennar
  • 20.3 Rafsegulspan
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 21.1 Planck og skammtaeðli ljóss
  • 21.2 Einstein og ljósröfun
  • 21.3 Tvíeðli ljóss
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 22.1 Bygging atómsins
  • 22.2 Kjarnakraftar og geislavirkni
  • 22.3 Helmingunartími og aldursgreining með geislavirkum efnum
  • 22.4 Kjarnaklofnun og kjarnasamruni
  • 22.5 Læknisfræðileg notkun geislavirkni: myndgreining og geislun
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 23.1 Grundvallarkraftarnir fjórir
  • 23.2 Kvarkar
  • 23.3 Sameining kraftanna
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Hugtakaatriði
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • A | Viðmiðunartöflur
  • Atriðaskrá
  • Eðlisfræði (IS)Kafli 20Stutt svör
    2020 Segulmagn

    Stutt svör

    FYRRI KAFLI

    Fjölvalsspurningar

    NÆSTI KAFLI

    Ítarleg svör

    20.1 Segulsvið, sviðslínur og kraftur

    Spurning 34. Þú hefur stangarsegul, nál, korktappa og skál fulla af vatni. Lýstu hvernig má búa til áttavita.

    1. Segulmagnaðu nálina með því að halda henni hornréttri á norðurskaut stangarseguls, stingdu henni í gegnum korktappann eftir langás hans og settu nálina og korkinn í vatnið. Nálin stillir sér þá eftir segulsviðslínum jarðar.
    2. Segulmagnaðu nálina með því að halda henni hornréttri á norðurskaut stangarseguls, stingdu henni í gegnum korktappann eftir langás hans og settu nálina og korkinn í vatnið. Nálin stillir sér þá hornrétt á segulsviðslínur jarðar.
    3. Segulmagnaðu nálina með því að halda ás hennar samsíða ási stangarseguls, stingdu henni í gegnum korktappann eftir langás hans og settu nálina og korkinn í vatnið. Nálin stillir sér þá eftir segulsviðslínum jarðar.
    4. Segulmagnaðu nálina með því að halda ás hennar samsíða ási stangarseguls, stingdu henni í gegnum korktappann eftir langás hans og settu nálina og korkinn í vatnið. Nálin stillir sér þá hornrétt á segulsviðslínur jarðar.

    Spurning 35. Nefndu tvo mun á rafsviðslínum og segulsviðslínum.

    1. Rafsviðslínur byrja og enda á gagnstæðum hleðslum og rafkraftur á hleðslu er í stefnu sviðsins; segulsviðslínur mynda hins vegar lokaðar lykkjur og segulkraftur á hleðslu er hornréttur á sviðið.
    2. Rafsviðslínur mynda lokaðar lykkjur og rafkraftur á hleðslu er í stefnu sviðsins; segulsviðslínur byrja og enda hins vegar á gagnstæðum hleðslum og segulkraftur á hleðslu er hornréttur á sviðið.
    3. Rafsviðslínur byrja og enda á gagnstæðum hleðslum og rafkraftur á hleðslu er hornréttur á sviðið; segulsviðslínur mynda hins vegar lokaðar lykkjur og segulkraftur á hleðslu er í stefnu sviðsins.
    4. Rafsviðslínur mynda lokaðar lykkjur og rafkraftur á hleðslu er hornréttur á sviðið; segulsviðslínur byrja og enda hins vegar á gagnstæðum hleðslum og segulkraftur á hleðslu er í stefnu sviðsins.

    Spurning 36. Hvaða straum þarf í 500 vafninga segulspólu sem er 25 cm löng til að mynda 0,0020 T segulsvið?

    1. 0,80 A
    2. 1,60 A
    3. 80 A
    4. 160 A

    Spurning 37. Nál er segulmögnuð með því að stilla henni eftir ási stangarseguls, rétt fyrir utan norðurskaut segulsins. Mun oddur nálarinnar sem var næst stangarsegulnum dragast að eða hrindast frá suðurskauti annars seguls?

    1. Nálin segulmagnaðist og oddurinn sem var næst norðurskautinu verður suðurskaut. Hann hrindist því frá suðurskauti hins segulsins.
    2. Nálin segulmagnaðist og oddurinn sem var næst norðurskautinu verður suðurskaut. Hann dregst því að suðurskauti hins segulsins.
    3. Nálin segulmagnaðist og oddurinn sem var næst norðurskautinu verður norðurskaut. Hann hrindist því frá suðurskauti hins segulsins.
    4. Nálin segulmagnaðist og oddurinn sem var næst norðurskautinu verður norðurskaut. Hann dregst því að suðurskauti hins segulsins.

    Spurning 38. Notaðu fjórar jafnstórar segulspólur. Lýstu hvernig á að snúa þeim og í hvaða stefnu straumurinn á að renna til að mynda segul með tveimur norðurskautum sem snúa hvort frá öðru og tveimur suðurskautum sem snúa hvort frá öðru.

    Fjórar segulspólur með straumörvum; efri og neðri spólan eru merktar N og hægri og vinstri spólan eru merktar S.
    Mynd A. Valkostur A: fjórar segulspólur með norðurskautum efst og neðst og suðurskautum til hægri og vinstri.
    Fjórar segulspólur með straumörvum; efri og neðri spólan eru merktar S og hægri og vinstri spólan eru merktar N.
    Mynd B. Valkostur B: fjórar segulspólur með suðurskautum efst og neðst og norðurskautum til hægri og vinstri.
    Fjórar segulspólur með straumörvum; efri og neðri spólan eru merktar N og hægri og vinstri spólan eru merktar S.
    Mynd C. Valkostur C: fjórar segulspólur þar sem norðurskaut eru efst og neðst og suðurskaut eru til hægri og vinstri, með annarri straumstefnu en í valkosti A.
    Fjórar segulspólur með straumörvum; efri og neðri spólan eru merktar S og hægri og vinstri spólan eru merktar N.
    Mynd D. Valkostur D: fjórar segulspólur með suðurskautum efst og neðst og norðurskautum til hægri og vinstri, með annarri straumstefnu en í valkosti B.

    Spurning 39. Hve langt frá beinum vír sem ber 0,45 A straum er segulsviðið 0,040 T að styrk?

    1. 0,23 µm
    2. 0,72 µm
    3. 2,3 µm
    4. 7,2 µm

    20.2 Rafmótorar, rafalar og spennar

    Spurning 40. Spennir með lagskiptum kjarna hefur vír vafinn 12 sinnum um aðra hlið kjarnans. Hve marga vafninga ætti að vefja um hina hliðina til að fá útspennu sem er helmingur innspennunnar? Útskýrðu.

    1. Sex útvafningar, því hlutfall útspennu og innspennu er það sama og hlutfall fjölda útvafninga og innvafninga.
    2. Tólf útvafningar, því hlutfall útspennu og innspennu er það sama og hlutfall fjölda útvafninga og innvafninga.
    3. Tuttugu og fjórir útvafningar, því hlutfall útspennu og innspennu er helmingur af hlutfalli fjölda útvafninga og innvafninga.
    4. Þrjátíu og sex útvafningar, því hlutfall útspennu og innspennu er þrefalt hlutfall fjölda útvafninga og innvafninga.

    Spurning 41. Útskýrðu hvers vegna raflínur til langflutnings eru hannaðar til að bera mjög háa spennu.

    1. P_flutt = I_flutt²R_vírs og P_tap = I_fluttV_flutt, þannig að V þarf að vera lágt til að straumurinn sem fluttur er verði sem mestur.
    2. P_flutt = I_flutt²R_vírs og P_tap = I_tapV_tap, þannig að V þarf að vera lágt til að straumurinn sem fluttur er verði sem mestur.
    3. P_flutt = I_flutt²R_vírs og P_tap = I_fluttV_flutt, þannig að V þarf að vera hátt til að straumurinn sem fluttur er verði sem minnstur.
    4. P_tap = I_flutt²R_vírs og P_flutt = I_fluttV_flutt, þannig að V þarf að vera hátt til að straumurinn sem fluttur er verði sem minnstur.

    Spurning 42. Hvaða áhrif hefur það á útíspennu rafals að tvöfalda snúningstíðni spólu hans?

    1. Útíspennan tvöfaldast.
    2. Útíspennan helmingast.
    3. Útíspennan fjórfaldast.
    4. Útíspennan þrefaldast.

    Spurning 43. Í vatnsaflsstíflu, hvað knýr rafalana sem framleiða rafafl? Útskýrðu.

    1. Rafstöðuorka geymds vatns er notuð til að mynda íspennu með hjálp hverfils.
    2. Rafstöðuorka geymds vatns er notuð til að mynda viðnám með hjálp hverfils.
    3. Þyngdarstöðuorka geymds vatns er notuð til að mynda viðnám með hjálp hverfils.
    4. Þyngdarstöðuorka geymds vatns er notuð til að mynda íspennu með hjálp hverfils.

    20.3 Rafsegulspan

    Spurning 44. Einsleitt segulsvið er hornrétt á flöt vírlykkju. Ef lykkjan hraðar sér í stefnu sviðsins, spanast þá straumur í lykkjunni? Útskýrðu hvers vegna eða hvers vegna ekki.

    1. Nei, vegna þess að segulflæðið í gegnum lykkjuna helst fast.
    2. Nei, vegna þess að segulflæðið í gegnum lykkjuna breytist stöðugt.
    3. Já, vegna þess að segulflæðið í gegnum lykkjuna helst fast.
    4. Já, vegna þess að segulflæðið í gegnum lykkjuna breytist stöðugt.

    Spurning 45. Flötur ferhyrndrar vírrásar með hliðarlengd 4,0 cm myndar 45° horn við einsleitt 0,25 T segulsvið. Vírarnir hafa viðnám á lengdareiningu 0,2 Ω/m. Ef sviðið fellur í núll á 2,5 s, hver er stærð spanstraumsins í ferhyrndu rásinni?

    1. 35 µA
    2. 87,5 µA
    3. 3,5 mA
    4. 35 A

    Spurning 46. Já eða nei: Ef stangarsegull hreyfist í gegnum vírlykkju eins og sýnt er á myndinni, spanast þá straumur í lykkjunni? Útskýrðu hvers vegna eða hvers vegna ekki.

    Hringlaga vírlykkja og stangarsegull með ör sem sýnir að segullinn hreyfist upp í gegnum lykkjuna.
    Mynd 20.4. Stangarsegull hreyfist upp í gegnum hringlaga vírlykkju.
    1. Nei, vegna þess að heildarsegulsviðið sem fer í gegnum lykkjuna er núll.
    2. Nei, vegna þess að heildarsegulsviðið sem fer í gegnum lykkjuna er ekki núll.
    3. Já, vegna þess að heildarsegulsviðið sem fer í gegnum lykkjuna er núll.
    4. Já, vegna þess að heildarsegulsviðið sem fer í gegnum lykkjuna er ekki núll.

    Spurning 47. Hvert er segulflæðið í gegnum jafnhliða þríhyrning með 60 cm hliðarlengd þegar flötur hans myndar 60° horn við einsleitt 0,33 T segulsvið?

    1. 0,045 Wb
    2. 0,09 Wb
    3. 0,405 Wb
    4. 4,5 Wb

    FYRRI KAFLI

    Fjölvalsspurningar

    NÆSTI KAFLI

    Ítarleg svör