Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...
Leita í bók...
Eðlisfræði (IS)
  • Formáli
  • Inngangur
  • 1.1 Eðlisfræði: skilgreiningar og notkunarsvið
  • 1.2 Vísindalegar aðferðir
  • 1.3 Tungumál eðlisfræðinnar: eðlisfræðilegar stærðir og einingar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Verkefni
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 2.1 Afstæð hreyfing, vegalengd og færsla
  • 2.2 Ferð og hraði
  • 2.3 Stöðu-tíma-gröf
  • 2.4 Hraða-tíma-gröf
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 3.1 Hröðun
  • 3.2 Framsetning hröðunar með jöfnum og gröfum
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Verkefni
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 4.1 Kraftur
  • 4.2 Fyrsta lögmál Newtons: Tregða
  • 4.3 Annað lögmál Newtons
  • 4.4 Þriðja lögmál Newtons
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Verkefni
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 5.1 Samlagning og frádráttur vigra: myndrænar aðferðir
  • 5.2 Samlagning og frádráttur vigra: reikniaðferðir
  • 5.3 Kasthreyfing
  • 5.4 Skáplön
  • 5.5 Einföld sveifluhreyfing
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 6.1 Snúningshorn og hornhraði
  • 6.2 Jöfn hringhreyfing
  • 6.3 Snúningshreyfing
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 7.1 Lögmál Keplers um hreyfingu reikistjarna
  • 7.2 Þyngdarlögmál Newtons og almenn afstæðiskenning Einsteins
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 8.1 Skriðþungi, kraftur og atlag
  • 8.2 Varðveisla skriðþunga
  • 8.3 Fjaðrandi og ófjaðrandi árekstrar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 9.1 Vinna, afl og vinnu-hreyfiorkusetningin
  • 9.2 Vélræn orka og varðveisla orku
  • 9.3 Einfaldar vélar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 10.1 Forsendur takmörkuðu afstæðiskenningarinnar
  • 10.2 Afleiðingar takmörkuðu afstæðiskenningarinnar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 11.1 Hitastig og varmaorka
  • 11.2 Varmi, eðlisvarmi og varmaflutningur
  • 11.3 Fasabreytingar og dulvarmi
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 12.1 Núllta lögmál varmafræðinnar: Varmajafnvægi
  • 12.2 Fyrsta lögmál varmafræðinnar: Varmaorka og vinna
  • 12.3 Annað lögmál varmafræðinnar: Óreiða
  • 12.4 Hagnýting varmafræðinnar: Varmavélar, varmadælur og kæliskápar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 13.1 Tegundir bylgna
  • 13.2 Eiginleikar bylgna: Bylgjuhraði, útslag, tíðni og sveiflutími
  • 13.3 Samverkun bylgna: Samlagning og samliðun
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 14.1 Hljóðhraði, tíðni og bylgjulengd
  • 14.2 Hljóðstyrkur og hljóðstig
  • 14.3 Dopplerhrif og hljóðhvellir
  • 14.4 Samliðun hljóðs og hermun
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 15.1 Rafsegulrófið
  • 15.2 Hegðun rafsegulgeislunar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 16.1 Endurkast
  • 16.2 Ljósbrot
  • 16.3 Linsur
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Verklegt verkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 17.1 Skilningur á bylgjubeygju og samliðun
  • 17.2 Notkun bylgjubeygju, samliðunar og samheldni
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 18.1 Rafhleðslur: varðveisla og flutningur
  • 18.2 Lögmál Coulombs
  • 18.3 Rafsvið
  • 18.4 Rafmætti
  • 18.5 Þéttar og rafsvörunarefni
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 19.1 Lögmál Ohms
  • 19.2 Raðtengdar rafrásir
  • 19.3 Hliðtengdar rafrásir
  • 19.4 Rafafl
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 20.1 Segulsvið, sviðslínur og kraftur
  • 20.2 Rafmótorar, rafalar og spennar
  • 20.3 Rafsegulspan
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 21.1 Planck og skammtaeðli ljóss
  • 21.2 Einstein og ljósröfun
  • 21.3 Tvíeðli ljóss
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 22.1 Bygging atómsins
  • 22.2 Kjarnakraftar og geislavirkni
  • 22.3 Helmingunartími og aldursgreining með geislavirkum efnum
  • 22.4 Kjarnaklofnun og kjarnasamruni
  • 22.5 Læknisfræðileg notkun geislavirkni: myndgreining og geislun
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 23.1 Grundvallarkraftarnir fjórir
  • 23.2 Kvarkar
  • 23.3 Sameining kraftanna
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Hugtakaatriði
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • A | Viðmiðunartöflur
  • Atriðaskrá
  • Eðlisfræði (IS)Kafli 14Dæmi
    1414 Hljóð

    Dæmi

    FYRRI KAFLI

    Gagnrýnin hugsun

    NÆSTI KAFLI

    Hæfnisverkefni

    14.1 Hljóðhraði, tíðni og bylgjulengd

    Dæmi 25. Leðurblaka gefur frá sér hljóð með tíðninni 17.250 Hz og bylgjulengdinni 0,019 m. Hver er hljóðhraðinn?

    Dæmi 1. Leðurblaka gefur frá sér hljóð með tíðninni 17.250 Hz og bylgjulengdinni 0,019 m. Hver er hljóðhraðinn?

    1. 1,7 × 10⁶ m/s
    2. 8,6 × 10⁵ m/s
    3. 1,15 × 10⁻⁶ m/s
    4. 3,28 × 10² m/s

    Tafla 14.1 Hljóðhraði í mismunandi miðlum

    Tafla 14.1 Hljóðhraði í mismunandi miðlum

    Miðillv (m/s)
    Lofttegundir við 0 °C
    Loft331
    Koltvísýringur259
    Súrefni316
    Helín965
    Vetni1290
    Vökvar við 20 °C
    Etanól1160
    Kvikasilfur1450
    Ferskvatn1480
    Sjór1540
    Mannsvefur1540
    Föst efni (langsbylgjur eða rúmmálsbylgjur)
    Vúlkaníserað gúmmí54
    Pólýetýlen920
    Marmari3810
    Pyrex-gler5640
    Blý1960
    Ál5120
    Stál5960

    Dæmi 26. Hljóðbylgja með tíðnina 80 Hz ferðast um loft við 0 °C. Hljóðbylgjan fer inn í álkubb. Ef tíðni hljóðsins breytist ekki, hvað gerist þá við bylgjulengd hljóðsins?

    Dæmi 2. Hljóðbylgja með tíðnina 80 Hz ferðast um loft við 0 °C. Hljóðbylgjan fer inn í álkubb. Ef tíðni hljóðsins breytist ekki, hvað gerist þá við bylgjulengd hljóðsins?

    1. Bylgjulengdin eykst um þáttinn 4,2.
    2. Bylgjulengdin eykst um þáttinn 18.
    3. Bylgjulengdin minnkar um þáttinn 4,2.
    4. Bylgjulengdin minnkar um þáttinn 18.

    14.2 Hljóðstyrkur og hljóðstig

    Dæmi 27. Reiknaðu hljóðstyrk hljóðbylgju sem ferðast um loft við 15 °C og hefur þrýstingsútslagið 0,80 Pa. (Vísbending: hljóðhraði í lofti við 15 °C er 340 m/s.)

    Dæmi 3. Reiknaðu hljóðstyrk hljóðbylgju sem ferðast um loft við 15 °C og hefur þrýstingsútslagið 0,80 Pa. (Vísbending: hljóðhraði í lofti við 15 °C er 340 m/s.)

    1. 9,6 × 10⁻³ W/m²
    2. 7,7 × 10⁻³ W/m²
    3. 9,6 × 10⁻⁴ W/m²
    4. 7,7 × 10⁻⁴ W/m²

    Dæmi 28. Hljóðstig hljóðs sem ferðast um loft við 0 °C er 97 dB. Reiknaðu þrýstingsútslag þess.

    Dæmi 4. Hljóðstig hljóðs sem ferðast um loft við 0 °C er 97 dB. Reiknaðu þrýstingsútslag þess.

    1. 4,3 Pa
    2. 0,20 Pa
    3. 0,04 Pa
    4. 2,1 Pa

    14.3 Dopplerhrif og hljóðhvellir

    Sjúkrabíll fjarlægist mann sem stendur kyrr; hljóðbylgjufrontar eru teiknaðir í kringum bílinn.
    Sjúkrabíll fjarlægist kyrrstæðan athuganda og hljóðbylgjufrontarnir þjappast fyrir aftan bílinn.

    Dæmi 29. Sjúkrabíll fjarlægist þig. Þú stendur kyrr og heyrir sírenu hans með tíðninni 101 Hz. Þú veist að raunveruleg tíðni sírenunnar er 105 Hz. Ef gert er ráð fyrir að hljóðhraðinn sé 331 m/s, hver er þá hraði sjúkrabílsins?

    Dæmi 5. Sjúkrabíll fjarlægist þig. Þú stendur kyrr og heyrir sírenu hans með tíðninni 101 Hz. Þú veist að raunveruleg tíðni sírenunnar er 105 Hz. Ef gert er ráð fyrir að hljóðhraðinn sé 331 m/s, hver er þá hraði sjúkrabílsins?

    1. 17,07 m/s
    2. 16,55 m/s
    3. 14,59 m/s
    4. 13,1 m/s
    Sjúkrabíll er sýndur bæði nálgast og fjarlægjast mann, með mismunandi þéttum hljóðbylgjufrontum.
    Sjúkrabíll nálgast og fjarlægist athuganda; bylgjufrontarnir sýna Dopplerhrif fyrir og eftir framhjáakstur.

    Dæmi 30. Sjúkrabíll fer framhjá þér á hraðanum 15,0 m/s og sírena hans hefur tíðnina 995 Hz. Ef gert er ráð fyrir að hljóðhraði í lofti sé 331 m/s, hver er munurinn á tíðnunum sem þú skynjar fyrir og eftir að hann fer framhjá þér?

    Dæmi 6. Sjúkrabíll fer framhjá þér á hraðanum 15,0 m/s og sírena hans hefur tíðnina 995 Hz. Ef gert er ráð fyrir að hljóðhraði í lofti sé 331 m/s, hver er munurinn á tíðnunum sem þú skynjar fyrir og eftir að hann fer framhjá þér?

    1. 47,0 Hz
    2. 43,0 Hz
    3. 94,9 Hz
    4. 90,0 Hz

    14.4 Samliðun hljóðs og hermun

    Dæmi 31. Hver er lengd opins pípuhermis með grunntíðnina 400,0 Hz? (Gerðu ráð fyrir að hljóðhraðinn sé 331 m/s.)

    Dæmi 7. Hver er lengd opins pípuhermis með grunntíðnina 400,0 Hz? (Gerðu ráð fyrir að hljóðhraðinn sé 331 m/s.)

    1. 165,1 cm
    2. 82,22 cm
    3. 20,25 cm
    4. 41,38 cm

    Dæmi 32. Opinn pípuhermir hefur grunntíðnina 250 Hz. Hversu mikið þyrfti að breyta lengd hans til að fá grunntíðnina 300,0 Hz? (Gerðu ráð fyrir að hljóðhraðinn sé 331 m/s.)

    Dæmi 8. Opinn pípuhermir hefur grunntíðnina 250 Hz. Hversu mikið þyrfti að breyta lengd hans til að fá grunntíðnina 300,0 Hz? (Gerðu ráð fyrir að hljóðhraðinn sé 331 m/s.)

    1. 77,32 cm
    2. 44,09 cm
    3. 32,16 cm
    4. 11,03 cm

    FYRRI KAFLI

    Gagnrýnin hugsun

    NÆSTI KAFLI

    Hæfnisverkefni