Gagnrýnin hugsun

14.1 Hljóðhraði, tíðni og bylgjulengd

Spurning 13. Hvað má segja um tíðni einhæfs hljóðs?

Spurning 1. Hvað má segja um tíðni einhæfs hljóðs?

1. Hún minnkar með tímanum.
2. Hún minnkar með fjarlægð.
3. Hún eykst með fjarlægð.
4. Hún helst stöðug.

Spurning 14. Vísindamaður tekur eftir því að hljóð ferðast hraðar í föstu efni en í lofti. Hvað af eftirfarandi getur skýrt þetta?

Spurning 2. Vísindamaður tekur eftir því að hljóð ferðast hraðar í föstu efni en í lofti. Hvað af eftirfarandi getur skýrt þetta?

1. Föst efni hafa meiri eðlismassa en loft.
2. Föst efni hafa minni eðlismassa en loft.
3. Fast efni er stífara en loft.
4. Auðveldara er að þjappa saman föstu efni en lofti.

14.2 Hljóðstyrkur og hljóðstig

Spurning 15. Hvaða eiginleiki bylgjunnar tengist hljóðstyrk hennar? Hvernig?

Spurning 3. Hvaða eiginleiki bylgjunnar tengist hljóðstyrk hennar? Hvernig?

1. Tíðni bylgjunnar tengist hljóðstyrknum. Sveiflur með hærri tíðni gefa til kynna meiri þrýstingshámörk og þrýstingslágmörk, og þrýstingurinn er hærri í hljóði með meiri hljóðstyrk.
2. Bylgjulengd bylgjunnar tengist hljóðstyrknum. Sveiflur með lengri bylgjulengd gefa til kynna meiri þrýstingshámörk og þrýstingslágmörk, og þrýstingurinn er hærri í hljóði með meiri hljóðstyrk.
3. Útslag bylgjunnar tengist hljóðstyrknum. Sveiflur með stærra útslagi gefa til kynna meiri þrýstingshámörk og þrýstingslágmörk, og þrýstingurinn er hærri í hljóði með meiri hljóðstyrk.
4. Hraði bylgjunnar tengist hljóðstyrknum. Sveiflur með meiri hraða gefa til kynna meiri þrýstingshámörk og þrýstingslágmörk, og þrýstingurinn er hærri í hljóði með meiri hljóðstyrk.

Spurning 16. Af hverju eru desíbel (dB) notuð til að lýsa háværð hljóðs?

Spurning 4. Af hverju eru desíbel (dB) notuð til að lýsa háværð hljóðs?

1. Vegna þess að mannseyru bregðast öfugt við útslagi hljóðs.
2. Vegna þess að mannseyru bregðast öfugt við hljóðstyrk.
3. Vegna þess að betur er hægt að lýsa því hvernig eyru okkar skynja hljóð með útslagi hljóðs en beint með hljóðstyrk.
4. Vegna þess að betur er hægt að lýsa því hvernig eyru okkar skynja hljóð með lógaritma hljóðstyrksins en beint með hljóðstyrknum.

Spurning 17. Hvernig getur það dregið úr heyrnarskaða að raula á meðan skotið er úr byssu?

Spurning 5. Hvernig getur það dregið úr heyrnarskaða að raula á meðan skotið er úr byssu?

1. Raul getur virkjað tvo vöðva í ytra eyranu sem bregðast við sterku hljóði við skothvell og minnkað kraftinn sem berst til kuðungsins.
2. Raul getur virkjað þrjá vöðva í ytra eyranu sem bregðast við sterku hljóði við skothvell og minnkað kraftinn sem berst til kuðungsins.
3. Raul getur virkjað tvo vöðva í miðeyranu sem bregðast við sterku hljóði við skothvell og minnkað kraftinn sem berst til kuðungsins.
4. Raul getur virkjað þrjá vöðva í miðeyranu sem bregðast við sterku hljóði við skothvell og minnkað kraftinn sem berst til kuðungsins.

Spurning 18. Tiltekið hljóð, S₁, hefur þrefaldan hljóðstyrk annars hljóðs, S₂. Hver er munurinn á hljóðstigunum, mældur í desíbelum?

Spurning 6. Tiltekið hljóð, S₁, hefur þrefaldan hljóðstyrk annars hljóðs, S₂. Hver er munurinn á hljóðstigunum, mældur í desíbelum?

1. 9,54 dB
2. 6,02 dB
3. 3,01 dB
4. 4,77 dB

14.3 Dopplerhrif og hljóðhvellir

Spurning 19. Þegar hljóðgjafi hreyfist í gegnum loftið, breytist hljóðhraðinn þá miðað við kyrrstæða manneskju sem stendur nálægt?

Spurning 7. Þegar hljóðgjafi hreyfist í gegnum loftið, breytist hljóðhraðinn þá miðað við kyrrstæða manneskju sem stendur nálægt?

1. Já
2. Nei

Spurning 20. Hvers vegna heyrir athugandi ekkert hljóð þegar hlutur nálgast athugandann hraðar en hljóðhraðinn?

Spurning 8. Hvers vegna heyrir athugandi ekkert hljóð þegar hlutur nálgast athugandann hraðar en hljóðhraðinn?

1. Ef hljóðgjafinn fer yfir hljóðhraða verður eyðandi samliðun og ekkert hljóð heyrist hjá athugandanum þegar hluturinn nálgast hann.
2. Ef hljóðgjafinn fer yfir hljóðhraða er tíðni hljóðsins sem myndast utan heyrnarsviðs.
3. Ef hljóðgjafinn fer yfir hljóðhraða nálgast allar hljóðbylgjurnar sem myndast lágmarksstyrk og ekkert hljóð heyrist hjá athugandanum þegar hluturinn nálgast hann.
4. Ef hljóðgjafinn fer yfir hljóðhraða eru allar hljóðbylgjurnar sem myndast fyrir aftan hljóðgjafann. Þess vegna heyrir athugandinn hljóðið aðeins eftir að hljóðgjafinn hefur farið framhjá.

Spurning 21. Koma Dopplerhrif fram þegar hljóðgjafi og athugandi hreyfast hvor í átt að öðrum? Ef svo er, hvaða áhrif hefur það á skynjaða tíðni?

Spurning 9. Koma Dopplerhrif fram þegar hljóðgjafi og athugandi hreyfast hvor í átt að öðrum? Ef svo er, hvaða áhrif hefur það á skynjaða tíðni?

1. Já, skynjuð tíðni verður enn lægri í þessu tilviki en ef aðeins annar þeirra væri á hreyfingu.
2. Nei, Dopplerhrif koma aðeins fram þegar athugandi hreyfist í átt að hljóðgjafa.
3. Nei, Dopplerhrif koma aðeins fram þegar hljóðgjafi hreyfist í átt að athuganda.
4. Já, skynjuð tíðni verður enn hærri í þessu tilviki en ef aðeins annar þeirra væri á hreyfingu.

14.4 Samliðun hljóðs og hermun

Spurning 22. Hvenær verður útslag sveiflukerfis mest?

Spurning 10. Hvenær verður útslag sveiflukerfis mest?

1. Þegar tvær hljóðbylgjur samliðast á eyðandi hátt.
2. Þegar drifkrafturinn myndar þverbylgju í kerfinu.
3. Þegar drifkraftur sveiflugjafans á sveiflukerfið hefur hámarksútslag.
4. Þegar tíðni sveiflugjafans er jöfn eigintíðni sveiflukerfisins.

Spurning 23. Hvernig er hægt að mynda standbylgju með tónkvísl og lokaðri pípu af hæfilegri lengd?

Spurning 11. Hvernig er hægt að mynda standbylgju með tónkvísl og lokaðri pípu af hæfilegri lengd?

1. Ef pípan er af réttri lengd berst endurkastaða hljóðið aftur að tónkvíslinni nákvæmlega hálfri lotu síðar og samliðast á styrkjandi hátt við hljóðið sem tónkvíslin heldur áfram að mynda.
2. Ef pípan er af réttri lengd berst endurkastaða hljóðið aftur að tónkvíslinni nákvæmlega hálfri lotu síðar og samliðast á eyðandi hátt við hljóðið sem tónkvíslin heldur áfram að mynda.
3. Ef pípan er af réttri lengd berst endurkastaða hljóðið aftur að tónkvíslinni nákvæmlega einni heilli lotu síðar og samliðast á styrkjandi hátt við hljóðið sem tónkvíslin heldur áfram að mynda.
4. Ef pípan er af réttri lengd berst endurkastaða hljóðið aftur að tónkvíslinni nákvæmlega einni heilli lotu síðar og samliðast á eyðandi hátt við hljóðið sem tónkvíslin heldur áfram að mynda.

Spurning 24. Málmblásturshljóðfæri eins og horn hafa snúningsventla. Skoðaðu fyrri myndina til að sjá hvar þessir ventlar eru á horni og seinni myndina til að sjá hvernig þeir virka þegar ýtt er á þá. Settu fram fullyrðingu um áhrif þessara ventla.

Spurning 12. Málmblásturshljóðfæri eins og horn hafa snúningsventla. Skoðaðu fyrri myndina til að sjá hvar þessir ventlar eru á horni og seinni myndina til að sjá hvernig þeir virka þegar ýtt er á þá. Settu fram fullyrðingu um áhrif þessara ventla.

1. Þeir auka tíðni hljóðsins með því að lengja pípuna.
2. Þeir auka tíðni hljóðsins með því að stytta pípuna.
3. Þeir auka útslag hljóðsins með því að láta það vera lengur í pípunni.
4. Þeir minnka útslag hljóðsins með því að láta það vera lengur í pípunni.