Námsgögn
Innskráning
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
    1. Inngangur
    2. 9.1 Hvað er félagsleg lagskipting?
    3. 9.2 Félagsleg lagskipting og hreyfanleiki í Bandaríkjunum
    4. 9.3 Lagskipting og ójöfnuður á heimsvísu
    5. 9.4 Fræðileg sjónarhorn á félagslega lagskiptingu
    6. Lykilhugtök
    7. Samantekt kafla
    8. Kaflapróf
    9. Stutt svör
    10. Frekara lesefni
    11. Heimildir
  2. Atriðisorðaskrá

Bókin og glærur

PowerPoint-glærur
Félagsfræði, 3. útgáfa (IS)Kafli 9Lykilhugtök
99 Félagsleg lagskipting í Bandaríkjunum

Lykilhugtök

FYRRI KAFLI

9.4 Fræðileg sjónarhorn á félagslega lagskiptingu

NÆSTI KAFLI

Samantekt kafla

Lykilhugtök

algild fátækt
Skortur sem er svo alvarlegur að daglegri afkomu er ógnað.
erfðastéttakerfi
Kerfi þar sem fólk fæðist inn í félagslega stöðu sem það heldur alla ævi.
stétt
Hópur fólks sem hefur sameiginlega félagslega stöðu sem byggist meðal annars á auði, tekjum, menntun og starfi.
almennt stéttakerfi
Lagskiptingarkerfi þar sem félagsleg staða byggist á samfélagslegum þáttum og árangri einstaklings.
stéttareinkenni
Dæmigerð hegðun, siðir og viðmið sem einkenna hverja stétt; einnig nefnd stéttarmerki.
lokað kerfi
Lagskiptingarkerfi sem veitir lítið svigrúm til breytinga á félagslegri stöðu.
sýnineysla
Kaup og notkun vara til að senda skilaboð um félagslega stöðu fólks.
Davis–Moore-tilgátan
Tilgáta um að félagsleg lagskipting sé að einhverju marki samfélagsleg nauðsyn og gegni tilteknu hlutverki.
hreyfanleiki niður á við
Færsla niður í lægri þjóðfélagsstétt.
hjónabönd innan sama félagslega hóps
Hjónabönd fólks sem tilheyrir sama félagslega hópi.
hjónabönd milli félagslegra hópa
Hjónabönd fólks úr ólíkum félagslegum hópum.
lagskipting á heimsvísu
Samanburður á auði, stöðu, völdum og efnahagslegum stöðugleika ríkja í heild.
hugmyndafræði
Menningarlegt hugmyndakerfi sem réttlætir lagskiptingarkerfi samfélags.
tekjur
Peningar sem einstaklingur aflar með vinnu eða fjárfestingum.
félagslegur hreyfanleiki milli kynslóða
Munur á þjóðfélagsstétt milli ólíkra kynslóða sömu fjölskyldu.
félagslegur hreyfanleiki innan lífsferils
Breytingar á félagslegri stöðu einstaklings yfir ævina.
verðleikaræði
Hugsjónakerfi þar sem eigin viðleitni eða verðleikar ráða félagslegri stöðu.
opið kerfi
Lagskiptingarkerfi sem byggist á árangri og leyfir nokkurn hreyfanleika og samskipti milli laga og stétta.
erfðaréttur frumburðar
Lög sem kveða á um að allar eignir gangi til elsta sonarins.
afstæð fátækt
Að hafa ekki efni á þeim lífskjörum sem meðalíbúi viðkomandi lands býr við.
félagslegur hreyfanleiki
Geta fólks til að breyta stöðu sinni innan félagslegs lagskiptingarkerfis.
félagsleg lagskipting
Félags- og efnahagslegt kerfi sem skiptir fólki í samfélaginu í flokka frá hárri stöðu til lágrar eftir þáttum á borð við auð, völd og virðingu. Einnig nefnt ójöfnuður.
félags- og efnahagsleg staða (SES)
Staða einstaklings með tilliti til auðs, valda og virðingar.
lífskjör
Það magn auðs sem er tiltækt til að afla efnislegra gæða og þæginda og viðhalda tilteknum félags- og efnahagslegum lífsstíl.
samræmi félagslegrar stöðu
Það hve samræmd eða ósamræmd staða einstaklings er milli félagslegra þátta á borð við auð, völd og virðingu.
formgerðarhreyfanleiki
Samfélagsbreyting sem gerir heilum hópi fólks kleift að færast upp eða niður stéttastigann.
hreyfanleiki upp á við
Færsla upp í hærri þjóðfélagsstétt.
auður
Samanlagt verðmæti peninga og eigna sem einstaklingur á, til dæmis vegna arfs eða launatekna.

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/introduction-sociology-3e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax hvorki styður né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

9.4 Fræðileg sjónarhorn á félagslega lagskiptingu

NÆSTI KAFLI

Samantekt kafla