13.5 Stærðfræði og íþróttir
13.5 Stærðfræði og íþróttir
Námsmarkmið
Eftir að hafa lokið þessum hluta átt þú að geta:
Íþróttir eru stór atvinnugrein og afþreying um allan heim. Í Bandaríkjunum einum er áætlað að atvinnuíþróttir skili meira en 77 milljörðum Bandaríkjadala í tekjur af aðgöngumiðum, varningi, sýningarrétti fjölmiðla og auglýsingum. Hvort sem þú fylgist með atvinnuíþróttum eða ekki þekkirðu líklega einhvern sem gerir það. Frægt fólk keppist um að koma fram í hálfleikssýningum og stórfyrirtæki um dýra auglýsingatíma sem nær til gríðarlegs áhorfendafjölda, þar á meðal fólks sem horfir aðeins á sýningarnar og auglýsingarnar.
Gagnagreining og tölfræði eru lykill að árangri liðs
Greining á gríðarlegu gagnamagni samtímans til að finna mynstur og spá fyrir um niðurstöður hefur orðið að vinsælu háskólanámi í gagnagreiningu. Eitt þeirra sviða þar sem eftirspurnin kemur ef til vill á óvart eru íþróttir. Þar getur greining gagna um eigin leikmenn, mögulega nýliða, leikaðferðir mótherja og leikmenn þeirra ráðið úrslitum um árangur liðs.
Hollywood gerði gagnagreiningu að viðfangsefni stórmyndarinnar Moneyball árið 2011, með Brad Pitt í aðalhlutverki, sem aflaði meira en 110 milljóna Bandaríkjadala. Myndin fékk lof gagnrýnenda og byggðist á sannri sögu úr bók Michaels Lewis. Hún segir frá framkvæmdastjóra Oakland Athletics sem notaði gagnagreiningu til að gera lið tiltölulega óþekktra leikmanna að meisturum í vesturdeild Ameríkudeildarinnar á einu ári. Árangurinn vakti athygli annarra stjórnenda og eigenda og hratt af stað bylgju gagnagreiningar hjá liðum.
Í íþróttum nútímans sinna margir gagnagreiningu, allt frá njósnurum sem meta hæfni og möguleika nýliða til framkvæmdastjóra, sem er yfirleitt launahæsti starfsmaðurinn utan leikmannahópsins að þjálfurum undanskildum. Hæfni til að skilja og meta gögn er verðmæt og eftirsótt. Í háskóla- og atvinnuíþróttum nægir ekki lengur góð leikbók og frábærir leikmenn. Vísindin á bak við sigur felast í að skilja stærðfræðina í gögnunum og nýta hana til að leiða liðið til framúrskarandi árangurs.
Einföld allir-við-alla mót
Algengt mótafyrirkomulag er einfalt allir-við-alla mót (mynd 13.16), þar sem hvert lið eða hver keppandi mætir öllum hinum. Sá sem vinnur flesta leiki verður meistari. Jafntefli eru möguleg og leyst samkvæmt reglum deildarinnar.
Kostur allir-við-alla móts er að enginn fær forskot með styrkleikaröðun sem kemur í veg fyrir að tiltekin lið mætist vegna fyrri árangurs. Öll lið mætast og fá því jafnt tækifæri til að sigra hvert annað. Að þessu leyti er fyrirkomulagið talið sanngjarnast.
Ókostur allir-við-alla móts er sá fjöldi leikja sem kann að þurfa til að finna sigurvegara. Einföld formúla gefur fjöldann, sem getur vaxið hratt með fjölda liða.
Dæmi 13.22
Lausn
Dæmin sýna að leikjafjöldi í einföldu allir-við-alla móti getur fljótt orðið mjög mikill. Því eru stundum notuð afbrigði þess eða önnur mótaform, svo sem útsláttarmót.
Einföld útsláttarmót
Einfalt útsláttarmót (mynd 13.17) er skilvirkara mótaform þar sem lið keppa í pörum og sigurvegarinn fer í næstu umferð. Liðið sem tapar fellur úr keppni, þótt sumar deildir bjóði upp á aukaleiki um sæti.
Dæmi 13.23
Lausn
Einfalt útsláttarmót þarf færri leiki en einfalt allir-við-alla mót. Samanburður dæma 13.22 og 13.23 sýnir að leikjafjöldi allir-við-alla móts getur fljótt orðið óviðráðanlegur í skipulagningu.
Bæði mótaformin eiga sér afbrigði, svo sem tvöfalt allir-við-alla mót og tvöfalt útsláttarmót. Næst þegar þú fylgist með háskóla- eða atvinnuíþróttum skaltu kanna hvaða mótaform er notað.