77 Ásgrind

Lykilhugtök

Lykilhugtök

tanngarður neðri kjálka: efri brún kjálkabolins sem hýsir neðri tennurnar

tanngarður efri kjálka: bogin neðri brún efri kjálka sem styður og festir efri tennurnar

kjálkavik: rúnnað horn við ytri brún móta kjálkabolins og kjálkaálmunnar

rifbeinshorn: sá hluti rifs sem sveigist mest; saman mynda rifbeinshornin aftasta hluta brjóstgrindarinnar

fremra spjaldbeinsgat: eitt af röð paraðra opa á fremri hlið spjaldbeinsins

frambogi: fremri hluti hringlaga fyrsta hálsliðarins (C1, leikanda)

fremri kúpugróf: grynnsta og fremsta kúpugrófin í kúpubotninum; hún nær frá ennisbeini að minni væng fleygbeins

fremra langband: liðband sem liggur eftir endilangri hryggsúlunni og tengir saman framhliðar liðbolanna

trefjahringur: sterkur, trefjaríkur ytri hluti hryggþófa sem er fasttengdur liðbolum aðliggjandi hryggjarliða

útlimagrind: öll bein efri og neðri útlima ásamt grindarbeinunum sem festa hvern útlim við ásgrindina

liðhnjótur: slétt brún á neðra yfirborði höfuðkúpunnar, rétt framan við kjálkagrófina

leikandi: fyrsti hálsliðurinn (C1)

ásgrind: miðlægur lóðréttur ás líkamans sem tekur til höfuðkúpunnar, hryggsúlunnar og brjóstgrindarinnar

standliður: annar hálsliðurinn (C2)

rifbeinsbolur: skaftlaga hluti rifs

heilakúpa: sá hluti höfuðkúpunnar sem hýsir og verndar heilann; hann er myndaður af átta beinum sem mynda kúpubotninn og rúnnaðan efri hluta höfuðkúpunnar

kúpuhvolf: rúnnaður efsti hluti höfuðkúpunnar

hálsslagæðargöng: hlykkjótt göng sem innri hálsslagæðin liggur um í gegnum kúpubotninn til heilans; þau hefjast framan og miðlægt við stíltindinn og enda í miðkúpugrófinni, nálægt aftari hliðarbrún tyrkjasöðulsins

hálssveigja: sveigja hálshluta hryggsúlunnar sem er íhvolf að aftan; síðsveigja hryggsúlunnar

hálsliðir: sjö hryggjarliðir, merktir C1–C7, sem liggja í hálshluta hryggsúlunnar

viðbeinsskarð: pöruð skörð efst og til hliðar á bringubeinshjaltinu þar sem viðbeinin liðtengjast

rófubein: lítið bein við neðri enda hryggsúlu fullorðinna sem myndast við samruna fjögurra rófubeinsliða; einnig nefnt halabein

liðtindur neðri kjálka: þykkt uppvísandi útskot frá aftari brún kjálkaálmunnar

kjálkakylfa: sporbaugslaga útskot efst á liðtindi neðri kjálkans

krúnusaumur: liður sem tengir ennisbeinið við hægra og vinstra hvirfilbein þvert yfir efsta hluta höfuðkúpunnar

krummatindur neðri kjálka: flatt uppvísandi útskot frá fremri brún kjálkaálmunnar

geislungur: glærbrjósk á framenda hvers rifs sem tengir flest rif beint eða óbeint við bringubeinið

rifjaliðflötur: liðflötur á hliðum brjóstliðar þar sem rifbeinshöfuð liðtengist

rifbeinsskor: grunn skor meðfram neðri brún rifs þar sem æðar og taug liggja

höfuðkúpuhol: innra rými höfuðkúpunnar sem hýsir heilann

höfuðkúpa: beinagrind höfuðsins

sáldplata: lítil flöt svæði með mörgum smáum götum sem liggja sitt hvorum megin við miðlínuna í gólfi fremri kúpugrófarinnar og myndast af sáldbeininu

hanakambur: lítið uppvísandi útskot á miðlínu í gólfi fremri kúpugrófarinnar sem myndast af sáldbeininu

tönn standliðar: beinútskot sem gengur upp frá liðbol annars hálsliðarins (C2, standliðar)

heyrnarbein: þrjú smábein í miðeyra sem flytja hljóðtitring til innra eyrans

sáldbeinshola: ein af nokkrum litlum loftfylltum holum í hliðum sáldbeinsins, milli augntóttar og efri hluta nefholsins

sáldbein: óstætt bein sem myndar þak nefholsins og efri hluta hliðarveggja þess, hluta af gólfi fremri kúpugrófarinnar og miðlægum vegg augntóttarinnar ásamt efri hluta nefskiptsins

ytri hlust: op hlustarinnar á hlið höfuðkúpunnar

ytri hnakkabunga: lítil bunga á miðlínu aftan á höfuðkúpunni

liðflötur: lítið flatt svæði á beini sem liðtengist öðru beini eða veitir vöðva festu

andlitsbein: fjórtán bein sem styðja byggingar andlitsins og mynda efri og neðri kjálka og harða góminn

skammrif: hryggjar- og geislungsrif 8–12; geislungar þeirra tengjast annaðhvort óbeint bringubeininu um geislung næsta rifs fyrir ofan eða tengjast því alls ekki

lausarif: hryggjarrif 11–12 sem tengjast hvorki bringubeininu né geislungi annars rifs

höfuðmót: breikkað svæði úr trefjabandvef sem aðskilur bein heilakúpunnar fyrir fæðingu og á fyrsta ári eftir fæðingu

tætingsgat: óreglulegt op í kúpubotninum neðan við útgang hálsslagæðarganga

mænuop: stórt op í hnakkabeini höfuðkúpunnar sem mænan gengur út um og hryggslagæðarnar inn í höfuðkúpuna

egglaga gat miðkúpugrófarinnar: egglaga op í gólfi miðkúpugrófarinnar

hringgat: kringlótt op í gólfi miðkúpugrófarinnar, milli efri augntóttarrifunnar og egglaga gatsins

nibbugat: lítið op í gólfi miðkúpugrófarinnar, hliðlægt við egglaga gatið

ennisbein: óstætt bein sem myndar ennið, þak augntóttarinnar og gólf fremri kúpugrófarinnar

ennisskúta: loftfyllt hola í ennisbeininu; fremst af afholum nefs

ennisslétta: grunn lægð í ennisbeininu á miðlínu milli augabrúnanna

stærri vængir fleygbeins: hliðlæg útskot fleygbeinsins sem mynda fremri vegg miðkúpugrófarinnar og svæði á hlið höfuðkúpunnar

harði gómur: beinbygging sem myndar munnþakið og nefholsbotninn og er gerð úr gómtindum efri kjálkabeinanna og láréttum plötum gómbeinanna

rifbeinshöfuð: aftari endi rifs sem liðtengist liðbolum brjóstliða

lárétt plata: miðlægt útskot gómbeinsins sem myndar aftari fjórðung harða gómsins

tungubein: lítið U-laga bein ofarlega á hálsi sem snertir ekkert annað bein

tungutaugargöng: pöruð op sem liggja fram frá fremri hliðarbrúnum mænuopsins, djúpt við hnakkakylfurnar

heiladingulsgróf: grunn lægð ofan á tyrkjasöðlinum sem hýsir heiladingulinn

neðri liðtindur: beintindur sem gengur niður frá hryggjarliðsboga og liðtengist efri liðtindi næsta hryggjarliðar fyrir neðan

neðri nefskel: annað tveggja paraðra beina sem ganga út frá hliðarveggjum nefholsins og mynda stærstu og neðstu nefskeljarnar

neðra augntóttargat: op framan á höfuðkúpunni, neðan við augntóttina

neðri gagnaugagróf: rými á hlið höfuðkúpunnar, neðan kinnbogans og djúpt, eða miðlægt, við kjálkaálmuna

innri hlust: op inn í klettbrúnina á hliðarvegg aftari kúpugrófarinnar

hryggþófi: bygging milli liðbola aðliggjandi hryggjarliða sem tengir þá fast saman, dregur úr höggum, ber þunga og gerir hreyfingar hryggsúlunnar mögulegar

millihryggjarliðsgat: op milli aðliggjandi hryggjarliða sem mænutaug gengur út um

hóstargróf: grunn gróf á efra yfirborði bringubeinshjaltsins

hóstarbláæðargat: óreglulegt op í hliðlægum hluta gólfs aftari kúpugrófarinnar

kryppa: óeðlilega mikil aftursveigja brjósthluta hryggsúlunnar

tárabein: pöruð bein sem mynda hluta fremri miðlægs veggjar hvorrar augntóttar

táragróf: grunn lægð í fremri miðlægum vegg augntóttarinnar sem tárabeinið myndar og tára- og nefgöngin hefjast í

hnakkasaumur: öfugt V-laga liðamót sem tengja hnakkabeinið við hægra og vinstra hvirfilbein aftan á höfuðkúpunni

bogaþynna: sá hluti hryggjarliðsbogans sem liggur milli þvertinds og hryggtinds hvers hryggjarliðar

hliðlæg vængklakksplata: pöruð, flöt beinútskot fleygbeinsins neðan á höfuðkúpunni, hliðlægt við miðlægu vængklakksplötuna

hliðlægur spjaldbeinskambur: pöruð, óregluleg hryggi sem liggja niður hliðar aftanverðs spjaldbeinsins og mynduðust við samruna þvertinda spjaldbeinsliðanna fimm

minni vængir fleygbeins: hliðlæg útskot fleygbeinsins sem mynda beinbrúnina milli fremri kúpugrófarinnar og miðkúpugrófarinnar

gulband: röð stuttra liðbanda sem tengja bogaþynnur aðliggjandi hryggjarliða

tungla: lítill beinflipi á innra, eða miðlægu, yfirborði kjálkaálmunnar við kjálkagatið

lendafetta: óeðlilega mikil framsveigja lendahluta hryggsúlunnar

lendasveigja: sveigja lendahluta hryggsúlunnar sem er íhvolf að aftan; síðsveigja hryggsúlunnar

lendaliðir: fimm hryggjarliðir, merktir L1–L5, sem liggja í lendahluta, eða neðri bakhluta, hryggsúlunnar

neðri kjálki: óstætt bein sem myndar neðri kjálkann; eina hreyfanlega beinið í höfuðkúpunni

kjálkagat: op á innra, eða miðlægu, yfirborði kjálkaálmunnar

kjálkagróf: egglaga lægð á neðra yfirborði höfuðkúpunnar

kjálkaskarð: stórt U-laga skarð milli liðtinds og krummatinds neðri kjálkans

bringubeinshjalt: breikkaður efri hluti bringubeinsins

stikill: stór beinbunga á neðri hlið höfuðkúpunnar, rétt aftan við eyrnasnepilinn

efri kjálki: annað tveggja paraðra beina sem saman mynda efri kjálkann og fremri hluta harða gómsins

kinnkjálkaskúti: loftfyllt hola í hvoru efri kjálkabeini; stærst af afholum nefs

miðlæg vængklakksplata: pöruð, flöt beinútskot fleygbeinsins neðan á höfuðkúpunni, miðlægt við hliðlægu vængklakksplötuna; þau mynda aftari hluta hliðarveggjar nefholsins

miðlægur spjaldbeinskambur: óreglulegur hryggur sem liggur niður miðlínu aftanverðs spjaldbeinsins og myndaðist við samruna hryggtinda spjaldbeinsliðanna fimm

hökugat: op framan og til hliðar á kjálkabolnum

hökubunga: neðri brún fremri hluta neðri kjálkans sem myndar hökuna

miðkúpugróf: miðlæg kúpugróf sem nær frá minni vængjum fleygbeinsins að klettbrúninni

miðnefskel: nefskel sem sáldbeinið myndar og liggur milli efri og neðri nefskeljar

jaxla- og tungubeinslína: beinhryggur eftir innra, eða miðlægu, yfirborði kjálkabolins

nefbein: pöruð bein sem mynda nefbrúna

nefhol: rými í höfuðkúpunni sem loft streymir um

nefskeljar: sveigðar beinplötur sem ganga út frá hliðarveggjum nefholsins; til þeirra teljast efri nefskel og miðnefskel, sem eru hlutar sáldbeinsins, og sjálfstæða neðri nefskelin

nefskipt: flöt miðlæg bygging sem skiptir nefholinu í tvennt og er gerð úr lóðréttri plötu sáldbeinsins, plógbeininu og nefskiptisbrjóski

tára- og nefgöng: göng sem flytja tár niður frá fremri miðlægum hluta augntóttarinnar til nefholsins og enda aftan við neðri nefskelina

rifbeinsháls: mjór hluti rifs við rifbeinshöfuðið

seil: staflaga bygging eftir bakhlið snemmfósturs; hún hverfur að mestu síðar í þroskanum en tekur þátt í myndun hryggþófa

hnakkaband: breikkaður hluti tindbandsins aftan á hálsi sem tengir saman hryggtinda hálsliða og festist við kúpubotninn

mjúkkjarni: hlauplíkt miðsvæði hryggþófa sem veitir mýkt og burðargetu og gerir hreyfingu milli aðliggjandi hryggjarliða mögulega

hnakkabein: óstætt bein sem myndar aftari hluta heilakúpunnar og kúpubotnsins

hnakkakylfa: pöruð egglaga beinútskot neðan á höfuðkúpunni, sitt hvorum megin við mænuopið

sjóntaugargöng: op milli miðkúpugrófarinnar og aftari hluta augntóttarinnar

augntótt: beinskál sem hýsir augnkúluna og tengda vöðva

gómbein: pöruð bein sem mynda aftari fjórðung harða gómsins og lítið svæði í gólfi augntóttarinnar

gómtindur: miðlægt útskot efri kjálkans sem myndar fremri þrjá fjórðu hluta harða gómsins

afholur nefs: holrúm í höfuðkúpunni sem tengjast nefskeljunum, verma og rakametta innöndunarloft, mynda slím og létta höfuðkúpuna; þau eru ennisskúta, kinnkjálkaskútar, fleygbeinsskúta og sáldbeinsholur

hvirfilbein: pöruð bein sem mynda efri hliðar höfuðkúpunnar

bogarót: sá hluti hryggjarliðsbogans sem nær frá liðbolnum að þvertindinum

lóðrétt plata sáldbeins: miðlægt útskot sáldbeinsins sem gengur niður og myndar efri hluta nefskiptsins

klettbrún: kletthluti gagnaugabeinsins sem myndar stóra þríhyrnda brún í gólfi höfuðkúpuholsins, aðskilur miðkúpugrófina og aftari kúpugrófina og hýsir hluta miðeyra og innra eyra

aftara spjaldbeinsgat: eitt af röð paraðra opa á aftari hlið spjaldbeinsins

afturbogi: aftari hluti hringlaga fyrsta hálsliðarins (C1, leikanda)

aftari kúpugróf: dýpsta og aftasta kúpugrófin; hún nær frá klettbrúninni að hnakkabeininu

aftara langband: liðband sem liggur eftir endilangri hryggsúlunni og tengir saman afturhliðar liðbolanna

frumsveigja: sveigjur brjósthluta og spjald- og rófubeinshluta hryggsúlunnar sem eru íhvolfar að framan og haldast frá upprunalegri sveigju hryggsúlu fóstursins

gagnaugamót: H-laga saumamót á hlið höfuðkúpunnar sem tengja saman ennisbein, hvirfilbein, gagnaugabein og fleygbein

kjálkaálma: lóðréttur hluti neðri kjálkans

rif: mjó og sveigð bein brjóstveggjarins

spjaldbeinsgöng: beingöng sem liggja í gegnum spjaldbeinið

spjaldbeinsgöt: röð paraðra opa fyrir taugar á bæði fremri og aftari hlið spjaldbeinsins

spjaldbeinsskurður: neðra op og endi spjaldbeinsganganna

spjaldbeinshöfði: fremri brún grunns, eða efri enda, spjaldbeinsins

spjald- og rófubeinssveigja: sveigja sem spjaldbein og rófubein mynda og er íhvolf að framan; frumsveigja hryggsúlunnar

spjaldbein: eitt bein nærri neðri enda hryggsúlu fullorðinna sem myndast við samruna fimm spjaldbeinsliða og myndar aftari hluta mjaðmagrindarinnar

þykktarsaumur: liður sem tengir hægra og vinstra hvirfilbein á miðlínu eftir efsta hluta höfuðkúpunnar

sklerótóm: miðlægur hluti fósturliðar úr bandvefskími sem myndar bein, brjósk og trefjabandvef

hryggskekkja: óeðlileg hliðarsveigja hryggsúlunnar

síðsveigja: sveigjur háls- og lendahluta hryggsúlunnar sem eru íhvolfar að aftan og myndast eftir fæðingu

tyrkjasöðull: upphækkað svæði fleygbeinsins á miðlínu miðkúpugrófarinnar

nefskiptisbrjósk: flöt brjóskbygging sem myndar fremri hluta nefskiptsins

beinagrind: bein líkamans

höfuðkúpa: beinbygging sem myndar höfuðið, andlitið og kjálkana og verndar heilann; hún er gerð úr 22 beinum

fósturliður: einn paraðra, endurtekinna vefjakubba sem liggja sitt hvorum megin við seilina í snemmfóstri

fleygbein: óstætt bein sem myndar miðhluta kúpubotnsins

fleygbeinsskúta: loftfyllt hola í fleygbeininu; aftast af afholum nefs

hryggtindur: óstætt beinútskot sem gengur aftur frá hryggjarliðsboganum

skeljasaumur höfuðkúpu: liður sem tengir hvirfilbeinið við skeljuhluta gagnaugabeinsins á hlið höfuðkúpunnar

bringubeinshorn: mótalína bringubeinshjalts og bringubeinsbols þar sem annað rifið tengist bringubeininu

bringubein: flatt bein fyrir miðju framanverðu brjóstholinu

stíltindur: langt og niðurvísandi beinútskot neðan á höfuðkúpunni

stílstikilsgat: op neðan á höfuðkúpunni milli stíltinds og stikils

efri liðtindur: beintindur sem gengur upp frá hryggjarliðsboga og liðtengist neðri liðtindi næsta hryggjarliðar fyrir ofan

efri liðtindur spjaldbeins: pöruð útskot sem ganga upp frá spjaldbeininu og liðtengjast neðri liðtindum fimmta lendaliðarins (L5)

efri nefskel: minnsta og efst liggjandi nefskelin; hún er mynduð af sáldbeininu

efri hnakklína: tvær beinlínur aftan á höfuðkúpunni sem liggja til hliðar frá ytri hnakkabungunni

efri augntóttarrifa: óreglulegt op milli miðkúpugrófarinnar og aftari hluta augntóttarinnar

efra augntóttargat: op framan á höfuðkúpunni við efri brún augntóttarinnar

efri augntóttarbrún: efri brún augntóttarinnar

tindband: liðband sem tengir saman hryggtinda brjóst- og lendaliða

höfuðkúpusaumur: mótalína þar sem aðliggjandi bein höfuðkúpunnar tengjast með trefjabandvef

gagnaugabein: pöruð bein sem mynda neðri hliðar höfuðkúpunnar og skiptast í skeljuhluta, stikilshluta og kletthluta

gagnaugagróf: grunnt rými á hlið höfuðkúpunnar ofan við kinnbogann

gagnaugatindur kinnbeins: stutt útskot kinnbeinsins sem myndar fremri hluta kinnbogans

brjóstgrind: samanstendur af 12 rifjapörum og bringubeininu

brjóstsveigja: sveigja brjósthluta hryggsúlunnar sem er íhvolf að framan; frumsveigja hryggsúlunnar

brjóstliðir: tólf hryggjarliðir, merktir T1–T12, sem liggja í brjósthluta, eða efri bakhluta, hryggsúlunnar

þvertindargat: op sem finnst aðeins í þvertindum hálsliða

þvertindur: pöruð beinútskot sem ganga til hliðar frá hryggjarliðsboga

heilrif: hrygg- og bringubeinsrif 1–7 sem tengjast bringubeininu beint með geislungum sínum

rifbeinshnjótur: lítil bunga aftan á rifi sem liðtengist þvertindi brjóstliðar

hryggjarliður: einstakt bein í háls- og bakhluta hryggsúlunnar

mænugöng: beingöng í hryggsúlunni fyrir mænuna sem röð einstakra hryggjarliðsgata myndar

hryggjarliðsbogi: beinbogi sem aftari hluti hvers hryggjarliðar myndar og umlykur og verndar mænuna

hryggsúla: öll röð beina sem nær frá höfuðkúpunni að rófubeininu

hryggjarliðsgat: op í hverjum hryggjarlið sem afmarkast af hryggjarliðsboganum og mænan gengur um

plógbein: óstætt bein sem myndar neðri og aftari hluta nefskiptsins

flagbrjósk: lítið útskot sem myndar neðsta hluta bringubeinsins

kinnbogi: langur frístandandi bogi á hlið höfuðkúpunnar sem gagnaugatindur kinnbeinsins myndar að framan og kinntindur gagnaugabeinsins að aftan

kinnbein: kinnbein; pöruð bein sem mynda hluta hliðar augntóttarinnar og fremri hluta kinnbogans

kinntindur gagnaugabeins: útskot gagnaugabeinsins sem myndar aftari hluta kinnbogans