Námsgögn
Innskráning
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
    1. Inngangur
    2. 7.1 Skipting beinagrindarkerfisins
    3. 7.2 Höfuðkúpan
    4. 7.3 Hryggsúlan
    5. 7.4 Brjóstgrindin
    6. 7.5 Fósturþroskun ásgrindarinnar
    7. Lykilhugtök
    8. Samantekt kaflans
    9. Spurningar um gagnvirka tengla
    10. Upprifjunarspurningar
    11. Gagnrýnar hugsunarspurningar
  2. Heimildir
  3. Atriðaskrá
Líffæra- og lífeðlisfræði, 2. útgáfa (IS)Kafli 7Inngangur
77 Ásgrind

Inngangur

FYRRI KAFLI

Gagnrýnar hugsunarspurningar

NÆSTI KAFLI

7.1 Skipting beinagrindarkerfisins

Myndin sýnir höfuðkúpu manns frá hlið. Helstu hlutar höfuðkúpunnar eru merktir.
Mynd 7.1. Höfuðkúpa manns frá hlið

Markmið kaflans

Eftir að hafa kynnt þér þennan kafla átt þú að geta:

  • Lýst hlutverkum beinagrindarkerfisins og skilgreint tvær meginundirdeildir þess
  • Borið kennsl á bein og beinhluta höfuðkúpunnar, höfuðkúpusauma, kúpugrófir og op í höfuðkúpunni
  • Fjallað um hryggsúluna og mun á byggingu beina hennar og sveigjum eftir svæðum
  • Lýst hlutum brjóstkassans
  • Fjallað um fósturþroska ásgrindarinnar

Inngangur

Beinagrindarkerfið myndar stífa innri stoðgrind líkamans. Það er úr beinum, brjóski og liðböndum. Beinin bera líkamsþungann, gera hreyfingar líkamans mögulegar og vernda innri líffæri. Brjósk veitir sveigjanlegan styrk og stuðning við líkamsbyggingar á borð við brjóstkassa, ytra eyra, barka og barkakýli. Í liðum getur brjósk einnig tengt aðliggjandi bein eða myndað púða milli þeirra. Liðbönd eru sterkir bandvefsborðar sem halda beinum saman í hreyfanlegum lið og koma í veg fyrir of miklar hreyfingar sem gætu skaddað liðinn. Vöðvar líkamans hreyfa beinagrindina og festast tryggilega við hana með bandvefsbyggingum sem nefnast sinar. Þegar vöðvar dragast saman toga þeir í beinin og hreyfa líkamann. Án beinagrindar gætir þú því hvorki staðið, hlaupið né einu sinni matast!

Hvert bein líkamans gegnir tilteknu hlutverki og stærð, lögun og styrkur beina ráðast því af hlutverkum þeirra. Bein mjóbaks og neðri útlima eru til dæmis þykk og sterk til að bera líkamsþungann. Á sama hátt er stærð yfirborðseinkennis á beini þar sem vöðvi festist tengd styrk vöðvans. Vöðvar geta beitt beinagrindina mjög miklum togkröftum. Til að standast þessa krafta hafa bein stór yfirborðseinkenni þar sem öflugir vöðvar festast. Ekki aðeins stærð beins heldur einnig lögun þess tengist því hlutverki þess. Þess vegna er mikilvægt að bera kennsl á yfirborðseinkenni beina við nám um beinagrindarkerfið.

Bein eru einnig síbreytileg líffæri sem geta lagað styrk sinn og þykkt að breytingum á vöðvastyrk eða líkamsþyngd. Festistaðir vöðva á beinum þykkna því ef þú byrjar að æfa þannig að vöðvastyrkur eykst. Á sama hátt þykkna veggir þungaberandi beina ef líkamsþyngd eykst eða þú byrjar að hlaupa reglulega á hörðu undirlagi. Minnki vöðvastyrkur eða líkamsþyngd verða beinin hins vegar þynnri. Það getur gerst við langa sjúkrahúsdvöl, þegar útlimur er kyrrsettur í gifsi eða við þyngdarleysi í geimnum. Jafnvel breyting á mataræði, svo sem að borða aðeins mjúka fæðu vegna tannmissis, veldur greinilegri minnkun á stærð og þykkt kjálkabeina.

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology-2e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax hvorki styður né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

Gagnrýnar hugsunarspurningar

NÆSTI KAFLI

7.1 Skipting beinagrindarkerfisins