1616 Loftslagsbreytingar og plága á fjórtándu öld
Yfirferðarspurningar
Yfirferðarspurningar
1.
Hvað gerði Yuan-ættina einstaka í sögu Kína?
- Maður af öðrum en kínverskum uppruna réð yfir öllu Kína.
- Konfúsíanismi var að fullu tekinn upp um allt Mongólaveldið.
- Engar uppreisnir eða byltingartilraunir urðu.
- Kína lokaði landamærum sínum fyrir erlendum viðskiptum næstu aldirnar.
2.
Hvað gerðist í Il-khan-ríkinu eftir að Ghazan, valdhafi þess, snerist til íslams árið 1295?
- Hjónabönd múslima og annarra en múslima voru bönnuð með lögum.
- Múslimskum þegnum var gert að taka upp hirðingjalíf Mongóla.
- Stjórnendur Il-khan-ríkisins tóku upp íslamska menningu og siðmenningu.
- Búddismi varð útbreiddasta og mest iðkaða trúin í Il-khan-ríkinu.
3.
Hvernig dró úr menningarlegum mun á mongólskum leiðtogum Il-khan-ríkisins og múslímskum þegnum þeirra á fjórtándu öld?
- Þeir gengu að eiga þegna sína.
- Þeir kröfðust þess að þegnar þeirra tækju upp hefðbundna sjamanatrú Mongóla.
- Þeir kusu að búa í sömu hverfum og bændurnir.
- Þeir útrýmdu öllum tungumálum og hefðum í ríkinu og komu nýjum í þeirra stað.
4.
Hvernig skýrði Gullna bullan hvernig velja skyldi nýjan keisara Heilaga rómverska ríkisins?
- Þar var kveðið á um að keisaraembættið gengi að erfðum.
- Þar var kveðið á um að einungis páfar mættu gegna embætti keisara Heilaga rómverska ríkisins.
- Þar var kveðið á um að keisarar Heilaga rómverska ríkisins skyldu búa í Róm.
- Þar var kveðið á um að sjö furstar, svonefndir kjörfurstar, skyldu velja keisara Heilaga rómverska ríkisins.
5.
Hvaða áhrif hafði páfadómurinn í Avignon á kirkjuna í Vestur-Evrópu?
- Hann endurspeglaði vaxandi völd veraldlegra einvalda og veikingu páfavaldsins.
- Hann gerði páfanum kleift að verða konungur Frakklands.
- Hann markaði tímabil þar sem páfinn neitaði að ferðast til borgarinnar Avignon.
- Hann hvatti marga Evrópubúa til að yfirgefa kristna trú.
6.
Hvað var reynt að skýra með Gullnu bullunni?
- Erfðaröðina í embætti keisara Heilaga rómverska ríkisins.
- Eðli skyldu keisara Heilaga rómverska ríkisins gagnvart páfanum.
- Aðferðina við að kjósa keisara Heilaga rómverska ríkisins.
- Álagningu skatta í Heilaga rómverska ríkinu.
7.
Hvaða tímabil í sögu kaþólsku kirkjunnar hófst þegar þrír páfar voru skipaðir samtímis árið 1378?
- kirkjuþingatímabilið
- páfadómurinn í Avignon
- klofningurinn milli austurs og vesturs
- klofningurinn mikli í vestri
8.
Hvað kann að hafa valdið litlu ísöldinni, hinu hnattræna kuldaskeiði á fjórtándu öld?
- of mikill mannfjöldi og vöxtur borga
- ónógt búfé á bújörðum
- eldgos og breytingar á braut jarðar
- ágangur manna á landsvæði norðurslóða
9.
Hvaða efnivið hefur söguleg loftslagsfræði tekið til greiningar í rannsóknum á loftslagsbreytingum fortíðar?
- steingerður eldiviður
- gögn úr árhringjum trjáa
- vopn sem herir fyrri tíma notuðu
- leifar miðaldaklæðnaðar
10.
Hvaða svæði urðu einkum fyrir barðinu á hungursneyðinni miklu 1315–1317?
- Norður-Evrópa
- Mið-Afríka
- Suðaustur-Asía
- Miðjarðarhafssvæðið
11.
Hvað varð til þess að margir á fjórtándu öld fluttust að heiman í leit að lífvænlegri aðstæðum?
- lágur ferðakostnaður á miðöldum
- mikið framboð hesta og vagna
- gríðarleg auðsaukning í öllum lögum samfélagsins
- versnandi umhverfisaðstæður
12.
Hver var helsta ástæða þess að ferðalög á fjórtándu öld voru mun erfiðari en nú?
- áhugaleysi á að yfirgefa heimalandið
- mikill kostnaður og takmarkaðir samgöngukostir
- erfiðleikarnir við að ferðast með börn
- nauðsyn þess að afla fyrst leyfis konungs eða keisara
13.
Hvað töldu flestir miðaldamenn valda svartadauða?
- smit með skordýrum
- trúarlegir, stjörnuspekilegir og yfirnáttúrulegir þættir
- skortur á hreinlæti
- heildstæð sýklakenning
14.
Hver eftirfarandi fullyrðinga um áhrif pestarinnar á heim fjórtándu aldar er rétt?
- Hún fór ekki að hafa veruleg áhrif fyrr en hún barst til Evrópu.
- Kína var eina svæði heimsins sem pestin barst ekki til.
- Pestin hafði mannskæð og eyðileggjandi áhrif í Evrópu, Asíu, Mið-Austurlöndum og Norður-Afríku.
- Sjúkdómurinn átti upptök sín í Ástralíu, þar sem hann felldi stóran hluta íbúanna áður en hann barst til Kína.
15.
Með hvaða hætti dreifðist pestin fyrst og fremst?
- sameiginleg notkun lyfja
- mengaðar vatnsveitur
- lítil nagdýr sem bárust með matvælum og öðrum vörum
- bit hunda með hundaæði
16.
Hvaða verslunarleið gegndi lykilhlutverki í útbreiðslu pestarinnar frá Mið-Asíu til Vestur-Evrópu og Norður-Afríku?
- Silkivegirnir
- verslunarlestir Afríku sunnan Sahara
- verslunarnet Rínarfljóts
- kaupskip Norðursjávar
17.
Á hvaða svæðum fór pestin að koma fram á fjórða áratug fjórtándu aldar?
- Mongólaveldið og Kína
- Egyptaland og Líbía
- Ítalía og Frakkland
- Eþíópía og Tansanía
18.
Hvaða þáttur hraðaði hnignun lénsskipulags í Vestur-Evrópu eftir svartadauða?
- Aðalsmenn urðu svo auðugir að þeir reiddu sig ekki lengur á vinnuafl bænda.
- Kristna kirkjan afnam ánauð.
- Konungar tóku lénsjarðir eignarnámi til að reisa þar pestarsjúkrahús.
- Margir bændur yfirgáfu dreifbýlið í atvinnuleit í bæjum og borgum.
19.
Hvernig reyndu keisarar Ming-ættarinnar á borð við Zhu Di að endurreisa kínverskar menningarhefðir eftir að mongólsku Yuan-ættinni var steypt af stóli?
- með því að styrkja hlutverk konfúsíanisma
- með því að krefjast þess að þegnar þeirra iðkuðu eingöngu daóisma
- með því að stofna nýja trú sem nefndist Mingismi
- með því að leggja háar sektir á alla íbúa af öðrum en kínverskum uppruna
20.
Hvaða dulræna hefð innan íslams lagði áherslu á innri, persónulega íhugun?
- sjamanismi
- búddismi
- súfismi
- sjía-íslam
21.
Til að bregðast við skorti á vinnuafli af völdum svartadauða settu lönd á borð við England lög sem kváðu á um ______ verkafólks.
- vinnutíma
- laun
- vinnuskilyrði
- trúarlegar óskir
22.
Hvaða áhrif hafði skortur á verkafólki í bæjum og borgum á samfélagsgerð Evrópu?
- Hann auðveldaði fólki að koma sér upp handverksverkstæðum og gróf þannig undan gildakerfinu.
- Hann leiddi til fjölgunar kvenna meðal handverksfólks og fyrirtækjaeigenda.
- Hann fækkaði í kaupmannastéttinni.
- Hann varð til þess að bæir settu lög sem bönnuðu lærlingum að flytjast annað.