1919 Sjónarhorn þjóðhagfræðinnar
Lykilhugtök
Lykilhugtök
- hagsveifla
- endurteknar skammtímasveiflur í efnahagsumsvifum, þar sem uppsveifla og samdráttur skiptast á
- afskriftir
- lækkun á mældu verðmæti raunfjármuna vegna notkunar, öldrunar eða tæknilegrar úreldingar
- efnahagskreppa
- óvenju djúpur og langvinnur samdráttur í efnahagsumsvifum
- tvítalning
- skekkja sem verður þegar sama undirliggjandi framleiðsluverðmætið er talið oftar en einu sinni á mismunandi stigum framleiðslu
- varanleg vara
- vara með langan áætlaðan endingartíma, svo sem bíll eða ísskápur
- gengi
- verð einnar einingar gjaldmiðils gefið upp í öðrum gjaldmiðli
- endanleg vara og þjónusta
- vara eða þjónusta sem endanlegur notandi kaupir og er ekki notuð áfram sem aðfang við aðra framleiðslu; andstæða millivöru
- VLF á mann
- verg landsframleiðsla deilt með mannfjölda; meðaltal innlendrar framleiðslu á hvern íbúa
- verg landsframleiðsla (VLF)
- markaðsverðmæti allra endanlegra vara og allrar þjónustu sem framleiddar eru innan landamæra ríkis á tilteknu tímabili
- verg þjóðarframleiðsla (VÞF)
- markaðsverðmæti endanlegrar framleiðslu sem rekja má til íbúa og fyrirtækja lands, hvort sem framleiðslan fer fram innanlands eða erlendis
- millivara
- vara eða þjónusta sem er notuð sem aðfang við framleiðslu annarrar vöru eða þjónustu en fer ekki beint til endanlegs notanda
- birgðir
- vara sem hefur verið framleidd en ekki enn seld
- þjóðartekjur
- tekjur einstaklinga og fyrirtækja af framleiðslu, meðal annars laun, hagnaður, leigutekjur, vextir og blandaðar rekstrartekjur
- hrein þjóðarframleiðsla (NNP)
- verg þjóðarframleiðsla að frádregnum afskriftum raunfjármuna
- nafnvirði
- hagstærð mæld á verðlagi viðkomandi tímabils, án leiðréttingar fyrir verðbreytingum; andstæða raunvirðis
- óvaranleg vara
- vara með stuttan áætlaðan endingartíma, svo sem matvæli eða fatnaður
- hápunktur
- hæsta stig efnahagsumsvifa í hagsveiflu áður en samdráttur hefst
- raunvirði
- hagstærð eftir leiðréttingu fyrir verðbreytingum; andstæða nafnvirðis
- efnahagssamdráttur
- verulegur og útbreiddur samdráttur í efnahagsumsvifum sem varir í nokkra mánuði eða lengur og kemur meðal annars fram í framleiðslu, tekjum og atvinnu
- þjónusta
- óáþreifanleg afurð, svo sem afþreying, heilbrigðisþjónusta eða menntun; andstæða áþreifanlegrar vöru
- lífskjör
- þeir efnislegu og óefnislegu þættir sem móta velsæld fólks, hvort sem þeir ganga kaupum og sölu á markaði eða ekki
- mannvirki
- bygging eða annað mannvirki sem notað er sem íbúðarhúsnæði, verksmiðja, skrifstofa, verslun eða í öðrum tilgangi
- vöru- og þjónustujöfnuður
- útflutningur vöru og þjónustu að frádregnum innflutningi vöru og þjónustu
- halli á vöru- og þjónustujöfnuði
- neikvæður vöru- og þjónustujöfnuður sem myndast þegar innflutningur er meiri en útflutningur; stærð hallans er innflutningur að frádregnum útflutningi
- afgangur á vöru- og þjónustujöfnuði
- jákvæður vöru- og þjónustujöfnuður sem myndast þegar útflutningur er meiri en innflutningur; afgangurinn er útflutningur að frádregnum innflutningi
- botn
- lægsta stig efnahagsumsvifa í hagsveiflu, þegar samdrætti lýkur og bati hefst