Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
    1. Inngangur að vinnumarkaði og tekjum
    2. 14.1 Kenningar um vinnumarkað
    3. 14.2 Laun og atvinna á vinnumarkaði með ófullkominni samkeppni
    4. 14.3 Markaðsstyrkur á framboðshlið vinnumarkaðarins: stéttarfélög
    5. 14.4 Tvíhliða einokun
    6. 14.5 Mismunun á vinnumarkaði
    7. 14.6 Innflytjendamál
    8. Lykilhugtök
    9. Lykilhugtök og samantekt
    10. Spurningar til sjálfsprófunar
    11. Spurningar til upprifjunar
    12. Spurningar til íhugunar
  2. A | Notkun stærðfræði í hagfræði
  3. B | Jafnnotagildisferlar
  4. C | Núvirði
  5. D | Útgjalda- og framleiðslulíkanið
  6. E | Áhrif markaðsaðgerða á efnahagsreikninga þegar bindifé banka er takmarkað
  7. Heimildir
  8. Atriðisorðaskrá
Undirstöður hagfræði (IS)Kafli 14Spurningar til sjálfsprófunar
Skrá inn til að leggja til breytingu
1414 Vinnumarkaður og tekjur

Spurningar til sjálfsprófunar

FYRRI KAFLI

Lykilhugtök og samantekt

NÆSTI KAFLI

Spurningar til upprifjunar

Spurningar til sjálfsprófunar

1.

Tafla 14.10 sýnir sex möguleg atvinnustig, jaðarframleiðni vinnuafls við hvert stig og fast afurðaverð fyrirtækis á vörumarkaði með fullkominni samkeppni.

Vinnuafl (L)Jaðarframleiðni vinnuafls (MPL)Afurðaverð
1104 $
284 $
374 $
454 $
534 $
614 $
  1. Reiknaðu virði jaðarframleiðni vinnuafls (VMPL) við hvert atvinnustig.
  2. Fyrirtækið kaupir vinnuafl á samkeppnismarkaði þar sem markaðslaunin eru 12 dollarar. Hvaða atvinnustig hámarkar hagnað þess? Rökstyddu svarið með VMPL.
2.

Tafla 14.11 sýnir sex möguleg atvinnustig, jaðarframleiðni vinnuafls við hvert stig og jaðartekjur fyrirtækis með markaðsstyrk á vörumarkaði.

Vinnuafl (L)Jaðarframleiðni vinnuafls (MPL)Jaðartekjur
11010 $
287 $
375 $
454 $
532 $
611 $
  1. Reiknaðu jaðartekjuframleiðslu vinnuafls (MRPL) við hvert atvinnustig.
  2. Fyrirtækið kaupir vinnuafl á samkeppnismarkaði þar sem markaðslaunin eru 20 dollarar. Hvaða atvinnustig hámarkar hagnað þess? Rökstyddu svarið með MRPL.
3.

Tafla 14.12 sýnir eftirspurt og framboðið vinnuafl strætisvagnabílstjóra í hinum tilbúna Félagsbæ. Allir bílstjórarnir eiga aðild að sama stéttarfélagi.

TímakaupEftirspurt vinnuaflFramboðið vinnuafl
14 $12.0006.000
16 $10.0007.000
18 $8.0008.000
20 $6.0009.000
22 $4.00010.000
24 $2.00011.000
  1. Finndu jafnvægistímakaup og jafnvægisatvinnu ef stéttarfélagið hefur ekki áhrif á launin.
  2. Gerum ráð fyrir að stéttarfélagið semji um tímakaup sem eru 4 dollurum hærri en samkeppnislaunin. Reiknaðu umframeftirspurn eða umframframboð vinnuafls við þau laun.
4.

Metið fullyrðinguna: „Stéttarfélög hljóta yfirleitt að vera andvíg nýrri tækni vegna þess að hún fækkar störfum félagsfólks.“ Útskýrðu aðstæður þar sem stéttarfélag gæti lagst gegn tæknibreytingu og aðstæður þar sem aukin framleiðni gæti gagnast bæði starfsfólki og vinnuveitanda.

5.

Er hlutfall launafólks sem er í stéttarfélagi eða nýtur kjarasamningsverndar hærra eða lægra í Bandaríkjunum en í flestum öðrum hátekjulöndum? Nefndu stofnanalega eða sögulega þætti sem geta skýrt muninn.

6.

Er hátt hlutfall stéttarfélagsfólks nægilegt til að álykta að fyrirtæki sé líklegra til að verða gjaldþrota? Ræddu hvernig laun, framleiðni, verðlagning, samkeppni, stjórnun og fjárhagsstaða tengjast niðurstöðunni.

7.

Sannar hátt hlutfall stéttarfélagsfólks að framleiðnivöxtur lands verði minni? Útskýrðu hvers vegna verkföll geta dregið tímabundið úr framleiðslu en samráð, þjálfun, stöðugleiki og fjárfesting geta haft önnur áhrif.

8.

Tafla 14.13 sýnir launin sem einkeypisvinnuveitandi þarf að greiða við hvert atvinnustig samkvæmt framboðsferli vinnuafls. Gerðu ráð fyrir að hærri laun gildi um allt starfsfólkið.

Vinnuafl (L)Laun ($)
11
23
35
47
58
610
  1. Reiknaðu heildarlaunakostnað og jaðarkostnað vinnuafls (MCL) við hvert atvinnustig.
  2. Ef jaðartekjuframleiðsla hverrar viðbótareiningar vinnuafls er 13 dollarar, hvaða atvinnustig og laun hámarka hagnað fyrirtækisins? Rökstyddu svarið með MCL.
9.

Útskýrðu hvernig markaðsöfl gætu í hverju tilviki skapað fjárhagslegan hvata til að draga úr mismunun. Segðu jafnframt hvers vegna markaðshvatinn tryggir ekki einn og sér jafna meðferð.

  1. Blómaverslun sem hefur aðeins afgreitt hvítt fólk áttar sig á því að stór hluti hugsanlegra viðskiptavina á svæðinu er svart fólk.
  2. Verksmiðja hefur aðeins ráðið karla við færiband en á nú erfitt með að finna nægilega marga hæfa umsækjendur.
  3. Sambandsráðgjafi sem hefur aðeins tekið við gagnkynhneigðum pörum sér að hinsegin fólki á þjónustusvæðinu hefur fjölgað.
10.

Sannar munur á óleiðréttum meðallaunum kvenna og karla að mismunun eigi sér stað? Útskýrðu hvaða aðra þætti þarf að mæla og hvers konar gögn gætu styrkt eða veikt skýringuna um mismunun.

11.

Hvað spáir einfalt framboðs- og eftirspurnarlíkan um laun fólks með litla formlega menntun ef innflytjendum með sambærilega hæfni fækkar? Útskýrðu einnig hvers vegna raunveruleg áhrif geta orðið önnur þegar eftirspurn, fjárfesting, framleiðni og samsetning innflytjenda breytast samtímis.

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/principles-economics-3e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax styður hvorki né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

Lykilhugtök og samantekt

NÆSTI KAFLI

Spurningar til upprifjunar