Sjálfsprófun
Sjálfsprófun
Vel heppnuð auglýsingaherferð eykur eftirspurn eftir vöru fyrirtækis í einokunarsamkeppni. Að öðru óbreyttu, hvernig breytast hagnaðarhámarkandi verð og framleiðslumagn fyrirtækisins?
Höldum áfram með dæmið í spurningu 1. Jákvæður hagrænn hagnaður laðar til langs tíma að ný fyrirtæki og hvetur starfandi keppinauta til að auka framboð. Þegar samkeppnin dregur úr eftirspurn eftir vöru upphaflega fyrirtækisins, hvernig breytast hagnaðarhámarkandi verð þess og framleiðslumagn? Við hvaða skilyrði stöðvast aðlögunin?
Mynd 10.6 sýnir markaðseftirspurn, jaðartekjur og jaðarkostnað fyrirtækja í fákeppnisgrein. Gerið ráð fyrir að fastur kostnaður fyrirtækjanna sé enginn.

- Gerið ráð fyrir að fyrirtækin myndi kartel. Finnið á myndinni heildarmagnið sem hámarkar hagnað kartelsins, verðið sem það setur og heildarhagnað þess. Sýnið hvaða ferlar og flatarmál ráða hverri niðurstöðu.
- Gerið nú ráð fyrir að kartelið leysist upp og fyrirtækin lækki verð og auki sölu þar til verð jafngildir jaðarkostnaði (P = MC). Finnið heildarmagn greinarinnar, markaðsverðið og samanlagðan hagnað fyrirtækjanna.
- Berið saman jafnvægisverð, jafnvægismagn og samanlagðan hagnað annars vegar við kartel og hins vegar við harða samkeppni.
Fyrirtæki í sömu fákeppnisgrein geta verið mjög misstór. Í töflu 10.4 er tvíkeppni þar sem fyrirtæki A er stórt en fyrirtæki B lítið. Allar greiðslur hafa verið umreiknaðar á sama gengi í íslenskar krónur, svo innbyrðis hlutföll þeirra eru óbreytt.
| B heldur samkomulagið | B brýtur samkomulagið og eykur framleiðslu | |
| A heldur samkomulagið | A fær 1.000.000 kr., B fær 100.000 kr. | A fær 800.000 kr., B fær 200.000 kr. |
| A brýtur samkomulagið og eykur framleiðslu | A fær 1.050.000 kr., B fær 50.000 kr. | A fær 500.000 kr., B fær 20.000 kr. |
Bæði fyrirtækin þekkja allar greiðslur í töflunni. Greinið bestu svör hvors fyrirtækis við báðum ákvörðunum hins. Hvaða niðurstöður geta myndað jafnvægi, og hvað ræður því hvor þeirra verður niðurstaðan?