66 Hringhreyfing og snúningshreyfing

Samantekt kafla

6.1 Snúningshorn og hornhraði

Hringhreyfing er hreyfing eftir hringferli.
Snúningshornið Δθ er skilgreint sem hlutfall bogalengdar og sveigjugeisla.
Bogalengdin Δs er vegalengdin sem farin er eftir hringferli og r er sveigjugeisli hringferilsins.
Snúningshorn Δθ er mælt í radíönum (rad), þar sem 2π rad = 360° = 1 snúningur.
Hornhraði ω er breytingarhraði horns; snúningur Δθ á sér þá stað á tímabilinu Δt.
Einingar hornhraða eru radíanar á sekúndu (rad/s).
Snertihraði v og hornhraði ω tengjast með v = rω, og snertihraði hefur eininguna m/s.
Stefna hornhraða er eftir snúningsásnum: frá þér fyrir réttsælis hreyfingu og til þín fyrir rangsælis hreyfingu.

Miðsóknarhröðun a_c er hröðunin sem hlutur hefur í jafnri hringhreyfingu.
Miðsóknarhröðun er miðleit hröðun sem vísar alltaf inn að snúningsmiðju, hornrétt á línulega hraðann, í sömu stefnu og heildarkrafturinn og í gagnstæða stefnu við geislavigurinn.
Staðaleining miðsóknarhröðunar er m/s².
Miðsóknarkraftur F_c er sérhver heildarkraftur sem veldur jafnri hringhreyfingu.

Hreyfifræði er lýsing á hreyfingu.
Hreyfifræði snúningshreyfingar lýsir samböndum snúningshorns, hornhraða, hornhröðunar og tíma.
Kraftvægi er mælikvarði á hversu vel kraftur getur breytt snúningshraða hlutar. Kraftvægi er snúningshliðstæða krafts.
Vogararmur er fjarlægðin milli snúningspunktsins og staðarins þar sem krafti er beitt.
Kraftvægi er hámarkað með því að beita krafti hornrétt á vogararminn og á punkti sem er eins langt og hægt er frá snúningspunktinum eða vogarásnum. Ef kraftvægi er núll er hornhröðun núll.

66 Hringhreyfing og snúningshreyfing

Hringhreyfing er hreyfing eftir hringferli.
Snúningshornið Δθ er skilgreint sem hlutfall bogalengdar og sveigjugeisla.
Bogalengdin Δs er vegalengdin sem farin er eftir hringferli og r er sveigjugeisli hringferilsins.
Snúningshorn Δθ er mælt í radíönum (rad), þar sem 2π rad = 360° = 1 snúningur.
Hornhraði ω er breytingarhraði horns; snúningur Δθ á sér þá stað á tímabilinu Δt.
Einingar hornhraða eru radíanar á sekúndu (rad/s).
Snertihraði v og hornhraði ω tengjast með v = rω, og snertihraði hefur eininguna m/s.
Stefna hornhraða er eftir snúningsásnum: frá þér fyrir réttsælis hreyfingu og til þín fyrir rangsælis hreyfingu.

Miðsóknarhröðun a_c er hröðunin sem hlutur hefur í jafnri hringhreyfingu.
Miðsóknarhröðun er miðleit hröðun sem vísar alltaf inn að snúningsmiðju, hornrétt á línulega hraðann, í sömu stefnu og heildarkrafturinn og í gagnstæða stefnu við geislavigurinn.
Staðaleining miðsóknarhröðunar er m/s².
Miðsóknarkraftur F_c er sérhver heildarkraftur sem veldur jafnri hringhreyfingu.

Hreyfifræði er lýsing á hreyfingu.
Hreyfifræði snúningshreyfingar lýsir samböndum snúningshorns, hornhraða, hornhröðunar og tíma.
Kraftvægi er mælikvarði á hversu vel kraftur getur breytt snúningshraða hlutar. Kraftvægi er snúningshliðstæða krafts.
Vogararmur er fjarlægðin milli snúningspunktsins og staðarins þar sem krafti er beitt.
Kraftvægi er hámarkað með því að beita krafti hornrétt á vogararminn og á punkti sem er eins langt og hægt er frá snúningspunktinum eða vogarásnum. Ef kraftvægi er núll er hornhröðun núll.