1818 Stöðurafmagn
Samantekt kafla
18.1 Rafhleðslur: varðveisla og flutningur
- Rafhleðsla er varðveitt stærð; hún getur hvorki orðið til né eyðst.
- Rafhleðsla er annaðhvort jákvæð eða neikvæð.
- Hleðslur með sama formerki hrinda hvor annarri frá sér; hleðslur með gagnstæð formerki dragast hvor að annarri.
- Hleðslur hreyfast auðveldlega í leiðurum en ekki auðveldlega í einangrurum.
- Hluti má hlaða á þrjá vegu: með snertingu, með leiðingu og með spanhrifum.
- Skautaður hlutur getur verið hlutlaus í heild, en hleðsludreifingin er ójöfn: önnur hliðin hefur umfram neikvæða hleðslu og hin jafnmikla umfram jákvæða hleðslu.
18.2 Lögmál Coulombs
- Lögmál Coulombs er lögmál öfugs ferningssambands og lýsir rafstöðukrafti milli hlaðinna agna.
- Rafstöðukrafturinn milli hlaðinna hluta er í réttu hlutfalli við hleðslu hvors hlutar og í öfugu hlutfalli við annað veldi fjarlægðarinnar milli þeirra.
- Ef lögmál Coulombs gefur neikvæða niðurstöðu er krafturinn aðdráttarkraftur; ef niðurstaðan er jákvæð er krafturinn fráhrindikraftur.
18.3 Rafsvið
- Rafsvið er kraftur á hverja hleðslueiningu í rúminu kringum hleðsludreifingu.
- Fyrir punkthleðslu eða kúlu með jafndreifða hleðslu er rafsviðið í öfugu hlutfalli við annað veldi fjarlægðarinnar frá punkthleðslunni eða miðju kúlunnar.
- Rafsviðslínur skerast aldrei.
- Meiri kraftur verkar á hleðslu á svæði þar sem rafsviðslínur eru þéttar en á svæði þar sem þær eru gisnar.
- Rafsviðslínur hefjast á jákvæðum hleðslum og stefna frá þeim; þær enda á neikvæðum hleðslum og stefna að þeim.
18.4 Rafmætti
- Rafstöðuorka er hliðstæð þyngdarstöðuorku: hún er möguleiki hleðslna til að vinna vinnu vegna innbyrðis stöðu sinnar.
- Rafmætti er rafstöðuorka á hverja hleðslueiningu.
- Rafmætti eða spennumunur er alltaf mældur milli tveggja punkta; annar punkturinn getur verið í óendanlegri fjarlægð.
- Jákvæðar hleðslur færast frá svæðum með hátt rafmætti til svæða með lágt rafmætti.
- Neikvæðar hleðslur færast frá svæðum með lágt rafmætti til svæða með hátt rafmætti.
18.5 Þéttar og rafsvörunarefni
- Rýmd þéttis ræðst aðeins af rúmfræði þéttisins og efnunum sem hann er gerður úr; hún ræðst ekki af spennunni yfir þéttinn.
- Þéttar geyma rafstöðuorku í rafsviðinu milli platna sinna.
- Rafsvörunarefni er einangrari sem skautast í rafsviði.
- Þegar rafsvörunarefni er sett milli platna þéttis eykst rýmd þéttisins.