Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...
Leita í bók...
Eðlisfræði (IS)
  • Formáli
  • Inngangur
  • 1.1 Eðlisfræði: skilgreiningar og notkunarsvið
  • 1.2 Vísindalegar aðferðir
  • 1.3 Tungumál eðlisfræðinnar: eðlisfræðilegar stærðir og einingar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Verkefni
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 2.1 Afstæð hreyfing, vegalengd og færsla
  • 2.2 Ferð og hraði
  • 2.3 Stöðu-tíma-gröf
  • 2.4 Hraða-tíma-gröf
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 3.1 Hröðun
  • 3.2 Framsetning hröðunar með jöfnum og gröfum
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Verkefni
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 4.1 Kraftur
  • 4.2 Fyrsta lögmál Newtons: Tregða
  • 4.3 Annað lögmál Newtons
  • 4.4 Þriðja lögmál Newtons
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Verkefni
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 5.1 Samlagning og frádráttur vigra: myndrænar aðferðir
  • 5.2 Samlagning og frádráttur vigra: reikniaðferðir
  • 5.3 Kasthreyfing
  • 5.4 Skáplön
  • 5.5 Einföld sveifluhreyfing
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 6.1 Snúningshorn og hornhraði
  • 6.2 Jöfn hringhreyfing
  • 6.3 Snúningshreyfing
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 7.1 Lögmál Keplers um hreyfingu reikistjarna
  • 7.2 Þyngdarlögmál Newtons og almenn afstæðiskenning Einsteins
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 8.1 Skriðþungi, kraftur og atlag
  • 8.2 Varðveisla skriðþunga
  • 8.3 Fjaðrandi og ófjaðrandi árekstrar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 9.1 Vinna, afl og vinnu-hreyfiorkusetningin
  • 9.2 Vélræn orka og varðveisla orku
  • 9.3 Einfaldar vélar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 10.1 Forsendur takmörkuðu afstæðiskenningarinnar
  • 10.2 Afleiðingar takmörkuðu afstæðiskenningarinnar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 11.1 Hitastig og varmaorka
  • 11.2 Varmi, eðlisvarmi og varmaflutningur
  • 11.3 Fasabreytingar og dulvarmi
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 12.1 Núllta lögmál varmafræðinnar: Varmajafnvægi
  • 12.2 Fyrsta lögmál varmafræðinnar: Varmaorka og vinna
  • 12.3 Annað lögmál varmafræðinnar: Óreiða
  • 12.4 Hagnýting varmafræðinnar: Varmavélar, varmadælur og kæliskápar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 13.1 Tegundir bylgna
  • 13.2 Eiginleikar bylgna: Bylgjuhraði, útslag, tíðni og sveiflutími
  • 13.3 Samverkun bylgna: Samlagning og samliðun
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 14.1 Hljóðhraði, tíðni og bylgjulengd
  • 14.2 Hljóðstyrkur og hljóðstig
  • 14.3 Dopplerhrif og hljóðhvellir
  • 14.4 Samliðun hljóðs og hermun
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 15.1 Rafsegulrófið
  • 15.2 Hegðun rafsegulgeislunar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 16.1 Endurkast
  • 16.2 Ljósbrot
  • 16.3 Linsur
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Verklegt verkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 17.1 Skilningur á bylgjubeygju og samliðun
  • 17.2 Notkun bylgjubeygju, samliðunar og samheldni
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 18.1 Rafhleðslur: varðveisla og flutningur
  • 18.2 Lögmál Coulombs
  • 18.3 Rafsvið
  • 18.4 Rafmætti
  • 18.5 Þéttar og rafsvörunarefni
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 19.1 Lögmál Ohms
  • 19.2 Raðtengdar rafrásir
  • 19.3 Hliðtengdar rafrásir
  • 19.4 Rafafl
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 20.1 Segulsvið, sviðslínur og kraftur
  • 20.2 Rafmótorar, rafalar og spennar
  • 20.3 Rafsegulspan
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 21.1 Planck og skammtaeðli ljóss
  • 21.2 Einstein og ljósröfun
  • 21.3 Tvíeðli ljóss
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 22.1 Bygging atómsins
  • 22.2 Kjarnakraftar og geislavirkni
  • 22.3 Helmingunartími og aldursgreining með geislavirkum efnum
  • 22.4 Kjarnaklofnun og kjarnasamruni
  • 22.5 Læknisfræðileg notkun geislavirkni: myndgreining og geislun
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 23.1 Grundvallarkraftarnir fjórir
  • 23.2 Kvarkar
  • 23.3 Sameining kraftanna
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Hugtakaatriði
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • A | Viðmiðunartöflur
  • Atriðaskrá
  • Eðlisfræði (IS)Kafli 18Hæfnisverkefni
    1818 Stöðurafmagn

    Hæfnisverkefni

    FYRRI KAFLI

    Dæmi

    NÆSTI KAFLI

    Fjölvalsspurningar

    18.5 Þéttar og rafsvörunarefni

    Berið saman þyngdarlögmál Newtons og lögmál Coulombs. Markmiðið er að lýsa því hvernig bæði lögmálin ráðast af fjarlægð og hvers vegna rafkraftar og þyngdarkraftar koma ólíkt fram í stórsæjum heimi.

    Þyngdarlögmál Newtons: F = Gm₁m₂/r².

    Hér er G = 6,67 × 10⁻¹¹ m³/(kg·s²), og lögmálið lýsir þyngdarkrafti milli tveggja punktmassa m₁ og m₂.

    Lögmál Coulombs: F = kq₁q₂/r².

    Hér er k = 8,99 × 10⁹ N·m²/C², og lögmálið lýsir rafkrafti milli tveggja punkthleðslna q₁ og q₂.

    Verkefni

    • Lýsið hvernig krafturinn í hvoru lögmáli er háður fjarlægðinni r milli hlutanna. Hvernig breytist krafturinn ef fjarlægðin er helminguð? Hvernig breytist hann ef fjarlægðin er tvöfölduð?
    • Lýsið líkindum og mun á lögmálunum tveimur. Hugleiðið formerki stærðanna sem valda víxlverkuninni, það er massa og hleðslu, fastana G og k og háð kraftanna af fjarlægðinni r.
    • Rafkrafturinn er miklu sterkari en þyngdarkrafturinn. Ræðið hvers vegna lögmálið um þyngdarkraft fannst miklu fyrr en lögmálið um rafkraft.
    • Skoðið vetnisatóm, þar sem ein rafeind gengur um eina róteind. Rafkrafturinn heldur rafeindinni og róteindinni saman þannig að radíus vetnisatómsins er um það bil 0,5 × 10⁻¹⁰ m. Ef krafturinn milli rafeindar og róteindar breyttist ekki, hver væri áætlaður radíus vetnisatómsins ef k = 6,67 × 10⁻¹¹ N·m²/C²?

    FYRRI KAFLI

    Dæmi

    NÆSTI KAFLI

    Fjölvalsspurningar