Hæfnisverkefni
11.3 Fasabreytingar og dulvarmi
Þér hefur verið falið að hanna bökunarform sem bakar deig á sem skemmstum tíma. Þú hefur fjögur efni til að prófa.
Efni og búnaður
- fjögur form af svipaðri gerð, úr áli, járni eða stáli, kopar og gleri
- ofn eða sambærilegur hitagjafi
- tæki til að mæla hátt hitastig
- vog til að mæla massa
Leiðbeiningar
- Hannaðu örugga tilraun til að prófa eðlisvarma hvers efnis. Ekki nota mjög hátt eða hættulegt hitastig.
- Skráðu efnin sem þarf fyrir tilraunina og aðferðina sem þú ætlar að fylgja. Hafðu öll smáatriði með svo aðrir geti endurtekið tilraunina.
- Framkvæmdu tilraunina og skráðu öll gögn sem safnast.
- Farðu yfir niðurstöðurnar og leggðu til hvaða málm ætti að nota í formið.
- Hvaða eðlisfræðilegar stærðir þarftu að mæla til að ákvarða eðlisvarma mismunandi efna?
- Hvernig er glerið frábrugðið málmunum hvað varðar varmaeiginleika?
- Hverjir eru helstu skekkjuvaldar?
Stuðningur við kennara
NGSS-HS-PS3-3: Hanna, smíða og betrumbæta tæki sem virkar innan gefinna takmarkana til að breyta einu formi orku í annað form orku.
- Eðlisvarmi áls er mestur, þannig að álformið tekur lengstan tíma að ná tilteknu hitastigi. Kopar hefur lægsta eðlisvarmann og nær því tilteknu hitastigi hraðast.
- Berið saman tímann sem tekur glerformið og álformið að ná tilteknu hitastigi. Þótt eðlisvarmi þeirra sé sambærilegur er varmaleiðni meiri í áli, þannig að ál hitnar hraðar en gler, sem er einangrari.