Lykilhugtök

Lykilhugtök

asetýl-CoA

samsetning asetýlhóps, sem er kominn af pýrúvatsýru, og hjálparensíms A, sem er myndað úr pantótensýru (B-vítamíni)

loftháð öndun

ferli þar sem lífverur umbreyta orku í viðurvist súrefnis

loftfirrt

lýsir ferli sem notar ekki súrefni

loftfirrt frumuöndun

ferli þar sem lífverur umbreyta orku til eigin nota án súrefnis

ATP-syntasi

einnig F₁F₀ ATP-syntasi; próteinflóki í himnu sem bætir fosfati við ADP með orku frá róteindum sem flæða í gegnum hann

efnaosmósa

ferli þar sem ATP myndast í frumuefnaskiptum með þátttöku róteindastiguls yfir himnu

sítrónusýruhringur

einnig Krebs-hringur; röð ensímhvataðra efnahvarfa sem skiptir meginmáli í öllum lifandi frumum við orkuvinnslu úr kolvetnum

affosfórun

fjarlæging fosfathóps af sameind

gerjun

ferli sem endurmyndar NAD⁺ þar sem annaðhvort ólífrænt eða lífrænt efnasamband þjónar sem lokarafeindaþegi; fer fram án súrefnis

GLUT-prótein

innfellt himnuprótein sem flytur glúkósa

glýkólýsa

ferli þar sem glúkósi er brotinn niður í tvær þriggja kolefna sameindir og ATP og NADH myndast

ísómerasi

ensím sem breytir sameind í hverfu sína

Krebs-hringur

einnig sítrónusýruhringur; annað heiti á sítrónusýruhringnum, nefnt eftir Hans Krebs, sem greindi fyrstur skref ferilsins á fjórða áratug 20. aldar í flugvöðvum dúfna; sjá sítrónusýruhringur

oxunarfosfórun

myndun ATP með efnaosmósu í viðurvist súrefnis

fosfórun

viðbót orkuríks fosfathóps við efnasamband, venjulega milliefni í efnaskiptum, prótein eða ADP

hjálparhópur

einnig hjálparþáttur; sameind sem er bundin próteini og auðveldar virkni próteinsins

pýrúvat

þriggja kolefna sykra sem hægt er að afkarboxýlera og oxa til að mynda asetýl-CoA, sem fer inn í sítrónusýruhringinn við loftháðar aðstæður; lokaafurð glýkólýsu

redox-hvarf

efnahvarf sem felur í sér samtengingu oxunarhvarfs og afoxunarhvarfs

hvarfefnisfosfórun

myndun ATP úr ADP með umframorku frá efnahvarfi og fosfathópi frá hvarfefni

TCA-hringur

einnig sítrónusýruhringur; annað heiti á sítrónusýruhringnum, nefnt eftir flokksheiti sítrónusýru, tríkarboxýlsýru (TCA); sjá sítrónusýruhringur

ubíkínón

leysanleg rafeindaferja í rafeindaflutningskeðjunni sem tengir fyrsta eða annan flóka við þann þriðja