7Frumuöndun

Inngangur

A photograph shows an energy plant on a hillside with clouds of white steam immediately above the plant — **Mynd 7.1.** Þetta jarðvarmaorkuver breytir varmaorku úr djúpum jarðlögum í raforku sem auðvelt er að nýta. Heimild: byggt á verki varnarmálaráðuneytis Bandaríkjanna.

Yfirlit kafla

Orka í lifandi kerfum
Glýkólýsa
Oxun pýrúvats og sítrónusýruhringurinn
Oxunarfosfórun
Efnaskipti án súrefnis
Tengsl efnaskiptaferla kolvetna, próteina og lípíða
Stjórnun frumuöndunar

Raforkuverið á mynd 7.1 breytir orku úr einu formi í annað sem auðveldara er að nýta. Slík virkjun nýtir jarðvarmaorku (varma) og breytir henni í raforku sem er flutt til heimila og verksmiðja. Líkt og virkjun þurfa plöntur og dýr einnig að taka inn orku úr umhverfinu og breyta henni í form sem frumur þeirra geta notað. Efni og geymd orka þess berast inn í líkama lífveru á einu formi og er breytt í annað form sem getur knúið lífsstarfsemi lífverunnar. Í ljóstillífun taka plöntur og aðrir ljóstillífandi framleiðendur inn orku í formi ljóss (sólarorku) og breyta henni í efnaorku í formi glúkósa, sem geymir orkuna í efnatengjum sínum. Síðan vinnur röð efnaskiptaferla, sem sameiginlega kallast frumuöndun, orku úr tengjum glúkósa og breytir henni í form sem allar lifandi verur geta notað.