Námsgögn
Innskráning
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
    1. Inngangur
    2. 26.1 Líkamsvökvar og vökvahólf
    3. 26.2 Vatnsjafnvægi
    4. 26.3 Rafvakajafnvægi
    5. 26.4 Sýru-basa-jafnvægi
    6. 26.5 Raskanir á sýru-basa-jafnvægi
    7. Lykilhugtök
    8. Samantekt kaflans
    9. Spurningar um gagnvirka tengla
    10. Upprifjunarspurningar
    11. Gagnrýnar hugsunarspurningar
  2. Heimildir
  3. Atriðaskrá
Líffæra- og lífeðlisfræði, 2. útgáfa (IS)Kafli 26Inngangur
2626 Vökva-, rafvaka- og sýru-basajafnvægi

Inngangur

FYRRI KAFLI

Spurningar til gagnrýninnar hugsunar

NÆSTI KAFLI

26.1 Líkamsvökvar og vökvahólf

Ljósmynd af tenniskonunni Venus Williams þegar hún slær boltann af krafti.
Mynd 26.1. Líkaminn býr yfir mikilvægum stjórnbúnaði sem jafnar inntöku og tap líkamsvökva. Við langvarandi áreynslu þarf íþróttafólk að laga inntöku vatns og, eftir þörfum, rafvaka að aðstæðum og tapi með svita. (mynd: „Edwin Martinez1“/Wikimedia Commons)

Markmið kaflans

Eftir lestur þessa kafla átt þú að geta:

  • Greint helstu vökvahólf líkamans
  • Skilgreint osmólalitet blóðvökva og nefnt tvær leiðir sem líkaminn notar til að halda því innan lífeðlisfræðilegra marka
  • Greint sex lykiljónir sem kaflinn fjallar um og útskýrt hlutverk þeirra í líkamsstarfsemi
  • Skilgreint stuðpúða og rætt hlutverk stuðpúðakerfa í líkamanum
  • Útskýrt hvernig nýrun endurheimta síað vetniskarbónat og mynda nýtt vetniskarbónat til að viðhalda sýru-basa-jafnvægi
  • Tilgreint venjulegt viðmiðunarbil pH-gildis slagæðablóðs og greint blóðsúr og blóðlút frá ferlunum sýringu og lýtingu

Inngangur

Samvægi, þ.e. hæfni líkamans til að halda innra umhverfi innan lífeðlisfræðilegra marka, er grundvallareiginleiki lífvera. Í mannslíkamanum þarf styrkur efna sem taka þátt í efnahvörfum að haldast innan tiltölulega þröngra marka. Of mikill eða of lítill styrkur eins efnis getur raskað líkamsstarfsemi. Mörg efnaskiptaferli tengjast hvert öðru, þannig að ein röskun getur haft áhrif á mörg líffæri eða jafnvel heil líffærakerfi. Vatn er bæði algengasta efnið í líkamanum og leysirinn í fjölmörgum lífefnahvörfum. Samverkandi afturverkunarkerfi skynja og stilla stöðugt stýrðar breytur í vatnslausnum líkamans. Skilningur á því hvernig þessum mikilvægu jafnvægjum er viðhaldið er lykill að skilningi á heilbrigði.

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology-2e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax hvorki styður né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

Spurningar til gagnrýninnar hugsunar

NÆSTI KAFLI

26.1 Líkamsvökvar og vökvahólf