Mynd 14.1. Myndin er hluti silkirullumálverks sem Liu Guandao, einnig þekktur sem Zhongxian, málaði árið 1280 CE. Hann var listamaður við hirð Kublai Khan. Á málverkinu er Kublai, í miðjunni í hvítri loðkápu, ásamt eiginkonu sinni og öðru fólki við hefðbundnar veiðar. Það vitnar um hve mikla áherslu Mongólar lögðu áfram á uppruna sinn, jafnvel eftir að veldi þeirra hafði teygt sig langt út fyrir heimahaga forfeðranna á steppunni. (credit: modification of work “Kublai Khan on a hunting expedition, painted on a silk handscroll (fragment)” by Cambridge Illustrated History of China (1999) by Patricia B. Ebrey/National Palace Museum/Wikimedia Commons, Public Domain)
Líf íbúa meginlands Evrasíu tók miklum sveiflum á árunum 1000–1350 CE. Kína komst nærri því að iðnvæðast og koma á konfúsísku embættismannakerfi sem byggðist á verðleikum. Sífellt stærra hlutfall íbúa Evrasíu tók íslamstrú. Á sama tíma þrengdu kristnir herir útbreiðslusvæði íslamskrar menningar suður að ysta odda Íberíuskaga og reyndu að hrifsa austanvert Miðjarðarhafssvæðið undan stjórn múslima. Gyðingar, kristnir menn og múslimar litu á það svæði sem „Landið helga“. Evrópubúar glímdu við að koma á stjórnvöldum sem gætu bæði verndað íbúana og sett miðstýrðu valdi svo traustar skorður að að minnsta kosti yfirstéttin þyrfti ekki að sæta ofríki. Fólk sem hafði verið hneppt í þrældóm gerði uppreisn og tók völd í Nílarósum og á Indlandsskaga.
Hvergi voru breytingarnar þó róttækari eða afdrifaríkari en meðal hálfhirðingjanna sem bjuggu dreift um Innri-Asíusteppuna. Einn þeirra hafði verið útskúfaður og hnepptur í þrældóm sem barn en reis síðar upp, sameinaði stóran hóp undir sinni stjórn og gerði hann svo öflugan að afkomendur hans, þar á meðal Kublai Khan (Mynd 14.1), fóru sem sigurvegarar um hallir hins kínverska Sonar himinsins og kalífa sendiboða Guðs og lögðu undir sig ótal borgir. Heimurinn þekkti þennan leiðtoga sem Chinggis (Genghis) Khan. Hann færði um milljón af 400 milljónum íbúa heimsins undir Mongólaveldið og breytti þannig ekki aðeins lífi þeirra í grundvallaratriðum heldur leysti einnig úr læðingi öfl sem ruddu gömlum lifnaðarháttum úr vegi og lögðu grunn að tilurð nútímaheimsins.
Mynd 14.2. (credit “1112”: modification of work “Auspicious Cranes” by Liaoning Provincial Museum/Wikimedia Commons, Public Domain; credit “1198”: modification of work “Pope Innocent III wearing a Y-shaped pallium” by Fresco at the cloister Sacro Speco/Wikimedia Commons, Public Domain; credit “1206–1227”: modification of work “Emperor Taizu of Yuan, better known as Genghis Khan” by National Palace Museum/Wikimedia Commons, Public Domain; credit “1215”: modification of work “King John of England signing Magna Carta” by The Granger Collection, New York/Wikimedia Commons, Public Domain; credit “1236–1240”: modification of work “Sultana Razia Begum” by Salar Jung Museum, Hyderabad/Museums of India, Public Domain; credit “1252”: modification of work “Pope Innocent IV” by The Lives and Times of the Popes by Chevalier Artaud de Montor, New York: The Catholic Publication Society of America, 1911/Wikimedia Commons, Public Domain)
Mynd 14.3. (credit: modification of work “World map blank shorelines” by Maciej Jaros/Wikimedia Commons, Public Domain)
