14.3 Mongólaveldið klofnar
14.3 Mongólaveldið klofnar
Námsmarkmið
Að þessum kafla loknum átt þú að geta:
Valdataka Mongke Khan árið 1251 vakti vonir um að framtíðarsýn Chinggis Khan um Mongólaveldi sem stjórnaði viðskiptum um Evrasíu yrði að veruleika. Þessi endurreisn reyndist þó skammvinn því valdgræðgi náði tökum á sonarsynum Chinggis Khan. Stjórnendur þriggja af fjórum khan-ríkjum, Chagatai-khan-ríkisins, khan-ríkis Gullna hordsins og Il-khan-ríkisins, tóku að lokum íslamstrú ásamt mörgum þegnum sínum. Sameiginleg trú kom þó ekki í veg fyrir að þeir berðust hver gegn öðrum. Um miðja fjórtándu öld höfðu tvö khan-ríkjanna sundrast að fullu. Gerðar voru stopular tilraunir til að færa út yfirráð ríkjanna á kostnað Delí-soldánsdæmisins en þær mistókust. Kublai lagði Kína undir sig og stofnaði Yuan-konungsættina á 1270-áratugnum. Ríki hennar var einnig þekkt sem hið mikla khan-ríki Yuan í Kína. Á fjórtándu öld glímdi Kína hins vegar einnig við alvarlega innri sundrungu.
Íslam og Mongólar
Trúarleg fjölbreytni hafði alltaf verið mikil á Evrasíusteppunni, en íslam var trú meirihluta íbúanna. Að slavnesku svæðum Gullna hordsins vestan Volgu undanskildum jók stuðningur ráðandi yfirstéttar Mongóla aðdráttarafl íslams og varð til þess að meirihluti íbúanna snerist til íslams. Önnur trúarbrögð héldust aðeins í litlum, dreifðum samfélögum (mynd 14.11).
Á þeim öldum sem liðu frá upphafi íslams breiddist það út um stóran hluta Vestur- og Suður-Asíu og hafði oft áhrif á staðbundna menningu um leið og hún hafði áhrif á trúna. Þessi gagnkvæmu áhrif gátu leitt til myndunar sérstakra trúarhópa innan íslams. Eitt slíkt trúarkerfi var súfismi, grein íslams sem lagði áherslu á meinlæti og hugleiðslu sem leið að svo djúpum skilningi á hinu guðlega að hann vakti upphafna tilfinningu kærleika til Guðs. Súfismi gegndi mikilvægu hlutverki við útbreiðslu íslams meðal Mongóla og annarra þjóða Innri-Asíusteppunnar. Súfistar leituðust oft við að lifa í andlegum og siðferðilegum fullkomleika, en töldu að Guði yrði best tilbeðið með djúpri hugsun og ígrundun. Líf í ströngu samræmi við lög Kóransins var ekki markmið í sjálfu sér heldur leið til að ryðja truflunum úr vegi og skapa svigrúm til þeirrar djúpu íhugunar sem þurfti til að öðlast þann skilning á Guði sem þeir sóttust eftir.
Andlegir leiðbeinendur fræddu súfista um iðkun hreyfingarinnar og þeir mynduðu oft samfélög. Landvinningar Mongóla ollu slíkri röskun að mörg þessara samfélaga tvístruðust um steppuna. Þar blönduðust þau fólki Mongólaveldisins og andlegir leiðbeinendur súfista minntu á sjamanana sem Mongólar þekktu sem verndara Tengri-tilbeiðslunnar. Áhersla súfista á dulspekilega leið hugleiðslu og ígrundunar gerði Mongólum jafnframt kleift að halda áfram að lifa samkvæmt yassa-lögunum og taka um leið við kenningum og iðkun súfista. Þegar múslimar og Mongólar áttu samskipti og stofnuðu fjölskyldur varð súfisminn til þess að trúskipti til íslams virtust eðlileg þróun fremur en róttæk umskipti.
Örlög Il-khan-ríkis Hulagu
Hulagu Khan þurfti að takast á við átök á mörgum vígstöðvum eftir að borgarastyrjöld braust út við dauða Mongke Khan árið 1259. Alvarlegasta ógnin var stríð við Gullna hordið undir forystu Berke, yngri bróður Batu. Berke hafði tekið íslamstrú og var mjög misboðið vegna eyðileggingar Hulagu á Bagdad og morðsins á kalífanum. Einnig var deilt um hvort Hulagu eða hordið ætti að fá skattgreiðslur frá svæðum þar sem Hulagu hafði komið aftur á stöðugleika. Það kom því ekki á óvart að Hulagu og Berke skipuðu sér hvor í sína fylkingu í borgarastyrjöldinni um arftaka Mongke. Átök þeirra stóðu í nær fjögur ár, þar til báðir létust árið 1265 og arftakar þeirra sneru sér að öðrum viðfangsefnum.
Áratugum saman áttu leiðtogar Il-khan-ríkisins í tíðum en stopulum átökum við Gullna hordið og mamlúka Egyptalands. Seljúkar með bækistöðvar í Anatólíu og khanar Chagatai gengu stundum til liðs við þá. Að hrinda þessum árásum tók mestalla krafta og auðlindir Il-khan-ríkisins. Reglulegar borgarastyrjaldir um arftöku gerðu stöðuna enn erfiðari og útilokuðu frekari útþenslu. Il-khanarnir börðust stöðugt við að halda Tígris- og Efrat-vatnasvæðinu og því voru Nílarósar og löndin helgu í Levant, sem tengdust abrahamísku trúarbrögðunum, varanlega utan seilingar þeirra.
Meirihluti íbúa Il-khan-ríkisins hafði tekið íslamstrú öldum fyrr. Þörfin fyrir að einbeita sér að vörnum varð til þess að il-khanarnir létu trúarfræðimenn sem nefndust ulama annast mestan hluta stjórnsýslunnar. Það styrkti hefðbundin íslömsk lög og siði. Ghazan Khan, sem ríkti frá 1295 til 1304, studdi íslam eindregið. Bróðir hans Oljaitu, sem tók upp múslimska nafnið Khodabandeh, studdi sjía-íslam og styrkti enn stöðu þess í því sem nú er austurhluti Íraks og Írans. Þrátt fyrir þetta héldu átök við múslimska nágranna áfram þegar Il-khan-ríkið reyndi að afla sér meiri auðlinda á kostnað þeirra.
Efnahagslífið var almennt lengi að jafna sig eftir eyðilegginguna sem árás Hulagu olli, einkum vegna þess að tíð stríð héldu áfram að leggja áveitumannvirki og innviði borga í rúst. Á fyrstu kynslóðunum eftir landvinninga Hulagu var viðvarandi skortur á vinnuafli vegna manndrápa í stórum stíl, ánauðar og nauðungarflutninga, auk umtalsverðs brottflutnings til nálægra íslamskra landa. Á valdatíð Ghazan var lagður grunnur að velmegunar- og menningarblómaskeiði sem entist í eina kynslóð og skar sig úr ólgutímunum fyrir og eftir. Miðja þessarar velmegunar var austan Bagdad og Tígris- og Efrat-vatnasvæðisins, umhverfis Maragha og Tabriz í Íran nútímans. Stjórnendur Il-khan-ríkisins reyndu að uppfylla draum Chinggis og Ogedei Khan um að tengja heiminn með viðskiptum og sömdu meðal annars viðskiptasamninga við Feneyjar og Genúa á Ítalíuskaga. Þeim tókst einnig að viðhalda öruggum viðskiptum við Kína undir stjórn Mongóla. Þessi velmegun dugði þó ekki til að afstýra þeirri hættu sem fylgdi átökum um arftöku. Eftir að sonur Ghazan lést án erfingja árið 1335 braust út borgarastyrjöld í Il-khan-ríkinu sem því tókst aldrei að binda enda á. Nokkrir menn gerðu tilkall til titilsins il-khan á næstu árum, en enginn þeirra réð yfir meira en broti þeirra landa sem Hulagu hafði lagt undir sig.
Gullna hordið
Svæðin sem Gullna hordið réð, Norðvestur-Asía og lönd Rúsa, voru skemur komin í efnahagsþróun. Lifnaðarhættir fólks voru fjölbreyttari og miðstjórnarvaldið minna en undir stjórn il-khananna. Gullna hordið klofnaði ekki í borgarastyrjöld fyrr en ytri aðstæður urðu til þess, meira en einni kynslóð eftir fall Il-khan-ríkisins.
Batu og Berke, fyrstu leiðtogar hordsins, stofnuðu höfuðborg til að geyma skattfé líkt og afi þeirra hafði gert. Sjálfir ferðuðust þeir þó að mestu með herjum sínum, fóru í ránsferðir gegn nágrönnum eða vörðust árásum. Meðal þjóðanna sem Gullna hordið lagði undir sig voru bæði tyrkneskar þjóðir á borð við Kipchaks, hálfhirðingja sem líktust Mongólum, og kyrrsettir slavneskir bændur í litlum þéttbýliskjörnum. Mongólar stjórnuðu tyrknesku þjóðunum óbeint og heimiluðu staðbundnum leiðtogum að framfylgja yassa-lögunum, innheimta skatta og kveðja fólk til vinnu og herþjónustu. Mongólskir embættismenn í höfuðborginni tóku við og dreifðu skattfé og tóku fyrir áfrýjanir á staðbundnum úrskurðum. Rúsum og öðrum slavneskum þjóðum var stjórnað með beinum hætti. Mongólskur eftirlitsmaður var skipaður hjá hverjum staðbundnum stjórnanda til að tryggja að skattar skiluðu sér og uppreisnum væri haldið niðri.
Berke var fyrsti mongólski stjórnandinn og khan Gullna hordsins sem tók íslamstrú, en ekki voru allir arftakar hans múslimar. Fylgjendum íslams hélt þó áfram að fjölga meðal Mongóla hordsins. Árið 1313 gerði Uzbeg íslam að opinberum trúarbrögðum Gullna hordsins, en afnam ekki skattfrelsi stofnana annarra trúarbragða samkvæmt yassa-lögunum. Stuðningur Uzbeg við íslam styrkti án efa múslimasamfélög um öll landsvæði Gullna hordsins.
Á sama tíma styrkti stjórn hordsins rétttrúnaðarkirkjuna á slavneskum svæðum þess. Kirkjan varð tákn þjóðarsjálfsmyndar Rúsa þegar fólk sneri sér að kristni til að aðgreina sig frá Mongólum og ef til vill veita þeim mótspyrnu með óbeinum hætti. Undanþágur trúarstofnana og stjórnenda þeirra frá sköttum og þjónustuskyldu samkvæmt yassa-lögunum voru víðtækari en þær sem kirkjan fékk hjá aðalsmönnum Rúsa. Lönd í eigu kirkjunnar stækkuðu undir stjórn hordsins. Það stafaði ýmist af gjöfum sem áttu að hjálpa kirkjunni að veita æ meiri andlega huggun og styrkja sameiginlega sjálfsmynd eða af svikum sem gerðu yfirstéttarfólki kleift að losna undan sköttum og skyldum við Mongóla með því að gefa land sitt og gerast síðan embættismenn kirkjunnar sem réðu yfir gjöfinni. Þegar stjórn Mongóla hrundi seint á fimmtándu öld höfðu eignir rússnesku rétttrúnaðarkirkjunnar vaxið og námu um þriðjungi ræktanlegs lands á svæðum sem aðalsmenn Rúsa höfðu áður stjórnað.
Gullna hordið naut bæði góðs af og stuðlaði að velmeguninni sem Pax Mongolica, mongólski friðurinn, skapaði.Bein viðskipti við Evrópu voru undir stjórn þess. Hvort sem innflutningsvara til mongólska heimsins í austri var framleidd af Rúsum eða flutt frá meginlandi Evrópu af ítölskum kaupmönnum fór hún nær örugglega um Gullna hordið, sem fékk fyrsta tækifæri til að kaupa hana. Yam-kerfinu, sem auðveldaði vöruflutninga um allt heimsveldið, var haldið við í hundruð ára eftir að stjórn Mongóla fjaraði út.
Hið óstöðuga Chagatai-khan-ríki lá í miðju landsvæði Mongóla. Átök við hin khan-ríki Mongóla og Yuan-konungsætt Kublai voru óhjákvæmileg. Á ýmsum tímum studdu hin mongólsku ríkin valdaræningja gegn khönum Chagatai, ýmist hvert í sínu lagi eða í sameiningu. Flestum valdaræningjanna tókst ekki að halda völdum til lengdar, en þeir héldu khan-ríkinu í stöðugri ólgu þar til það klofnaði í smáríki um miðja fjórtándu öld. Auk þess að berjast við aðra Mongóla fóru sumir khanar Chagatai í ránsferðir og reyndu í tvígang að leggja Delí-soldánsdæmið undir sig. Tilraunirnar báru engan árangur, veiktu stjórnina og ýttu undir frekari valdabaráttu og óstöðugleika.
Mikilvægustu langtímaáhrif Chagatai-khan-ríkisins voru að það treysti ítök íslams í vesturhluta Mið-Asíu. Trúarleg fjölbreytni hafði alltaf verið mikil í Mið-Asíu, enda fóru kaupmenn af ólíkri trú um viðskiptaleiðir svæðisins. Leiðirnar áttu stóran þátt í að breiða búddisma út frá Indlandi og íslam út fyrir landamæri kalífadæmisins. Asískar greinar kristni, ólíkar kaþólskum og rétttrúnaðarsiðum Evrópu, blómstruðu þar einnig. Tarmashirin, síðasti stjórnandi hins sameinaða Chagatai-khan-ríkis, tók upp stefnu sem studdi að íslam ryddi öðrum trúarbrögðum úr vegi og kom hinni strangari sjaría, trúarlögum íslams, í stað yassa-laganna. Breytingin vakti óánægju meðal íbúa sem ekki voru múslimar, en íslömsk lög héldu gildi sínu á þeim löndum sem komið höfðu í hlut Chagatai-ættarinnar eftir að khan-ríkið klofnaði í smáríki sem áttu í stöðugum átökum.
Kína undir Yuan-ættinni
Í Kína undir Yuan-ættinni safnaði Kúblaí kan liði gegn Ariq Boke en krafðist um leið þess að Song-keisarinn viðurkenndi hann sem Son himinsins. Í staðinn skyldu Han-Kínverjar fá sjálfstjórn. Eins og við mátti búast neitaði Sonur himinsins af Song-ættinni að gerast lénsmaður manns sem hann taldi villimann og því braust út stríð. Að lokum unnu hersveitir Kúblaís sigur. Það varð honum tilefni til að lýsa því yfir að umboð himinsins hefði færst til hans og stofna Yuan-ættina. Kúblaí studdi að Mongólar tækju upp kyrrsetta lifnaðarhætti og reisti höfuðborg skammt frá Zhongdu, hinni fornu höfuðborg Jin-ættarinnar, en báðar borgirnar eru hluti af Peking nútímans. Það reyndist þó mjög erfitt að stjórna Kína og á 1330-árunum var Yuan-ættinni tekið að hnigna.
Song-Kína lagt undir Yuan-ættina
Þótt Kúblaí reyndi að leggja Song-ríkið undir sig samhliða baráttunni við Ariq Boke hófst hann ekki handa af alvöru fyrr en árið 1265. Það tók meira en tólf ár, en árið 1279 hafði her Song verið brotinn á bak aftur og konungsfjölskyldan ýmist fallið eða farið í felur.
Mongólar, ásamtbandalagsþjóðum frá Norður-Kína og öðrum hlutum steppunnar, höfðu yfirburði yfir Song-ríkinu á landi. Her Song kom sér aldrei upp öflugu riddaraliði, ef til vill vegna þess að menn vonuðu að eld- og sprengivopn þeirra myndu hræða hesta óvinarins og gera riddaralið hans gagnslaust. Ekki kom til greina að hörfa inn í borgirnar, enda voru Mongólar afar færir í umsáturshernaði. Eitt svið hernaðar var þeim þó nær alveg ókunnugt: sjóhernaður. Hin löngu og víðfeðmu fljótakerfi í Suður-Kína torvelduðu Mongólum mjög að leggja Song-ríkið að fullu undir sig.
Á 1270-árunum reyndu stjórnendur Song-ríkisins enn að halda uppi starfhæfri ríkisstjórn á faraldsfæti. Þeir ferðuðust upp og niður eftir fljótakerfunum þar til þeim var loks hrundið út á sjó og þá fluttu þeir sig milli hafna með gríðarstóran skipaflota. Landfræðilegir eiginleikar svæðisins, fyrri framfarir í vatns- og áveitutækni og sjómennskukunnátta Song-manna gerðu þeim kleift að standast ásókn Mongóla árum saman. Tugþúsundir óbreyttra borgara sem héldu tryggð við Song ferðuðust með þeim. Svo kaldhæðnislega vildi til að Mongólar Yuan-ættarinnar, sem tóku í auknum mæli upp kyrrsetta lifnaðarhætti, gerðu Song-menn að hálfhirðingjum á vatni. Mongólar löguðu sig að sjóhernaði með því að reiða sig á trygga sérfræðinga af öðrum þjóðum. Þeir höfðu yfir að ráða hæfum handverksmönnum sem smíðuðu herskip og sjómönnum sem gátu stjórnað þeim.
Árið 1279 vörpuðu margir tryggðarmenn Song akkerum undan afskekktri vík nærri Yamen í Kína nútímans. Þar voru um 250.000 manns á meira en eitt þúsund haffærum skipum. Þeir hófu að reisa höfuðborg og bjuggu sig undir lokavörn í þeirri von að sigur þeirra yrði Kínverjum hvatning til uppreisnar gegn Mongólum. Hersveitir Mongóla tryggðu sér landið að baki skipum Song-manna og urðu þeir því að reiða sig eingöngu á birgðirnar um borð. Innan fárra daga var drykkjarvatn Song-manna uppurið. Þeir voru máttfarnir af vökvaskorti og áttu ekki roð í Mongóla. Þegar Mongólar réðust til uppgöngu og náðu nokkrum skipum hrundi baráttuþrek Song-manna og flestir þeirra sviptu sig lífi með því að stökkva í sjóinn. Kína var nú sameinað á ný í fyrsta sinn í meira en þrjú hundruð ár, ekki af Han-kínverskum Syni himinsins heldur af Mongólanum Kúblaí kan.
Stjórnmál, efnahagslíf og samfélag í Kína undir Yuan-ættinni
Þótt Yuan-ættin héldi sumum stjórnarháttum Song-ættarinnar, svo sem reglulegum mannaskiptum í embættum, var stjórnarfyrirkomulag hennar með allt öðrum hætti en hjá fyrri kínverskum keisaraættum. Róttækasta breyting Kúblaís kans var að leysa konfúsískt stéttakerfi, sem byggðist á efnahagslegu hlutverki fólks, af hólmi með kerfi sem byggðist á þjóðerni. Efst í stéttakerfi Yuan-ættarinnar voru Mongólar. Þar á eftir kom fólk af öðrum þjóðum en kínverskum, ýmist Evrópumenn eða fyrrum íbúar steppunnar á borð við Jurchen-, Tangut- og Khitan-fólk. Tvær neðstu stéttirnar voru skipaðar Kínverjum: annars vegar Han-Kínverjum sem Jin-ættin hafði stjórnað í norðri og hins vegar þeim Song-Kínverjum sem eftir voru og bjuggu í suðri. Mongólar máttu ekki ganga í hjónaband með fólki úr þessum tveimur neðstu stéttum. Staða hvers og eins í nýja stéttakerfinu var skráð í manntalsskrá hverrar fjölskyldu ásamt starfi forstöðumanns heimilisins. Stundum var viðkomandi úthlutað starfi ef skortur var á vinnuafli af tilteknu tagi.
Yuan-ættin tók upp þá hugmynd Khitana að stjórna skyldi ólíkum hópum með ólíkum hætti og hafði því aðskilin stjórnsýslukerfi fyrir hinar ýmsu þjóðir ríkisins. Þótt læsum Mongólum fjölgaði — meðal þeirra var Kúblaí, fyrsti stórkan Mongóla sem kunni að lesa — féll skriflega embættismannaprófakerfi mandarína úr notkun. Mongólar lutu yassa-lögunum og það gerðu einnig næstu tvær stéttir. Yfir þeim voru embættismenn sem æðsti mongólski stjórnandinn á hverjum stað eða keisarinn sjálfur skipaði. Song-Kínverjum, sem voru neðstir í fjögurra stétta kerfinu, stjórnuðu tveir embættismenn, annar kínverskur en hinn mongólskur eða af öðru þjóðerni en kínversku. Keisarinn skipaði þá báða. Kínverski embættismaðurinn laut eftirliti starfsbróður síns og bar ábyrgð gagnvart honum. Embættismenn gegndu stöðum sínum aðeins tímabundið svo þeir gætu ekki komið sér upp eigin valdastöð.
Sumir erlendir embættismenn sem stjórnuðu Song-Kínverjum höfðu ekki ætlað sér að starfa fyrir Yuan-stjórnina. Þeir komu til að leita eftir leyfi eða fríðindum, oft verslunarrétti, en í staðinn kröfðust keisararnir þess að þeir sinntu stjórnsýslustörfum. Læsir Evrópumenn kynntust auðæfum Kína undir Yuan-ættinni fyrir tilstilli eins þessara embættismanna, Marco Polo. Hann var ungur kaupmaður í feneyskri verslunarlest og dvaldi að lokum í nær tuttugu og fimm ár í löndum Mongóla ásamt nokkrum ættingjum sínum. Hann ritaði vinsæla frásögn af reynslu kaupmannanna. Þótt Polo-fjölskyldan væri frægust meðal þessara embættismanna í nauðungarvist og gegndi störfum fyrir stjórnina í um tuttugu ár voru flestir þeirra múslimskir kaupmenn frá öðrum hlutum Mongólaveldisins. Hversu vel sem slíkir embættismenn unnu störf sín voru litlar líkur á að þeir mynduðu tengsl við íbúana og kæmu sér upp valdastöð sem þeir gætu nýtt til að ögra keisaravaldinu.
Eftir lát Kúblaís árið 1294 komu gallarnir á kerfi hans í ljós. Árið 1315 tók Buyantu, langafabarn hans, embættismannaprófakerfi mandarína aftur upp og endurspeglaði það nú tvíþætt eðli stjórnsýslunnar. Fólk af öðrum þjóðum en kínverskum þreytti önnur og styttri próf en Kínverjar og á bilinu 25 til 50 prósent þeirra sem stóðust prófin urðu að vera af öðrum þjóðum en kínverskum. Áhrif þessa kvóta jukust vegna þess að samkvæmt manntölum Yuan-ættarinnar voru Song-Kínverjar meira en 90 prósent íbúanna. Vegna bæði munarins á prófunum og kvótakerfisins var mun auðveldara fyrir Mongóla og fólk af öðrum þjóðum en kínverskum að standast prófin en fyrir Kínverja.
Þótt ferðalangar á borð við Marco Polo og, í minna mæli, norðurafríska múslimann Ibn Battuta hafi skrifað um mikilfengleg auðæfi Kína undir Yuan-ættinni hafði hagvöxtur í besta falli staðið í stað. Ástæðan var minnkandi kaupmáttur neytenda vegna verðbólgu og mikillar skattheimtu. Notkun pappírsgjaldmiðils átti stóran þátt í verðbólgunni. Fræðilega mátti skipta seðlum fyrir málm eða silki, en Yuan-stjórnin gaf út mun meira af þeim en hún átti málm eða silki til að leysa þá inn með. Kúblaí fyrirskipaði að nota skyldi gjaldmiðil í viðskiptum við stjórnvöld og tryggði þannig að pappírspeningar væru notaðir í að minnsta kosti einhverjum viðskiptum. Þetta varð þó til þess að almenningur gat ekki komist undan vaxandi verðbólgu. Stjórnir Yuan-ættarinnar gáfu hver á fætur annarri út fleiri seðla til að greiða reikninga sína og neyddu íbúana til að afla sér slíkra peninga til að greiða skatta. Eftir því sem fleiri seðlar streymdu inn í kerfið án verðmæta að baki þurfti sífellt meira af þeim til að kaupa sama magn vöru og vinnu.
Skatttekjunum, sem jukust að hluta vegna verðbólgunnar, var veitt aftur út í hagkerfið um fáar og óarðbærar greinar. Þannig var auður soginn úr öðrum hlutum þess. Yuan-stjórnin eyddi óhóflegu fé í ofmetnaðarfullar en misheppnaðar hernaðaraðgerðir sem gerðu ríkissjóð gjaldþrota. Þetta voru einkum verkefni Kúblaís. Hann reyndi tvisvar að leggja undir sig það landsvæði sem nú er Víetnam. Í enn kostnaðarsamari herförum reyndi hann umfangsmiklar innrásir sjóleiðis, tvær gegn Japan og eina á Jövu. Einnig gengu yfir tímabil óreiðu og óstöðugleika vegna átaka um arftöku. Eftir að útnefndur arftaki Kúblaís og sonarsonur hans lést árið 1307 ríktu sjö keisarar næstu tuttugu og sex árin. Ólga kraumaði undir niðri, einkum meðal Song-Kínverja, þegar stjórnvöld heimtu sífellt meiri verðmæti af almenningi og verðbólga rýrði lífskjör. Til að bæta gráu ofan á svart tók fólk utan höfuðborgarinnar á Hebei-svæðinu að veikjast og deyja í stórum hópum árið 1331. Innan þriggja ára höfðu 90 prósent íbúa svæðisins látist úr undarlegum nýjum sjúkdómi sem síðar varð þekktur sem svartidauði. Mongólska Yuan-stjórnin átti, líkt og margir þegnar hennar, skammt eftir.