33 Eftirspurn og framboð

Sjálfspróf

Skoðaðu mynd 3.4. Gerum ráð fyrir að bensínverð sé 1,60 Bandaríkjadalir á gallon. Er eftirspurt magn þá meira eða minna en við jafnvægisverðið 1,40 dalir á gallon? Hvað verður um framboðið magn? Er skortur eða offramboð á markaðnum og hve mikið?

Hvers vegna nota hagfræðingar forsenduna ceteris paribus, það er að öðru óbreyttu?

Við greiningu á málningarmarkaði koma eftirfarandi upplýsingar í ljós. Tilgreindu hvort hver breyting hafi áhrif á eftirspurn eða framboð og í hvora áttina.

Nýlega hafa komið fram mikilvægar tækninýjungar í málningarframleiðslu sem draga úr kostnaði.
Málning endist lengur og því þurfa fasteignaeigendur sjaldnar að mála upp á nýtt.
Mikil haglél valda því að margir þurfa nú að mála hús sín upp á nýtt.
Haglélin skemmdu nokkrar málningarverksmiðjur og neyddu þær til að loka í nokkra mánuði.

Margar breytingar hafa áhrif á olíumarkaðinn. Spáðu fyrir um áhrif hvers atburðar hér á eftir á jafnvægisverð og jafnvægismagn olíu. Tilgreindu í hverju tilviki hvernig eftirspurnar- eða framboðsferillinn hliðrast. Teiknaðu einfalda skissu ef þörf krefur.

Bílar verða sparneytnari og aka því lengra á hverjum lítra eldsneytis.
Veturinn er óvenjukaldur.
Miklar nýjar olíubirgðir finnast undan ströndum Noregs.
Efnahagsumsvif dragast saman í nokkrum stórum olíuneyslulöndum, svo sem Japan.
Stríð í Mið-Austurlöndum raskar áætlunum um olíuvinnslu.
Leigusalar bæta einangrun húsa.
Verð á sólarorku lækkar verulega.
Efnafyrirtæki þróa nýja og vinsæla tegund plasts úr olíu.

Skoðum markaðinn fyrir flugferðir. Frá ágúst 2014 til janúar 2015 hækkaði verð á þotueldsneyti um 47%. Hvernig telur þú, samkvæmt fjögurra skrefa aðferðinni, að hækkunin hafi haft áhrif á jafnvægisverð og jafnvægismagn flugferða?

Tollur er gjald sem lagt er á innfluttar vörur. Gerum ráð fyrir að stjórnvöld lækki toll á innflutt flatskjásjónvörp. Hvernig telur þú, samkvæmt fjögurra skrefa aðferðinni, að tollalækkunin hafi áhrif á jafnvægisverð og jafnvægismagn sjónvarpanna?

Hvaða áhrif hefur verðþak á eftirspurt magn vörunnar? Hvaða áhrif hefur það á framboðið magn? Hvers vegna, nánar tiltekið, veldur verðþak skorti?

Breytir verðþak jafnvægisverðinu?

Hvaða áhrif hefur verðgólf sem er sett undir jafnvægisverði?

10.

Eykur verðþak fjölda viðskipta á markaði eða dregur það úr honum? Hvers vegna? Hvað gildir um verðgólf?

11.

Ef verðgólf kemur framleiðendum til góða, hvers vegna dregur það samt úr heildarábata samfélagsins?