22 Hreyfing í einni vídd
Hugtakaspurningar
Hugtakaspurningar
2.1 Afstæð hreyfing, vegalengd og færsla
1.
Er hægt að lýsa einvíðri hreyfingu þannig að farin vegalengd sé núll en færsla ekki núll? Og öfugt: er hægt að lýsa henni þannig að færsla sé núll en farin vegalengd ekki núll?
- Einvíð hreyfing getur haft farna vegalengd núll en færslu sem er ekki núll. Færsla hefur bæði stærð og stefnu; hún getur líka haft færslu núll en farna vegalengd sem er ekki núll, því farin vegalengd hefur aðeins stærð.
- Einvíð hreyfing getur haft farna vegalengd núll en færslu sem er ekki núll. Færsla hefur bæði stærð og stefnu, en hún getur ekki haft færslu núll með farna vegalengd sem er ekki núll, því vegalengd hefur aðeins stærð.
- Einvíð hreyfing getur ekki haft farna vegalengd núll en færslu sem er ekki núll. Færsla hefur bæði stærð og stefnu, en hún getur haft færslu núll með farna vegalengd sem er ekki núll, því vegalengd hefur aðeins stærð og sérhver hreyfing felur í sér farna vegalengd.
- Einvíð hreyfing getur ekki haft farna vegalengd núll en færslu sem er ekki núll. Færsla hefur bæði stærð og stefnu; hún getur ekki haft færslu núll með farna vegalengd sem er ekki núll, því vegalengd hefur aðeins stærð.
2.
Í hvaða dæmi hefðir þú rétt fyrir þér að lýsa hlut á hreyfingu á sama tíma og vinur þinn hefði einnig rétt fyrir sér að lýsa sama hlut í kyrrstöðu?
- Þú ekur bíl í austurátt og vinur þinn ekur framhjá þér í gagnstæða átt á sömu ferð. Í þínu viðmiðunarkerfi ert þú á hreyfingu. Í viðmiðunarkerfi vinar þíns ert þú í kyrrstöðu.
- Þú ekur bíl í austurátt og vinur þinn stendur á biðstöð. Í þínu viðmiðunarkerfi ert þú á hreyfingu. Í viðmiðunarkerfi vinar þíns ert þú í kyrrstöðu.
- Þú ekur bíl í austurátt og vinur þinn stendur á biðstöð. Í þínu viðmiðunarkerfi hreyfist vinur þinn í vesturátt. Í viðmiðunarkerfi vinar þíns er hann í kyrrstöðu.
- Þú ekur bíl í austurátt og vinur þinn stendur á biðstöð. Í þínu viðmiðunarkerfi hreyfist vinur þinn í austurátt. Í viðmiðunarkerfi vinar þíns er hann í kyrrstöðu.
3.
Hvað skráir kílómetramælir bílsins þíns?
- færslu
- vegalengd
- bæði vegalengd og færslu
- summu vegalengdar og færslu
2.2 Ferð og hraði
4.
Hvaða eðlisfræðilega stærð breytist með tíma í skilgreiningunni á hraða?
- ferð
- vegalengd
- stærð færslu
- staðsetningarvigur
5.
Hvað af eftirfarandi lýsir best sambandinu milli augnablikshraða og augnabliksferðar?
- Augnabliksferð og augnablikshraði eru það sama, jafnvel þegar stefna breytist.
- Augnabliksferð og augnablikshraði geta ekki verið það sama, jafnvel þótt stefna hreyfingar breytist ekki.
- Stærð augnablikshraða er jöfn augnabliksferð.
- Stærð augnablikshraða er alltaf meiri en augnabliksferð.
2.3 Stöðu-tíma-gröf
Spurning 6. Notaðu grafið til að lýsa hreyfingu hlauparans.
Hvernig tengjast meðalhraði fyrstu fjögurra sekúndnanna og augnablikshraði? Hver er heildarfærsla hlauparans yfir tímabilið sem grafið sýnir?
- Heildarfærslan er 12 m og meðalhraðinn er jafn augnablikshraðanum.
- Heildarfærslan er 12 m og meðalhraðinn er tvöfaldur augnablikshraðinn.
- Heildarfærslan er 10 + 12 = 22 m og meðalhraðinn er jafn augnablikshraðanum.
- Heildarfærslan er 10 + 12 = 22 m og meðalhraðinn er tvöfaldur augnablikshraðinn.
Æfing 7
Stöðu-tíma-graf fyrir frosk sem syndir yfir tjörn hefur tvo aðskilda beina kafla. Hallatala fyrri kaflans er . Hallatala seinni kaflans er . Ef hvor kafli varir í , hver er þá heildarmeðalhraði frosksins?
- 0 m/s
- 2 m/s
- 0,5 m/s
- 1 m/s
2.4 Hraða-tíma-gröf
Spurning 8. Sýnt er hraða-tíma-graf fyrir skip sem siglir inn í höfn.
Lýstu hröðun skipsins út frá grafinu.
- Skipið hreyfist áfram með jöfnum hraða. Síðan eykur það hraðann áfram og hægir svo á sér.
- Skipið hreyfist áfram með jöfnum hraða. Síðan snýr það við og byrjar að hægja á sér á meðan það ferðast aftur á bak. Að lokum eykur það hraðann, en hægt.
- Skipið hreyfist áfram með jöfnum hraða. Síðan hægir það á sér áfram og heldur áfram að hægja á sér áfram, en hraðaminnkunin verður meiri.
- Skipið hreyfist áfram með jöfnum hraða. Síðan hægir það á sér áfram og heldur áfram að hægja á sér áfram, en hraðaminnkunin verður minni.