Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...
Leita í bók...
Eðlisfræði (IS)
  • Formáli
  • Inngangur
  • 1.1 Eðlisfræði: skilgreiningar og notkunarsvið
  • 1.2 Vísindalegar aðferðir
  • 1.3 Tungumál eðlisfræðinnar: eðlisfræðilegar stærðir og einingar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Verkefni
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 2.1 Afstæð hreyfing, vegalengd og færsla
  • 2.2 Ferð og hraði
  • 2.3 Stöðu-tíma-gröf
  • 2.4 Hraða-tíma-gröf
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 3.1 Hröðun
  • 3.2 Framsetning hröðunar með jöfnum og gröfum
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Verkefni
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 4.1 Kraftur
  • 4.2 Fyrsta lögmál Newtons: Tregða
  • 4.3 Annað lögmál Newtons
  • 4.4 Þriðja lögmál Newtons
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Verkefni
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 5.1 Samlagning og frádráttur vigra: myndrænar aðferðir
  • 5.2 Samlagning og frádráttur vigra: reikniaðferðir
  • 5.3 Kasthreyfing
  • 5.4 Skáplön
  • 5.5 Einföld sveifluhreyfing
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 6.1 Snúningshorn og hornhraði
  • 6.2 Jöfn hringhreyfing
  • 6.3 Snúningshreyfing
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 7.1 Lögmál Keplers um hreyfingu reikistjarna
  • 7.2 Þyngdarlögmál Newtons og almenn afstæðiskenning Einsteins
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaspurningar
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 8.1 Skriðþungi, kraftur og atlag
  • 8.2 Varðveisla skriðþunga
  • 8.3 Fjaðrandi og ófjaðrandi árekstrar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 9.1 Vinna, afl og vinnu-hreyfiorkusetningin
  • 9.2 Vélræn orka og varðveisla orku
  • 9.3 Einfaldar vélar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 10.1 Forsendur takmörkuðu afstæðiskenningarinnar
  • 10.2 Afleiðingar takmörkuðu afstæðiskenningarinnar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 11.1 Hitastig og varmaorka
  • 11.2 Varmi, eðlisvarmi og varmaflutningur
  • 11.3 Fasabreytingar og dulvarmi
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 12.1 Núllta lögmál varmafræðinnar: Varmajafnvægi
  • 12.2 Fyrsta lögmál varmafræðinnar: Varmaorka og vinna
  • 12.3 Annað lögmál varmafræðinnar: Óreiða
  • 12.4 Hagnýting varmafræðinnar: Varmavélar, varmadælur og kæliskápar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 13.1 Tegundir bylgna
  • 13.2 Eiginleikar bylgna: Bylgjuhraði, útslag, tíðni og sveiflutími
  • 13.3 Samverkun bylgna: Samlagning og samliðun
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 14.1 Hljóðhraði, tíðni og bylgjulengd
  • 14.2 Hljóðstyrkur og hljóðstig
  • 14.3 Dopplerhrif og hljóðhvellir
  • 14.4 Samliðun hljóðs og hermun
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 15.1 Rafsegulrófið
  • 15.2 Hegðun rafsegulgeislunar
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 16.1 Endurkast
  • 16.2 Ljósbrot
  • 16.3 Linsur
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Verklegt verkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 17.1 Skilningur á bylgjubeygju og samliðun
  • 17.2 Notkun bylgjubeygju, samliðunar og samheldni
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 18.1 Rafhleðslur: varðveisla og flutningur
  • 18.2 Lögmál Coulombs
  • 18.3 Rafsvið
  • 18.4 Rafmætti
  • 18.5 Þéttar og rafsvörunarefni
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 19.1 Lögmál Ohms
  • 19.2 Raðtengdar rafrásir
  • 19.3 Hliðtengdar rafrásir
  • 19.4 Rafafl
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 20.1 Segulsvið, sviðslínur og kraftur
  • 20.2 Rafmótorar, rafalar og spennar
  • 20.3 Rafsegulspan
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 21.1 Planck og skammtaeðli ljóss
  • 21.2 Einstein og ljósröfun
  • 21.3 Tvíeðli ljóss
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Gagnrýnin hugsun
  • Dæmi
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 22.1 Bygging atómsins
  • 22.2 Kjarnakraftar og geislavirkni
  • 22.3 Helmingunartími og aldursgreining með geislavirkum efnum
  • 22.4 Kjarnaklofnun og kjarnasamruni
  • 22.5 Læknisfræðileg notkun geislavirkni: myndgreining og geislun
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Lykiljöfnur
  • Hugtakaatriði
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • Inngangur
  • 23.1 Grundvallarkraftarnir fjórir
  • 23.2 Kvarkar
  • 23.3 Sameining kraftanna
  • Lykilhugtök
  • Samantekt kafla
  • Hugtakaatriði
  • Spurningar um gagnrýna hugsun
  • Hæfnisverkefni
  • Fjölvalsspurningar
  • Stutt svör
  • Ítarleg svör
  • A | Viðmiðunartöflur
  • Atriðaskrá
  • Eðlisfræði (IS)Kafli 13Stutt svör
    1313 Bylgjur og eiginleikar þeirra

    Stutt svör

    FYRRI KAFLI

    Fjölvalsspurningar

    NÆSTI KAFLI

    Ítarleg svör

    13.1 Tegundir bylgna

    Spurning 43. Nefndu dæmi um óvélræna bylgju.

    1. Útvarpsbylgja er dæmi um óvélræna bylgju.
    2. Hljóðbylgja er dæmi um óvélræna bylgju.
    3. Yfirborðsbylgja er dæmi um óvélræna bylgju.
    4. Jarðskjálftabylgja er dæmi um óvélræna bylgju.

    Spurning 44. Hvernig myndast hljóð í rafknúnum hátalara?

    1. Keila hátalarans titrar og myndar smávægilegar hitastigsbreytingar í loftinu.
    2. Keila hátalarans titrar og myndar smávægilegar þrýstingsbreytingar í loftinu.
    3. Keila hátalarans titrar og myndar smávægilegar rúmmálsbreytingar í loftinu.
    4. Keila hátalarans titrar og myndar smávægilegar viðnámsbreytingar í loftinu.

    Spurning 45. Hvers konar bylgja er þruma?

    1. Þverbylgja
    2. Púlsbylgja
    3. R-bylgja
    4. P-bylgja

    Spurning 46. Eru allar hafbylgjur fullkomlega sínuslaga?

    1. Nei, hafbylgjur eru ekki allar fullkomlega sínuslaga.
    2. Já, allar hafbylgjur eru fullkomlega sínuslaga.

    Spurning 47. Hvað eru framsæknar bylgjur með hringhreyfingu?

    1. Bylgjur sem láta efniseindir miðilsins fylgja línulegum ferli frá öldutoppi niður í öldudal.
    2. Bylgjur sem láta efniseindir miðilsins fylgja hringlaga ferli frá öldutoppi niður í öldudal.
    3. Bylgjur sem láta efniseindir miðilsins fylgja sikksakkferli frá öldutoppi niður í öldudal.
    4. Bylgjur sem láta efniseindir miðilsins fylgja handahófskenndum ferli frá öldutoppi niður í öldudal.

    Spurning 48. Nefndu dæmi um framsæknar bylgjur með hringhreyfingu.

    1. ljósbylgjur
    2. hafbylgjur
    3. hljóðbylgjur
    4. jarðskjálftabylgjur

    13.2 Eiginleikar bylgna: Bylgjuhraði, útslag, tíðni og sveiflutími

    Spurning 49. Hvert er sambandið milli útslags og hæðar þverbylgju?

    1. Hæð bylgju er helmingur útslags hennar.
    2. Hæð bylgju er jöfn útslagi hennar.
    3. Hæð bylgju er tvöfalt útslag hennar.
    4. Hæð bylgju er fjórfalt útslag hennar.

    Spurning 50. Ef útslag vatnsbylgju er 0,2 m og tíðni hennar er 2 Hz, hversu langa vegalengd færist fugl sem situr á vatnsyfirborðinu með hverri bylgju? Hversu oft gerir hann þetta á hverri sekúndu?

    1. Fuglinn fer upp og niður um 0,4 m. Hann gerir þetta tvisvar á sekúndu.
    2. Fuglinn fer upp og niður um 0,2 m. Hann gerir þetta tvisvar á sekúndu.
    3. Fuglinn fer upp og niður um 0,4 m. Hann gerir þetta einu sinni á sekúndu.
    4. Fuglinn fer upp og niður um 0,2 m. Hann gerir þetta einu sinni á sekúndu.

    Spurning 51. Hvert er sambandið milli útslags og tíðni bylgju?

    1. Útslag og tíðni bylgju eru óháð hvort öðru.
    2. Útslag og tíðni bylgju eru jöfn.
    3. Útslagið minnkar með aukinni tíðni bylgjunnar.
    4. Útslagið eykst með aukinni tíðni bylgjunnar.

    Spurning 52. Hvert er sambandið milli orku bylgju og útslags hennar?

    1. Ekkert samband er milli orku og útslags bylgju.
    2. Stærð orkunnar er jöfn stærð útslags bylgjunnar.
    3. Orka bylgju eykst með auknu útslagi bylgjunnar.
    4. Orka bylgju minnkar með auknu útslagi bylgjunnar.

    Spurning 53. Tónkvísl er tæki sem myndar tón (hljóð) með tiltekinni tíðni. Myndin sýnir kyrrstæða og titrandi tónkvísl. Settu fram staðhæfingu um eðli hljóðbylgnanna sem tónkvíslin myndar.

    Kyrrstæð og titrandi tónkvísl.
    (mynd: breyting á verki eftir lineage, StackExchange)
    1. Þær eru þverbylgjur.
    2. Þær eru langsbylgjur.
    3. Þær eru bæði þverbylgjur og langsbylgjur.
    4. Þær eru hvorki þverbylgjur né langsbylgjur.

    Spurning 54. Vatnsbylgja breiðist út í á með hraðanum 6 m/s. Ef áin rennur í gagnstæða átt með hraðanum 3 m/s, hver er þá virkur hraði bylgjunnar?

    1. 3 m/s
    2. 6 m/s
    3. 9 m/s
    4. 18 m/s

    13.3 Samverkun bylgna: Samlagning og samliðun

    Spurning 55. Er þessi staðhæfing sönn eða ósönn? Kúlubylgjur geta lagst saman.

    1. Satt
    2. Ósatt

    Spurning 56. Er þessi staðhæfing sönn eða ósönn? Bylgjur geta lagst saman þótt tíðni þeirra sé mismunandi.

    1. Satt
    2. Ósatt

    Spurning 57. Hvenær verður hrein eyðandi samliðun?

    1. Þegar tvær bylgjur með sömu tíðni, sem eru fullkomlega í fasa og breiðast út eftir sömu línu, leggjast saman.
    2. Þegar tvær bylgjur með mismunandi tíðni, sem eru fullkomlega í fasa og breiðast út eftir sömu línu, leggjast saman.
    3. Þegar tvær bylgjur með mismunandi tíðni, sem eru fullkomlega úr fasa og breiðast út eftir sömu línu, leggjast saman.
    4. Þegar tvær bylgjur með sömu tíðni, sem eru fullkomlega úr fasa og breiðast út eftir sömu línu, leggjast saman.

    Spurning 58. Er þessi staðhæfing sönn eða ósönn? Útslag einnar bylgju verður aðeins fyrir áhrifum af útslagi annarrar bylgju þegar þær eru nákvæmlega samstilltar.

    1. Satt
    2. Ósatt

    Spurning 59. Hvers vegna myndast standbylgja á gítarstreng?

    1. vegna samlagningar við endurkastaðar bylgjur frá endum strengsins
    2. vegna samlagningar við endurkastaðar bylgjur frá veggjum herbergisins
    3. vegna samlagningar við bylgjur sem myndast í búk gítarsins

    Spurning 60. Er eftirfarandi staðhæfing sönn eða ósönn? Standbylgja er samlagning tveggja eins bylgna sem eru í fasa og breiðast út í sömu átt.

    1. Satt
    2. Ósatt

    Spurning 61. Hvers vegna verður bylgjubrot hjá vatnsbylgjum sem ferðast frá djúpa endanum yfir í grunna endann í sundlaug?

    1. Vegna þess að vatnsþrýstingurinn er sá sami við báða enda laugarinnar.
    2. Vegna þess að vatnsþrýstingurinn er mismunandi við enda laugarinnar.
    3. Vegna þess að eðlismassi vatnsins er sá sami við báða enda laugarinnar.
    4. Vegna þess að eðlismassi vatnsins er mismunandi við enda laugarinnar.

    Spurning 62. Er staðhæfingin sönn eða ósönn? Bylgjur breiðast hraðar út í efni með minni eðlismassa ef stífnin er sú sama.

    1. Satt
    2. Ósatt

    FYRRI KAFLI

    Fjölvalsspurningar

    NÆSTI KAFLI

    Ítarleg svör