Námsgögn
Innskráning
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
    1. Inngangur
    2. 5.1 Frumkvöðlatækifæri
    3. 5.2 Rannsókn mögulegra viðskiptatækifæra
    4. 5.3 Samkeppnisgreining
    5. Lykilhugtök
    6. Samantekt
    7. Upprifjunarspurningar
    8. Umræðuspurningar
    9. Tilviksspurningar
    10. Tillögur að viðbótarefni
  2. A | Tillögur að tilföngum
  3. Atriðisorðaskrá
Frumkvöðlastarfsemi (IS)Kafli 55.2 Rannsókn mögulegra viðskiptatækifæra
55 Greining tækifæra til frumkvöðlastarfs

5.2 Rannsókn mögulegra viðskiptatækifæra

FYRRI KAFLI

5.1 Frumkvöðlatækifæri

NÆSTI KAFLI

5.3 Samkeppnisgreining

5.2 Rannsókn mögulegra viðskiptatækifæra

Námsmarkmið

Í lok þessa kaflahluta átt þú að geta:

  • Lýst frummati tækifæra
  • Greint algengar uppsprettur rannsóknargagna
  • Útskýrt hvernig viðskiptatækifæri eru rannsökuð og sannreynd
  • Greint uppsprettur tækifæra í atvinnugreinum og meðal neytenda

Til að komast að því hversu raunhæf viðskiptahugmyndin er þarftu að rannsaka marga þætti hennar. Frummat tækifæra er ferli þar sem frumkvöðlar meta nýstárlegar vöruhugmyndir, stefnur og þróun á markaði. Með því að beina athyglinni að því hvort fjárhagslegt bolmagn sé fyrir hendi, hæfni frumkvöðlateymisins og samkeppni hjálpar matið til við að ákvarða möguleika hugmyndarinnar á árangri og getur skýrt áætlanagerðina.

Algengar uppsprettur rannsóknargagna

Þegar þú hefur rannsókn á því hvort hugmyndin sé raunhæf er gott að byrja á þeim heimildum sem bandaríska smáfyrirtækjastofnunin (SBA) mælir með. Þar á meðal eru manntalsgögn Bandaríkjanna (https://www.census.gov/academy), sem veita innsýn í mannfjölda á markaðssvæðinu, svo sem gögn um tölfræðisvæði stórborga, auk hagtalna og upplýsinga um viðskipti. Rannsókn flestra frumkvöðla felur einnig í sér að spyrja hugsanlega viðskiptavini, einkum markviðskiptavini, hvaða vörur þeim líki og líki ekki, hvernig bæta mætti vöru eða þjónustu og kaupupplifun og jafnvel hvert þeir kynnu að leita til að kaupa vörur og þjónustu í stað þess að versla við fyrirtækið þitt.

Markaðsfólk lítilla fyrirtækja getur beitt ýmsum ókeypis eða ódýrum aðferðum, þar á meðal könnunum, spurningalistum, rýnihópum og ítarlegum viðtölum. Þú þarft vitaskuld ekki að vera sérfræðingur á þessum sviðum. Hægt er að fá rekstraraðstoð hjá bandarísku smáfyrirtækjastofnuninni, sjálfboðaliðasamtökunum SCORE (Service Corps of Retired Executives) og staðbundinni þróunarmiðstöð lítilla fyrirtækja. Viðskiptadeild háskóla á svæðinu kann einnig að veita fyrirtækjum í nærsamfélaginu aðstoð.

Tengill á námsefni

Vefir bandarísku smáfyrirtækjastofnunarinnar og SCORE eru gagnlegar upplýsingaveitur fyrir frumkvöðla.

Líklega hefur þú rannsóknina á fyrirliggjandi gögnum, það er gögnum sem þegar hafa verið birt. Þar kann að vera að finna greinar, rannsóknarskýrslur eða traustar heimildir á netinu með upplýsingum um atvinnugreinina, vörurnar og viðskiptavinina. Ef þú hefur nægt fjármagn getur þú einnig keypt rannsóknarskýrslur af fyrirtækjum sem sérhæfa sig í gagnaöflun um tiltekin efni eða vörur. Kosturinn við fyrirliggjandi gögn er að þau eru fljótt tiltæk. Þau eru þó oft ekki nægilega sértæk til að svara öllum spurningum um hugmyndina. Slík gögn gætu til dæmis sýnt hversu oft neytendur kaupa hársápu, hvar þeir kaupa hana og hvaða vörumerki þeir velja. Ef þú vilt hins vegar skilja nákvæmlega hvernig fólk þvær hárið — til dæmis hvort það sápar tvisvar, notar sérstaka hárnæringu eða sameinaða hársápu og hárnæringu — þarftu að afla frumgagna. Frumrannsókn er nauðsynleg þegar fyrirliggjandi gögn svara ekki þeim spurningum sem þú vilt kanna við mat á viðskiptahugmyndinni.

Í frumrannsókn er aflað gagna sem eru ekki þegar til. Gögnin varða sérstaklega fyrirtækið, vöruna eða neytendurna. Öflun frumgagna tekur tíma og kostar fé. Meðal aðferða eru gerð spurningalista, notkun leyniviðskiptavina og rýnihópar. Spurningalistar geta verið einfaldir, svo sem athugasemdakort viðskiptavinar sem fylgir kvittun, eða umfangsmiklir með tugum ítarlegra spurninga. Hægt er að ráða þjónustu sem útvegar leyniviðskiptavini eða fá vini, fjölskyldumeðlimi og jafnvel viðskiptavini til verksins. Eigandi lítils fyrirtækis gaf til dæmis vini gjafabréf sem mátti nota í ísbúð hans gegn því að vinurinn skilaði mati á gæðum vörunnar, þjónustunni og öðrum lykilatriðum.

Rannsókn og sannprófun frumkvöðlatækifæris

Hvort sem þú stofnar eigið fyrirtæki, kaupir starfandi fyrirtæki eða kaupir sérleyfi er rannsókn á atvinnugreininni, markhópnum, efnahagsaðstæðum og fjármögnunarkostum hluti af áreiðanleikakönnun. Áreiðanleikakönnun felst í því að gera eðlilegar ráðstafanir til að staðfesta að ákvarðanir byggist á vönduðum rannsóknum og réttum upplýsingum. Hún felur í sér ítarlega rannsókn á mögulegum leiðum, nákvæmar spurningar og sannprófun upplýsinga.

Merking áreiðanleikakönnunar er mismunandi eftir atvinnugreinum. Í lögfræði felur hún til dæmis í sér að skilja skilmála viðskipta og samninga. Í fyrirtækjafjármálum vísar hún til fjármögnunar eða þeirrar vinnu sem fylgir samruna og yfirtökum. Í frumkvöðlastarfi þarf rannsókn til að staðfesta hvort hugmynd sé raunverulegt tækifæri, með hliðsjón af öllu ferlinu við stofnun og fjármögnun frumkvöðlaverkefnisins.

Ein algengasta spurning frumkvöðla er hvort nú sé rétti tíminn til að stofna fyrirtæki. Tímasetningin er skoðuð þegar metið er hvort hugmyndin sé aðeins áhugaverð eða uppfylli skilyrði frumkvöðlatækifæris.

Hugmynd getur orðið að raunverulegu tækifæri þegar eftirfarandi skilyrði eru uppfyllt. Þessir þrír þættir koma fram á mynd 5.4:

  • Veruleg eftirspurn á markaði
  • Nægileg markaðsgerð og markaðsstærð
  • Nægilegt hagnaðarhlutfall og nægilegar auðlindir til að styðja árangur verkefnisins

Veruleg eftirspurn á markaði merkir að hugmyndin skapi verðmæti með lausn á vanda sem markhópurinn er tilbúinn að greiða fyrir. Verðmætin geta falist í nýrri vöru eða þjónustu sem mætir óuppfylltri þörf, lægra verði, meiri ávinningi eða auknum fjárhagslegum eða tilfinningalegum verðmætum. Þau geta einnig skapast með því að ná til fólks sem kaupir vöruna eða þjónustuna ekki nú þegar. Á níunda áratug tuttugustu aldar áttaði Disney Corporation sig til dæmis á því að fyrirtækið nýtti ekki tækifærið til að laða gesti í skemmtigarða sína milli klukkan níu að kvöldi og níu að morgni þegar þeir voru lokaðir. Fyrirtækið tók því upp sérstök skólakvöld þar sem skólar og nemendur gátu notað garðana gegn afslætti.

Nægileg markaðsgerð og markaðsstærð fela í sér vaxtarmöguleika og drifkrafta eftirspurnar eftir vörunni eða þjónustunni. Aðgangshindranir þurfa að vera viðráðanlegar þannig að ekki sé óvenju erfitt að koma inn í atvinnugreinina eða skapa nýja atvinnugrein. Ef atvinnugreinin er þegar til þarf verkefnið að eiga þess kost að ná markaðshlutdeild með verðmætum sem skapa samkeppnisforskot.

Nægilegt hagnaðarhlutfall og nægilegar auðlindir fela í sér möguleika á svo háu hagnaðarhlutfalli að vinnan við að stofna verkefnið, þar á meðal tími og orka frumkvöðulsins, sé áhættunnar virði. Ef rekstrarkostnaður er of hár og hagnaðarhlutfall of lágt þarf að greina hvort hugmyndin sé raunverulega raunhæf. Við mat á hagnaðarhlutfalli og auðlindum þarf einnig að huga að fjármagnsþörf, það er hversu mikið fé þarf til að stofna verkefnið, tæknilegum kröfum, flækjustigi dreifikerfis og sambærilegum auðlindum.

Þrír hringir skarast. Þeir eru merktir „veruleg eftirspurn á markaði“, „nægilegt hagnaðarhlutfall og nægilegar auðlindir“ og „nægileg markaðsgerð og markaðsstærð“.
Mynd 5.4. Þegar þessi skilyrði eru uppfyllt telst hugmynd vera tækifæri. (heimild: höfundarréttur Rice University, OpenStax, samkvæmt leyfinu CC BY-NC-SA 4.0)

Mat á því hvort hugmynd hafi verulega eftirspurn á markaði, nægilega markaðsgerð og markaðsstærð og nægilegt hagnaðarhlutfall og nægilegar auðlindir til að styðja árangur verkefnisins tekur til grundvallaratriðanna við frummat á því hvort viðskiptahugmynd sé frumkvöðlatækifæri.

Hafðu í huga að þessi þrjú viðmið byggjast að hluta á stofnun hagnaðardrifins fyrirtækis. Ef frumkvöðlaverkefnið beinist að lausn samfélagslegs vanda þarftu að vita að vandinn sé raunverulegur og þörf sé á lausn. Í hagnaðardrifnu verkefni tengjast nægileg markaðsgerð og hagnaðarhlutfall væntingum um að verkefnið nái umtalsverðri sölu og nægu hagnaðarhlutfalli til að viðhalda rekstrinum og vaxa. Einnig eru dæmi um arðbær frumkvöðlaverkefni, svo sem YouTube, sem höfðu engar tekjur, en samt var gert ráð fyrir að verðmæti verkefnisins yrði innleyst eða YouTube selt og að frumkvöðlateymið hlyti verulegan hagnað. Nánar má lesa um kaup Googleá YouTube hér: https://www.theringer.com/2016/10/10/16042354/google-youtube-acquisition-10-years-tech-deals-69fdbe1c8a06.

Eftir að staðfest hefur verið að viðskiptahugmynd sé frumkvöðlatækifæri ætti frumkvöðullinn að spyrja ítarlegri spurninga í næsta áfanga matsins. Hér eru nokkur dæmi:

  • Myndi annað fólk telja vöruna eða þjónustuna verðmæta?
  • Leysir varan eða þjónustan verulegan vanda?
  • Er hægt að skilgreina afmarkaðan markað fyrir vöruna?
  • Hefur markaðurinn sérstakar þarfir eða væntingar sem samræmast frumkvöðlatækifærinu?
  • Er rétti tíminn kominn til að stofna verkefnið?
  • Þarf að markaðsvæða eða koma á fót innviðum eða stuðningsúrræðum áður en verkefninu er hleypt af stokkunum?
  • Hvaða auðlindir þarf til að stofna verkefnið?
  • Hvaða samkeppnisforskot veitir verkefnið innan atvinnugreinarinnar og er forskotið varanlegt?
  • Hversu langur tími líður frá stofnun verkefnisins þar til fyrsta salan fer fram?
  • Hversu langur tími líður þar til verkefnið skilar hagnaði og hefur þú nægilegar auðlindir til að standa undir rekstrinum þangað til?

Góður upphafspunktur við frummat tækifæris er að kynna sér lýðfræðileg einkenni markhópsins. Lýðfræðileg einkenni eru tölfræðilegir þættir sem lýsa mannfjölda, svo sem kynþáttur, aldur og kyn.

Stjórnvöld safna lýðfræðilegum manntalsgögnum.14 Þau geta gefið yfirlitsmynd af íbúum bæjarins eða borgarinnar. Manntalsgögn taka meðal annars til heildaríbúafjölda, skiptingar eftir aldri, kyni, kynþætti og tekjum og fleiri nytsamlegra upplýsinga.

Tengill á námsefni

Vefur bandarísku manntalsskrifstofunnar og viðskiptaráð á svæðinu geta hjálpað þér að kynna þér lýðfræðileg einkenni markhópsins eða svæðisins.

Ef þú værir til dæmis að íhuga að opna nýja ísbúð með óvenjulegum bragðtegundum sem börn kjósa gætu manntalsgögn sýnt hversu mörg börn búa á svæðinu, hlutfall drengja og stúlkna, aldur þeirra og almennt tekjustig fjölskyldna í bænum. Gögnin gætu hjálpað þér að ákvarða stærð markaðarins og hugsanlegs markhóps, vöxt staðbundins markaðar, tekjustig og helstu lýðfræðilegu einkenni sem gætu samsvarað sniði væntanlegra viðskiptavina. Fleiri upplýsinga gæti þó verið þörf, svo sem um hlutfall íbúa með laktósaóþol. Ef verulegur hluti markaðarins hefði laktósaóþol gæti þar falist tækifæri: Þú gætir opnað laktósalausa ísbúð eða bætt við fjölbreyttu úrvali laktósalausra bragðtegunda. Manntalsgögn hjálpa einnig við staðarval fyrir frumkvöðlaverkefnið. Ef laktósalausi ísinn væri til dæmis dýr vegna nauðsynlegra hráefna væri óskynsamlegt að opna verslunina á lágtekjusvæði.

Á netinu er gífurlegt magn gagna og upplýsinga sem getur stutt upplýstar ákvarðanir þegar þú kannar raunhæfi þess að stofna árangursríkt fyrirtæki. Einnig má kaupa ítarlegri neytendagögn frá veitendum á borð við Claritas Research, sem safnar upplýsingum um lýðfræðileg einkenni, lífsstíl, viðhorf og hegðun neytenda (https://claritas360.claritas.com/mybestsegments/?ID=70). Mörg lítil sprotafyrirtæki hafa ekki efni á svo ítarlegum rannsóknargögnum og þurfa því líklega að styðjast við manntalsgögn ásamt upplýsingum frá atvinnuþróunarráði á svæðinu.

Leystu verkefnið

Stuttermabolafyrirtæki

Hannaðu eigin línu af stuttermabolum fyrir samnemendur þína.

  • Hvert yrði þemað?
  • Hvaða verð myndir þú setja á bolina?
  • Hvar myndir þú selja bolina?
  • Hver er áætluð sala fyrirtækisins?
  • Hvaða auðlindir þarf til að hefjast handa?

Eftir greiningu lýðfræðigagna getur frumkvöðullinn skipulagt og framkvæmt einfalda frumrannsókn, allt frá því að fylgjast með viðskiptavinum til þess að versla hjá hugsanlegum keppinautum. Frumkvöðlar geta einnig fundið viðskiptatækifæri með því að spyrja viðskiptavini og hlusta á þá, hvort sem þeir starfa þegar í atvinnugreininni eða leita nýrra frumkvöðlatækifæra með svipaðan markhóp. Einföld og ódýr viðskiptavinakönnun getur stundum leitt í ljós vandamál og tækifæri. Einnig má afla upplýsinga með samfélagsmiðlareikningum og söluskrám viðskiptavina.

Hugsaðu þér til dæmis herrafataverslun í Denver sem hélt ítarlegan gagnagrunn um viðskiptavini, einkum til að panta þá liti og stærðir sem líklegast væri að þeir keyptu. Markaðsráðgjafi hóf rannsókn á gögnunum og fann fjölda fyrrverandi viðskiptavina sem höfðu ekki verslað þar í ár eða lengur. Ráðgjafinn greindi annmarka á þjónustunni sem höfðu kostað verslunina þúsundir dala í sölu. Stjórnendur verslunarinnar nýttu upplýsingarnar til að þróa herferð í beinni markaðssetningu sem endurheimti fyrrverandi viðskiptavini og laðaði að nýja, með verulegri söluaukningu.

Lærdómurinn er sá að rannsóknir skipta máli á öllum stigum rekstrarins, bæði áður en fyrirtækið er stofnað og jafnt og þétt eftir það. Markaðir breytast þegar fólk flytur til eða frá svæði, stíll og smekkur þróast og ný tækni getur gjörbreytt því sem viðskiptavinir vilja kaupa. Öll þekkjum við fyrirtæki á borð við Blockbuster eða Xerox sem hunsuðu tækniþróun sér til tjóns. Stöðugt eftirlit með breytingum í ytra umhverfi og samkeppni er viðvarandi verkefni sem stuðlar að áframhaldandi árangri frumkvöðlaverkefnisins.

Vinsælt tæki til markaðsgreiningar er vara frá Claritas Research sem nefnist Potential Rating Index for Zip Markets (PRIZM). Það flokkar manntalsgögn eftir tilteknum lífsstílseinkennum, allt niður á hverfisstig. Skoðum sem dæmi hvernig PRIZM getur aukið skilning okkar á neytendamarkaði smábæjar í Massachusetts. Í Oxford í Massachusetts (póstnúmer 01540) búa 11.653 manns; konur eru rétt rúmur helmingur íbúanna, miðgildi tekna er 70.444 dalir og miðgildi aldurs 42,3 ár. PRIZM-gögn veita dýpri innsýn í neytendur en manntalsgögn með því að greina fimm ríkjandi lífsstílshópa af 66 hópum kerfisins. Hóparnir byggjast á félags- og efnahagslegri stöðu sem ræðst af einkennum á borð við tekjur, menntun, starf og verðmæti húsnæðis. Ítarleg greining tiltækra gagna gæti gefið til kynna hvaða vörur og þjónustuveitendur neytendur á þessu póstnúmerasvæði væru líklegastir til að velja.

Frumkvöðlar geta einnig fengið gögn frá atvinnuþróunarstofnunum, viðskiptaráði á svæðinu, þróunarmiðstöð lítilla fyrirtækja í ríkinu eða samtökum atvinnugreina. Mikið magn gagna má vitaskuld finna með vandaðri leit í tölvu. Upplýsingafræðingur háskólabókasafnsins getur sagt þér hvaða gögn eru tiltæk og hvaða heimildir henta best rannsóknarspurningum þínum og áherslum hugmyndarinnar.

Frumkvöðull að verki

SpaceX, fyrirtæki Elon Musk

Mörg dæmi eru um vörur sem hafa verið boðaðar en ekki tekist að koma í framkvæmd. Geimferðir — hugsaðu um frumkvöðlaverkefni Elon Musk, SpaceX (mynd 5.5) — eru dæmi um djarfa hugmynd sem enn er á stigi raunhæfismats. Er yfirhöfuð mögulegt að senda fólk til Mars? Þetta er ýkt en áhugavert dæmi til að íhuga raunhæfi vöru.

Önnur nýting tækni SpaceX felst í að þróa nettengingu um gervihnetti sem gæti veitt milljörðum manna aðgang að internetinu. 15 Verkefnið krefst þó nýrra gervihnattaneta og full þróun þess gæti tekið tuttugu ár.

  • Hvaða atriði þarf að íhuga til skamms og langs tíma í verkefninu?
  • Þar sem þróun gervihnattanna tekur tuttugu ár, hvernig má fella tæknibreytingar inn í þróun hugmyndarinnar?
  • Samræmist hugmyndin skilgreiningunni á frumkvöðlatækifæri?
Ljósmynd af höfuðstöðvum SpaceX.
Mynd 5.5. Starfsemi SpaceX er miðstýrð í þessum höfuðstöðvum. (mynd: „Iridium-4 Mission (25557986177)“ eftir Official SpaceX Photos/Wikimedia Commons, CC0 1.0)

Hvað ættir þú að gera ef hugmyndin uppfyllir ekki þessi skilyrði — verulega eftirspurn á markaði, nægilega markaðsgerð og markaðsstærð og nægilegt hagnaðarhlutfall og nægilegar auðlindir — en þú hefur enn brennandi áhuga á að þróa hana í tækifæri og nýtt verkefni? Þetta er einnig hluti frumkvöðlaferlisins. Sem sá frumkvöðull sem leiðir verkefnið berð þú ábyrgð á að greina hindranirnar sem standa í vegi fyrir því að hugmyndin verði að tækifæri og þær aðgerðir sem þarf til að yfirstíga þær. Það gæti falið í sér að laga hugmyndina, bæta við eiginleikum eða jafnvel fækka þeim. Nýir eiginleikar ættu að auka verðmæti eða ávinning vörunnar eða þjónustunnar eða samræma hana betur þörfum markhópsins. Fækkun eiginleika gæti lækkað framleiðslukostnað eða jafnvel einfaldað notkun vörunnar.

Við rannsókn á því hvort hugmyndin sé raunverulegt frumkvöðlatækifæri er nauðsynlegt að kanna lög og reglur ríkisins þar sem fyrirtækið verður rekið. Leitaðu á netinu að þeim bandarísku fylkisreglum um atvinnurekstur sem eiga við fyrirtækið. Þú þarft að fylgja lögunum og afla allra nauðsynlegra starfsleyfa og annarra leyfa. Kannaðu einnig hvort sveitar- eða sýsluyfirvöld setji frekari staðbundnar reglur, þar á meðal um skipulag og skilti. Mundu að lög eru mismunandi eftir ríkjum; það sem er löglegt í einu ríki kann að vera ólöglegt í öðru eða lúta strangari reglum. Í nýjum atvinnugreinum geta lög og reglur breyst samhliða þróun greinarinnar. Þetta á sérstaklega við um nýjar greinar á borð við sölu og dreifingu kannabisefna til lækninga.

Eruð þið tilbúin?

Öflun starfsleyfis eða annars leyfis til að stofna fyrirtæki

Þegar fyrirtæki er stofnað þarf að tryggja að öll tilskilin starfsleyfi og önnur leyfi séu til staðar. Hafðu í huga að leyfa kann að vera þörf frá alríkis-, fylkis-, sýslu- og sveitarstjórnarstofnunum. Byrja má á vef SBA: https://www.sba.gov/business-guide/launch-your-business/apply-licenses-permits#section-header-0. Önnur gagnleg heimild er Fundera, fjármálavefur sem veitir upplýsingar um öflun rekstrarleyfa í öllum 50 ríkjunum og tengla á helstu opinberu stofnanir hvers ríkis: https://www.fundera.com/blog/business-license. Skoðaðu einnig nav.com: https://www.nav.com/blog/266-business-licensing-by-state-5008/.

Ríkin setja reglur um fleiri tegundir atvinnustarfsemi en alríkisstjórnin. Meðal starfsemi sem lýtur staðbundnum reglum eru uppboð, byggingarstarfsemi, efnahreinsun, landbúnaður, pípulagnir, veitingarekstur, smásala og sjálfsalar.

  • Veldu fyrirtæki í leyfis- eða regluskyldri atvinnugrein og rannsakaðu hvað þyrfti til að stofna verkefnið á tilteknum stað.

Margar áætlanir benda til þess að helmingur allra nýrra fyrirtækja verði ekki lengur starfandi eftir fyrstu fimm árin, en vönduð rannsókn getur hjálpað þér að koma í veg fyrir að fyrirtækið verði hluti af þeirri tölfræði. 16 Við fyrstu sýn getur þessi staðreynd virst ógnvekjandi. Ýmsar ástæður geta þó verið fyrir því að fyrirtæki hætti starfsemi og sumar þeirra endurspegla jákvæða niðurstöðu, svo sem sala fyrirtækis eða samruni við annað fyrirtæki. Frumkvöðull kann einnig að stofna verkefni vitandi að það hafi aðeins skamman líftíma vegna þess að ný tækni muni síðar leysa af hólmi það sem verkefnið upphaflega bauð. Flestir frumkvöðlar sækjast ekki eftir mikilli áhættu en skilja að engin trygging fylgir stofnun nýs fyrirtækis. Þeir taka fremur ígrundaða rekstraráhættu á grundvelli bestu rannsókna sem þeir geta aflað. Að lokum átta þeir sig þó á því að þrátt fyrir allar vandaðar rannsóknirnar þurfa þeir enn að stíga skrefið og stofna verkefnið í óvissu.

Hvað getur þú gert?

Hvers vegna lítil fyrirtæki bregðast

Hvers vegna er að minnsta kosti helmingur nýrra lítilla fyrirtækja ekki lengur starfandi eftir fyrstu fimm árin? Í mörgum tilvikum hefur reksturinn mistekist. Small Business Institute við Thomas College í Maine hefur nefnt þættina í töflu 5.1 sem algengustu orsakir þess að lítil fyrirtæki bregðast. Margar atvinnuþróunarstofnanir hafa tekið saman sambærilega lista.

ÁstæðaLýsing
Lítil salaFrumkvöðlar kunna að hafa ofmetið sölu og gert ráð fyrir að geta náð viðskiptum frá rótgrónum keppinautum.
ReynsluleysiÞað er erfitt að reka fyrirtæki og nýr rekstur getur verið sérstaklega krefjandi þar sem erfitt er að búa sig nægilega vel undir hið óvænta.
Ónógt fjármagnÞegar þú reiknar hversu mikið fé þarf til að stofna nýja fyrirtækið skaltu taka tillit til þess tíma sem líður þar til það nær hagnaðarmörkum og einnig gera ráð fyrir varasjóði vegna óvæntra atvika.
Óheppileg staðsetningStaðsetning skiptir sköpum fyrir sumar tegundir fyrirtækja. Hún kann þó að skipta minna máli fyrir heimafyrirtæki og engu máli fyrir fyrirtæki sem starfar eingöngu á netinu.
Ófullnægjandi birgðastýringOf miklar birgðir binda handbært fé fyrirtækisins og geta komið í veg fyrir kaup þess á auglýsingum eða öðrum mikilvægum vörum og þjónustu.
Offjárfesting í fastafjármunumEinkum við stofnun fyrirtækis er yfirleitt ódýrara að leigja búnað eða kaupa hann notaðan og varðveita þannig handbært fé til að standa undir rekstrarkostnaði.
Ófullnægjandi stýring lánamálaByrjaðu smátt og takmarkaðu lánsfjárþörf verkefnisins. Hafðu samstarf við bankaráðgjafann frá upphafi, kynntu viðskiptaáætlunina og framtíðarsýn fyrirtækisins og sýndu umfram allt að þú undirbýrð fyrir fram hvenær þörf verður á lánsfé.
Persónuleg notkun rekstrarfjárEigandinn ætti að greiða sér lágmarkslaun og ekki taka fé úr rekstrinum til eigin nota. Ef reksturinn gengur vel fær eigandinn viðbótartekjur í lok árs.
Óvæntur vöxturÞað kemur á óvart að sum fyrirtæki bregðast vegna þess að eigandinn ræður ekki við vöxtinn. Vöxtur nýs verkefnis, einkum ef hann er hraðari en áætlað var, getur skapað óvæntar áskoranir. Við framleiðslu vöru þarftu til dæmis að huga að afkastagetu verksmiðjunnar. Ef hún er fullnýtt og pöntunum fjölgar þarftu að ákveða hvaða aðgerðir geti mætt aukinni eftirspurn. Ef þú getur ekki annað henni verða viðskiptavinir óánægðir og neikvæð umfjöllun varpar rýrð á leiðtoga- og stjórnunarhæfni þína. Skortur á undirbúningi fyrir söluaukninguna kann einnig að skapa tækifæri fyrir einhvern annan til að stofna samkeppnisfyrirtæki.
SamkeppniMargir eigendur lítilla fyrirtækja vanmeta samkeppnina. Mundu að þar sem hægt er að hagnast verður samkeppni. Stærri keppinautar geta alltaf boðið lægra verð og því þarftu að finna aðra leið til að skora þá á hólm.
  • Hvað má gera til að fyrirbyggja rekstrarbrest með hliðsjón af framangreindum ástæðum?
  • Hvers vegna er nauðsynlegt að setja saman teymi faglegra ráðgjafa til að takast á við fjármál, starfsmannamál, lögfræði, reikningshald og önnur rekstrarmál?
  • Hvers vegna er brýnt að finna birgja og starfsfólk sem geta veitt vöruna eða þjónustuna?
  • Hvaða þættir skipta máli þegar metið er hvort framleiða eigi vöru innan fyrirtækisins eða útvista framleiðslunni til þriðja aðila?

Skoðum sem dæmi hvernig fyrirtækið Sweet Beginnings kom auga á tækifæri. Eddie Griffin, Kevin Greenwood og Tiffany Chen bjuggu öll í Chicago og leituðu að vinnu og nýju upphafi eftir afplánun fangelsisvistar. Þau vildu fá tækifæri til að endurreisa líf sitt og sjá sér farborða. Aðstæður í North Lawndale-hverfinu voru þeim því miður mótdrægar: atvinnuleysi var 40 prósent, 57 prósent íbúa áttu sakaferil, meðalárstekjur voru aðeins 25.000 dalir og svæðið var þekkt fyrir fíkniefni, fólk í kynlífsvinnu og gengjastarfsemi. Tölfræðilega stefndi allt í að þau lentu aftur í refsivörslukerfinu.

Þá kom Brenda Palms Barber til sögunnar. Hún þekkti alla þessa tölfræði og var framkvæmdastjóri North Lawndale Employment Network (LEN). Þegar atvinnurekendur neituðu að ráða Griffin, Greenwood og Chen, sem hún hafði leiðbeint, rannsakaði hún hvað þyrfti til að stofna ýmis fyrirtæki, þar á meðal starfsmannaleigu, garðyrkjuþjónustu og sendlaþjónustu, með það að markmiði að bjóða þátttakendum LEN vinnu. Tengiliður stjórnarmanns lagði til að hún íhugaði, af öllu mögulegu, býflugnarækt. Þegar hún komst að því að þekking á býflugnarækt gengi að mestu mann fram af manni taldi hún greinina henta þátttakendum sínum vel, en þeir áttu oft erfiðara með að tileinka sér bóklegt nám vegna takmarkaðrar skólagöngu.

Árið 2005 stofnaði Palms Barber Sweet Beginnings, samfélagsfyrirtæki sem ræður fólk sem hefur lokið afplánun og kennir því starfsfærni með rekstri býflugnabús í hjarta North Lawndale. Vörumerki Sweet Beginnings, Bee Love, sem sést á mynd 5.6, selur hunang og húðvörur með hunangi á flugvöllum, hótelum og í stórmörkuðum, meðal annars Whole Foods. Palms Barber áttaði sig á að færnin sem væntanlegt starfsfólk hennar hafði tileinkað sér á götunni nýttist við rekstur og stjórnun fyrirtækisins. 17, 18, 19

Ljósmynd af líkamssmyrsli og hráu, náttúrulegu hunangi frá Bee Love.
Mynd 5.6. Vörur Bee Love eru hluti samfélagslegs frumkvöðlaverkefnis. Stofnandinn Palms Barber rannsakaði tækifærið vandlega og hefur náð árangri. (mynd: „Bee Love“ eftir Alisha McCarthy/Flickr, CC BY 4.0)

Palms Barber áttaði sig einnig á að bil væri í vöruframboði milli þarfa viðskiptavina og þeirra vara sem voru í boði. Hún greindi sérmarkað fólks sem vildi húðvörur úr náttúrulegum efnum og kunni að meta að kaupa þær af samfélagsfyrirtæki. Bee Love skapaði sér vænlega stöðu sem aðlaðandi, vönduð náttúruvara fyrir umhverfismeðvitaða neytendur sem voru tilbúnir að greiða hærra verð.

Palms Barber kom auga á tækifæri þegar hún greindi samfélagsvandann sem fólst í atvinnuleysi fólks með reynslu af fangelsisvist. Við leit að lausnum rakst hún á þá hindrun að atvinnurekendur vildu ekki ráða fyrrverandi fanga. Hún rannsakaði þá aðrar mögulegar lausnir, þar á meðal stofnun fyrirtækja. Býflugnarækt virtist í fyrstu óvenjuleg lausn á atvinnuvanda þessa sérstaka hóps. Í áreiðanleikakönnuninni greindi hún þó bil í vöruframboði milli óska viðskiptavina um húðvörur úr náttúrulegum efnum og þess framboðs sem þegar var á markaði. Með því að sameina þessar hugmyndir varð Bee Love til. Samspil hóps fyrrverandi fanga, býflugnaræktar og húðvöruframleiðslu gerði stofnun þessa sérstæða verkefnis mögulega. Könnun bilanna var hluti þess ferlis að finna réttu lausnina og átta sig á að hugmyndin um fyrirtæki sem styddi fyrrverandi fanga væri raunverulegt tækifæri sem vert væri að þróa í nýtt verkefni.

Uppsprettur tækifæra í atvinnugreinum

Rannsóknarferlið ætti að fela í sér að læra allt sem hægt er um atvinnugreinina sem þú hyggst fara inn í. Það hjálpar þér að greina tækifæri. Viðskiptahandbækur háskólabókasafnsins eru ágætar heimildir um atvinnugreinar. Meðaltöl atvinnugreina er að finna í handbókum og hjá Dun & Bradstreet/Hoovers (http://www.hoovers.com/industry-analysis.html). Slík atvinnugreining hefur að geyma mikilvægar upplýsingar, þar á meðal stutta lýsingu á greininni og einkennum hennar, samkeppnisumhverfi, vörum, rekstri og tækni.

Heimildir um atvinnugreinar veita þekkingu sem nýtist til að greina óuppfylltar þarfir eða umbótasvið innan þeirra. Til dæmis umbreytti Airbnb hótelgreininni með því að tengja ferðafólk við fasteignaeigendur svo það gæti leigt húsnæðið þegar eigandinn notaði það ekki. Samhliða vexti Airbnb hefur fyrirtækið bætt þjónustuna til að mæta eftirspurn ferðafólks eftir staðsetningu og flokkað framboðið, það er eignir húseigenda, með skilvirkari hætti svo þarfir beggja aðila séu uppfylltar. Rannsókn einstakra atvinnugreina út frá framboði og eftirspurn og athugun á vannýttu framboði, eins og í dæmi Airbnb, eiga einnig við um aðrar greinar, svo sem samlokustaði. Hvað verður um óselt brauð í lok dags þegar framboðið er umfram eftirspurn? Hjá Stacy Madison og pítusamlokuvagni hennar skapaði óselt brauð tækifæri til að breyta umframframboðinu í niðurskornar og kryddaðar pítuflögur.20

Vert er að rannsaka nánast allar atvinnugreinar með tilliti til vannýttra eða umframauðlinda sem mætti nýta á nýjan hátt í deilihagkerfi eða verktakahagkerfi. Í deilihagkerfi er tekið mið af því að eignir eru stundum ekki í notkun. Þessi ónýtti tími skapar öðrum tækifæri til að nota eignina, líkt og hjá Airbnb. Önnur fyrirtæki, svo sem Uber, Lyft, DoorDash og Postmates, styðja verktakahagkerfið með því að samræma óskir fólks um vinnutíma við sveiflur í eftirspurn eftir vinnu. Verktakahagkerfi er opið og sveigjanlegt markaðskerfi tímabundinna starfa sem sjálfstætt starfandi aðilar sinna til skamms tíma. Í þessum dæmum sést samræming framboðs og eftirspurnar. Frumkvöðlatækifærið felst í að bjóða vettvang sem tengir framboðið og eftirspurnina.

Tæknigeirinn lagar sig til dæmis stöðugt að breytingum. Þrívíddarprentarar og fartæki auka umfang tæknigeirans. Þegar nýjar vörur koma á markað eykst þörf fyrir forrit og aukna skilvirkni. Ýmsar aðrar atvinnugreinar vaxa einnig, þar á meðal heilbrigðisþjónusta og næring. Samkvæmt Global Market Insights (2019) verður markaður fyrir klíníska næringu orðinn stærri en 87.530,7 milljónir dala árið 2025.21 Sama heimild greindi frá því að atvinnugreinin hefði verið metin á meira en 10.562,7 milljónir dala árið 2018, sem var veruleg aukning á sjö árum. Meðal drifkrafta greinarinnar eru kyrrsetulífsstíll og tengd heilsufarsvandamál á borð við offitu. Þessar samfélagsbreytingar hafa leitt til aukins framboðs á vörum fyrir klíníska næringu og heilbrigðisþjónustu í heimahúsum. Að mati Peter Drucker, höfundar, prófessors og fyrirtækjaráðgjafa á sviði stjórnunar, eru frumkvöðlar sérlega færir í að finna og þróa möguleg viðskiptatækifæri sem skapast vegna samfélagslegra, tæknilegra og menningarlegra breytinga.

Uppsprettur tækifæra meðal neytenda

Uppsprettur tækifæra meðal neytenda tengjast samfélagsbreytingum, svo sem nýjum venjum eða hegðunarmynstrum sem verða til við kynni af nýjum upplýsingum. Flestir finna til dæmis fyrir því að hafa sífellt minni frjálsan eða óráðstafaðan tíma. Mynd 5.7 sýnir meðalfjölda vinnustunda á ári eftir löndum.

Graf sem sýnir meðalfjölda vinnustunda á ári eftir löndum. Mexíkó er efst á listanum (2.246), þá Suður-Kórea (2.113), Grikkland (2.042), Síle (1.988), Rússland (1.978), Tyrkland (1.832), Bandaríkin (1.779), Ítalía (1.725), Japan (1.719), Kanada (1.691), Spánn (1.676), Bretland (1.674), Ástralía (1.665), Frakkland (1.482) og Þýskaland (1.371).
Mynd 5.7. Grafið ber saman meðalfjölda vinnustunda á ári eftir löndum. Það gerir ekki greinarmun á fullu starfi og hlutastarfi. (heimild: höfundarréttur Rice University, OpenStax, samkvæmt leyfinu CC BY-NC-SA 4.0)

Alþjóðavinnumálastofnunin og bandaríska vinnumálastofnunin greina frá því að flestir í Bandaríkjunum vinni meira en 40 klukkustundir á viku, vinni mun fleiri stundir á ári en launafólk í mörgum öðrum löndum og séu miklu afkastameiri en fyrir hálfri öld.22

Einnig þarf að huga að því hversu mikill tími fer í ferðir til og frá vinnu. Meðalferðatími í stórborgum Bandaríkjanna er 26 mínútur, allt frá 38 mínútum í New York-borg niður í 20 mínútur í Buffalo í New York-ríki.23 Þegar ferðatími, vinnutími og aðrar nauðsynlegar athafnir á borð við svefn og máltíðir eru lagðar saman sést að fólk á erfitt með að finna tíma til hvíldar og eigin hugðarefna. Þessi víðtæka tilhneiging bendir til þess að vinnandi fólk í Bandaríkjunum og öðrum löndum meti nýjar leiðir til að ljúka verkefnum og einfalda daglegt líf. Ýmis fyrirtæki hafa til dæmis leitast við að auðvelda fólki lífið og spara neytendum tíma, svo sem með One-Click-Checkout frá Amazon, heimsendingu matvöru og vörutillögum. Önnur dæmi eru þjónustur sem koma til viðskiptavina, svo sem snyrtiþjónusta fyrir gæludýr sem kemur heim, og bleyjuþjónusta sem sækir notaðar taubleyjur, þvær þær, þurrkar og skilar þeim hreinum heim. Skilningur á þörfum og vanda neytenda opnar möguleika á að stofna fyrirtæki sem mætir þeim.

Önnur þróun í neysluvenjum er eftirspurn eftir húsnæði á viðráðanlegu verði. Ein lausn er að bjóða ódýrari smáhýsi sem auðvelda fólki að eignast heimili (mynd 5.8).24 Þegar frumkvöðlatækifæri tekur á sig mynd sem ný vara geta einnig kviknað afleiddar hugmyndir. Hugmyndin um smáhýsi vakti athygli hópa sem aðstoða heimilislausa fyrrverandi hermenn. Veterans Community Project í Kansas City hefur byggt samfélag 49 smáhýsa fyrir heimilislausa fyrrverandi hermenn. Verkefnið hefur gengið svo vel að meira en 500 borgir víðs vegar um landið eru að þróa sambærileg smáhýsaverkefni fyrir fyrrverandi hermenn.25

Ljósmynd af samfélagi nokkurra tuga smáhýsa.
Mynd 5.8. Þessi smáhýsi kosta allt niður í 10.000 dali í byggingu, eru fullbúin og hafa eitt eða tvö svefnherbergi, lítið eldhús og baðherbergi. (mynd frá Veterans Community Project)

Frumkvöðull að verki

Vestergaard

Vestergaard hefur það hlutverk að koma í veg fyrir sjúkdóma, einkum meðal viðkvæmra hópa um allan heim, og stuðla með markvissum aðgerðum að heilbrigðari og sjálfbærari jörð.

LifeStraw er vara sem Vestergaard setti á markað árið 2005. Hún gerir vatn drykkjarhæft þar sem hreint vatn er ekki auðfáanlegt og breytir hugmyndum um öruggt drykkjarvatn. LifeStraw notar samspil holtrefjahimnu og síunarferlis og í sumum vörum annað síunarstig til að fjarlægja efni á borð við klór, blý og varnarefni.

  • Beittu hugtökunum framboð og eftirspurn til að lýsa LifeStraw sem frumkvöðlatækifæri.
  • Hvaða þrír drifkraftar styðja þróun LifeStraw?

Neðanmálsgreinar

  • 14Bandaríska manntalsskrifstofan. https://www.census.gov/
  • 15Aaron Pressman. „SpaceX gæti ýtt undir 1.000 milljarða dala uppsveiflu í geimviðskiptum.“ Fortune. 12. október 2017. http://fortune.com/2017/10/12/elon-musk-spacex-morgan-stanley/
  • 16Skrifstofa bandarísku smáfyrirtækjastofnunarinnar um hagsmunagæslu. Algengar spurningar um lítil fyrirtæki. Ágúst 2018. https://www.sba.gov/sites/default/files/advocacy/Frequently-Asked-Questions-Small-Business-2018.pdf
  • 17„Sweet Beginnings.“ North Lawndale Employment Network. án dags. https://www.nlen.org/sweetbeginnings
  • 18BeeLove. www.beelovebuzz.com
  • 19Leigh Buchanan. „Atvinna fyrir fyrrverandi fanga.“ Inc. maí 2011. https://www.inc.com/magazine/20110501/social-entrepreneurs-finding-jobs-for-ex-offenders.html
  • 20„Pítuflögur Stacy: Stacy Madison.“ How I Built This with Guy Raz. National Public Radio (NPR). 27. maí 2019. https://www.npr.org/2019/05/24/726755480/stacys-pita-chips-stacy-madison
  • 21Global Market Insights. „Markaður fyrir klíníska næringu verður stærri en 87.530,7 milljónir dala árið 2025: Global Market Insights, Inc.“ Cision PR Newswire. 5. mars 2019. https://www.prnewswire.com/news-releases/the-clinical-nutrition-market-to-surpass-87-530-7-million-by-2025-global-market-insights-inc-300806622.html
  • 22G.E. Miller. „Bandaríkin eru það þróaða ríki heims þar sem mest er unnið.“ 20SomethingFinance. 2. janúar 2018. https://20somethingfinance.com/american-hours-worked-productivity-vacation/
  • 23Jeff Desjardins. „Myndræn framsetning meðalferðatíma í ríkjum og borgum Bandaríkjanna.“ Visual Capitalist. 1. apríl 2018. https://www.visualcapitalist.com/average-commute-u-s-states-cities/
  • 24Linda Federico-O’Murchu. „Smáhýsi: Stór hugmynd til að binda enda á heimilisleysi.“ NBC News. 26. febrúar 2014. https://www.nbcnews.com/business/real-estate/tiny-houses-big-idea-end-homelessness-n39316
  • 25Lauren Stewart. „Samfélag byggir smáhýsi fyrir heimilislausa fyrrverandi hermenn í 500 borgum.“ Do You Remember? 2018. https://doyouremember.com/87151/community-builds-tiny-homes-for-homeless-veterans

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/entrepreneurship/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax hvorki styður né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

5.1 Frumkvöðlatækifæri

NÆSTI KAFLI

5.3 Samkeppnisgreining