Metið hvort röðuð tvennd sé lausn línulegs ójöfnuhneppis
Leyst línulegt ójöfnuhneppi með grafískri aðferð
Leyst hagnýt verkefni með ójöfnuhneppum
Metið hvort röðuð tvennd sé lausn línulegs ójöfnuhneppis
Skilgreining línulegs ójöfnuhneppis er mjög svipuð skilgreiningu línulegs jöfnuhneppis.
Línulegt ójöfnuhneppi líkist línulegu jöfnuhneppi en inniheldur ójöfnur í stað jafna. Hér fyrir neðan sést hneppi tveggja línulegra ójafna.
Til að leysa línulegt ójöfnuhneppi finnum við gildi breytanna sem uppfylla báðar ójöfnurnar. Við leysum hneppið með því að teikna graf hvorrar ójöfnu og sýnum lausnina á grafi. Við finnum svæðið í xy-hnitaplaninu sem inniheldur allar raðaðar tvenndir sem gera báðar ójöfnurnar sannar.
Til að meta hvort röðuð tvennd sé lausn hneppis tveggja ójafna setjum við gildi breytanna inn í hvora ójöfnu. Ef raðaða tvenndin gerir báðar ójöfnurnar sannar er hún lausn hneppisins.
Dæmi 5.51
Metið hvort raðaða tvenndin sé lausn hneppisins.
ⓐ (−2, 4) ⓑ (3,1)
Lausn
ⓐ Er raðaða tvenndin (−2, 4) lausn?
Raðaða tvenndin (−2, 4) gerði báðar ójöfnurnar sannar. Því er (−2, 4) lausn hneppisins.
ⓑ Er raðaða tvenndin (3,1) lausn?
Raðaða tvenndin (3,1) gerði aðra ójöfnuna sanna en hina ósanna. Því er (3,1) ekki lausn hneppisins.
Leysið línulegt ójöfnuhneppi með grafískri aðferð
Lausn einnar línulegrar ójöfnu er svæðið öðrum megin við markalínuna sem inniheldur alla punkta sem gera ójöfnuna sanna. Lausn hneppis tveggja línulegra ójafna er svæði sem inniheldur lausnir beggja ójafnanna. Til að finna svæðið teiknum við graf hvorrar ójöfnu fyrir sig og finnum síðan svæðið þar sem þær eru báðar sannar. Lausnin er alltaf sýnd á grafi.
Dæmi 5.52
Hvernig á að leysa línulegt ójöfnuhneppi
Leysið hneppið með grafískri aðferð.
Lausn
Dæmi 5.53
Leysið hneppið með grafískri aðferð.
Lausn
Teiknið graf x − y > 3 með því að teikna x − y = 3 og prófa punkt. Skurðpunktarnir eru x = 3 og y = −3 og markalínan verður slitin lína. Prófið (0, 0). Punkturinn gerir ójöfnuna ósanna. Skyggið því rauðu þeim megin sem inniheldur ekki (0, 0).
Teiknið graf y < − x + 4 með því að teikna y = − x + 4 með hallatölunni m = − og skurðpunktinum við y-ás b = 4. Markalínan verður slitin lína. Prófið (0, 0). Punkturinn gerir ójöfnuna sanna og því skyggjum við bláu þeim megin sem inniheldur (0, 0). Veljið prófunarpunkt á lausnarsvæðinu og sannreynið að hann uppfylli báðar ójöfnurnar.
Skurðpunktur línanna er ekki með í lausninni því báðar markalínurnar eru slitnar línur. Lausnin er tvískyggaða svæðið, það er dekkra skyggða svæðið.
Dæmi 5.54
Leysið hneppið með grafískri aðferð.
Lausn
Teiknið graf x − 2 y < 5 með því að teikna x − 2 y = 5 og prófa punkt. Skurðpunktarnir eru x = 5 og y = −2.5 og markalínan verður slitin lína. Prófið (0, 0). Punkturinn gerir ójöfnuna sanna. Skyggið því rauðu þeim megin sem inniheldur (0, 0).
Teiknið graf y > −4 með því að teikna y = −4 og taka eftir að það er lárétt lína í gegnum y = −4. Markalínan verður slitin lína. Prófið (0, 0). Punkturinn gerir ójöfnuna sanna. Skyggið því bláu þeim megin sem inniheldur (0, 0).
Punkturinn (0, 0) er á lausnarsvæðinu og við höfum þegar sýnt að hann uppfyllir hvora ójöfnu. Skurðpunktur línanna er ekki með í lausninni því báðar markalínurnar eru slitnar línur.
Lausnin er tvískyggaða svæðið, það er dekkra skyggða svæðið.
Línuleg ójöfnuhneppi með samsíða markalínur geta verið án lausnar. Við sjáum það í dæmi 5.55.
Dæmi 5.55
Leysið hneppið með grafískri aðferð.
Lausn
Teiknið graf 4 x + 3 y ≥ 12 með því að teikna 4 x + 3 y = 12 og prófa punkt. Skurðpunktarnir eru x = 3 og y = 4 og markalínan verður heil lína. Prófið (0, 0). Punkturinn gerir ójöfnuna ósanna. Skyggið því rauðu þeim megin sem inniheldur ekki (0, 0).
Teiknið graf y < − x + 1 með því að teikna y = − x + 1 með hallatölunni m = og skurðpunktinum við y-ás b = 1. Markalínan verður slitin lína. Prófið (0, 0). Punkturinn gerir ójöfnuna sanna. Skyggið því bláu þeim megin sem inniheldur (0, 0).
Enginn punktur er á báðum skyggðu svæðunum og því hefur hneppið enga lausn. Hneppið hefur enga lausn.
Dæmi 5.56
Leysið hneppið með grafískri aðferð.
Lausn
Teiknið graf y > x − 4 með því að teikna y = x − 4 með hallatölunni m = og skurðpunktinum við y-ás, b = −4. Markalínan verður slitin lína. Prófið (0, 0). Punkturinn gerir ójöfnuna sanna. Skyggið því rauðu þeim megin sem inniheldur (0, 0).
Teiknið graf x − 2 y < − 4 með því að teikna x − 2 y = − 4 og prófa punkt. Skurðpunktarnir eru x = −4 og y = 2 og markalínan verður slitin lína. Veljið prófunarpunkt á lausnarsvæðinu og sannreynið að hann uppfylli báðar ójöfnurnar.
Enginn punktur á markalínunum er með í lausninni því báðar línurnar eru slitnar.
Lausnin er tvískyggaða svæðið, sem er einnig lausn .
Leysið hagnýt verkefni með ójöfnuhneppum
Fyrsta skrefið við lausn hagnýtra verkefna með ójöfnuhneppum er að setja hvert skilyrði fram sem ójöfnu. Síðan teiknum við graf hneppisins eins og hér að framan og finnum svæðið sem inniheldur lausnirnar. Margar aðstæður eru aðeins raunhæfar þegar báðar breyturnar eru jákvæðar og því sýna gröfin þá aðeins fyrsta fjórðung.
Dæmi 5.57
Christy selur ljósmyndir sínar í bás á götumarkaði. Í byrjun dags vill hún hafa að minnsta kosti 25 myndir til sýnis í básnum. Hver lítil mynd sem hún sýnir kostar hana $4 og hver stór mynd $10. Hún vill ekki verja meira en $200 í myndirnar sem hún sýnir.
ⓐ Setjið upp ójöfnuhneppi sem lýsir aðstæðunum.
ⓑ Teiknið graf hneppisins.
ⓒ Gæti hún sýnt 15 litlar og 5 stórar myndir?
ⓓ Gæti hún sýnt 3 stórar og 22 litlar myndir?
Lausn
ⓐ Látum tákna fjölda lítilla mynda og
fjölda stórra mynda. Setjið upplýsingarnar fram sem ójöfnur til að mynda ójöfnuhneppið.
Þá höfum við ójöfnuhneppið.
ⓑ
Til að teikna graf , teiknum við x + y = 25 sem heila línu. Veljið (0, 0) sem prófunarpunkt. Hann gerir ójöfnuna ekki sanna og því skyggjum við rauðu þeim megin sem inniheldur ekki (0, 0). Til að teikna graf , teiknum við 4x + 10y = 200 sem heila línu. Veljið (0, 0) sem prófunarpunkt. Hann gerir ójöfnuna sanna og því skyggjum við bláu þeim megin sem inniheldur (0, 0).
Lausn hneppisins er tvískyggaða og þar með dekkra svæðið.
ⓒ Til að kanna hvort hægt sé að sýna 10 litlar og 20 stórar myndir athugum við hvort punkturinn (10, 20) sé á lausnarsvæðinu. Hann er það ekki. Christy myndi því ekki sýna 10 litlar og 20 stórar myndir.
ⓓ Til að kanna hvort hægt sé að sýna 20 litlar og 10 stórar myndir athugum við hvort punkturinn (20, 10) sé á lausnarsvæðinu. Hann er þar. Christy gæti því valið að sýna 20 litlar og 10 stórar myndir.
Athugið að einnig mætti prófa mögulegar lausnir með því að setja gildin inn í hvora ójöfnu.
Dæmi 5.58
Omar þarf að borða að minnsta kosti 800 hitaeiningar áður en hann fer á æfingu með liðinu. Hann vill aðeins hamborgara og smákökur og vill ekki eyða meira en $5. Á hamborgarastaðnum nálægt skólanum hans inniheldur hver hamborgari 240 hitaeiningar og kostar $1.40. Hver smákaka inniheldur 160 hitaeiningar og kostar $0.50.
ⓐ Setjið upp ójöfnuhneppi sem lýsir aðstæðunum.
ⓑ Teiknið graf hneppisins.
ⓒ Gæti hann borðað 3 hamborgara og 1 smáköku?
ⓓ Gæti hann borðað 2 hamborgara og 4 smákökur?
Lausn
ⓐ Látum tákna fjölda hamborgara og
fjölda smákaka. Setjið upplýsingarnar fram sem ójöfnur til að mynda ójöfnuhneppið. Heildarfjöldi hitaeininga úr hamborgurum, 240 úr hverjum, og smákökum, 160 úr hverri, þarf að vera meiri en 800.
Heildarupphæðin sem fer í hamborgara á $1.40 hvern og smákökur á $0.50 hverja má nema í mesta lagi $5.00.
Þá höfum við ójöfnuhneppið.
ⓑ
Til að teikna graf 240 h + 160 c ≥ 800 teiknum við 240 h + 160 c = 800 sem heila línu. Veljið (0, 0) sem prófunarpunkt. Hann gerir ójöfnuna ekki sanna og því skyggjum við rauðu þeim megin sem inniheldur ekki (0, 0). Til að teikna graf 1.40 h + 0.50 c ≤ 5 teiknum við 1.40 h + 0.50 c = 5 sem heila línu. Veljið (0,0) sem prófunarpunkt. Hann gerir ójöfnuna sanna og því skyggjum við bláu þeim megin sem inniheldur punktinn.
Lausn hneppisins er tvískyggaða og þar með dekkra svæðið.
ⓒ Til að kanna hvort 3 hamborgarar og 1 smákaka uppfylli skilyrði Omars sjáum við hvort punkturinn (3, 1) sé á lausnarsvæðinu. Hann er þar. Omar gæti valið að borða 3 hamborgara og 1
smáköku. ⓓ Til að kanna hvort 2 hamborgarar og 4 smákökur uppfylli skilyrðin sjáum við hvort punkturinn (2, 4) sé á lausnarsvæðinu. Hann er þar. Omar gæti valið að borða 2 hamborgara og 4 smákökur.
Einnig mætti prófa mögulegar lausnir með því að setja gildin inn í hvora ójöfnu.
Verkefni úr hluta 5.6
Æfingin skapar meistarann
Metið hvort röðuð tvennd sé lausn línulegs ójöfnuhneppis
Í eftirfarandi verkefnum skuluð þið meta hvort hver röðuð tvennd sé lausn hneppisins.
275.
ⓐⓑ
276.
ⓐⓑ
277.
ⓐⓑ
278.
ⓐⓑ
279.
ⓐⓑ
280.
ⓐⓑ
281.
ⓐⓑ
282.
ⓐⓑ
Leysið línulegt ójöfnuhneppi með grafískri aðferð
Í eftirfarandi verkefnum skuluð þið leysa hvert hneppi með grafískri aðferð.
283.
284.
285.
286.
287.
288.
289.
290.
291.
292.
293.
294.
295.
296.
297.
298.
299.
300.
301.
302.
303.
304.
305.
306.
307.
308.
309.
310.
311.
312.
313.
314.
Leysið hagnýt verkefni með ójöfnuhneppum
Í eftirfarandi verkefnum skuluð þið setja hvert verkefni fram sem ójöfnuhneppi og leysa það.
315.
Caitlyn selur teikningar sínar á héraðshátíð. Hún vill selja að minnsta kosti 60 teikningar og býður upp á andlitsmyndir og landslagsmyndir. Hún selur andlitsmyndirnar á $15 og landslagsmyndirnar á $10. Hún þarf að selja teikningar fyrir að minnsta kosti $800 til að hagnast.
ⓐ Setjið upp ójöfnuhneppi sem lýsir aðstæðunum.
ⓑ Teiknið graf hneppisins.
ⓒ Mun hún hagnast ef hún selur 20 andlitsmyndir og 35 landslagsmyndir?
ⓓ Mun hún hagnast ef hún selur 50 andlitsmyndir og 20 landslagsmyndir?
316.
Jake vill ekki eyða meira en $50 í áburðar- og mómoldarpoka fyrir garðinn. Áburður kostar $2 pokinn og mómold $5 pokinn. Sendibíll Jakes rúmar í mesta lagi 20 poka.
ⓐ Setjið upp ójöfnuhneppi sem lýsir aðstæðunum.
ⓑ Teiknið graf hneppisins.
ⓒ Getur hann keypt 15 poka af áburði og 4 poka af mómold?
ⓓ Getur hann keypt 10 poka af áburði og 10 poka af mómold?
317.
Reiko þarf að senda jólakort og pakka og vill að burðargjaldið verði í mesta lagi $500. Kortin eru að minnsta kosti 4 fleiri en tvöfaldur fjöldi pakkanna. Það kostar $3 að senda kort með myndum og $7 að senda pakka.
ⓐ Setjið upp ójöfnuhneppi sem lýsir aðstæðunum.
ⓑ Teiknið graf hneppisins.
ⓒ Getur hún sent 60 kort og 26 pakka?
ⓓ Getur hún sent 90 kort og 40 pakka?
318.
Juan er að læra fyrir lokapróf í efnafræði og algebru. Hann hefur aðeins 24 klukkustundir til að læra og þarf að verja að minnsta kosti þrisvar sinnum lengri tíma í algebru en efnafræði.
ⓐ Setjið upp ójöfnuhneppi sem lýsir aðstæðunum.
ⓑ Teiknið graf hneppisins.
ⓒ Getur hann varið 4 klukkustundum í efnafræði og 20 klukkustundum í algebru?
ⓓ Getur hann varið 6 klukkustundum í efnafræði og 18 klukkustundum í algebru?
319.
Jocelyn er barnshafandi og þarf að neyta að minnsta kosti 500 fleiri hitaeininga á dag en venjulega. Dag einn kaupir hún viðbótarmat fyrir $15. Hún kaupir banana sem innihalda 90 hitaeiningar hvern og súkkulaðimúslístykki sem innihalda 150 hitaeiningar hvert. Bananarnir kosta $0.35 hver og múslístykkin $2.50 hvert.
ⓐ Setjið upp ójöfnuhneppi sem lýsir aðstæðunum.
ⓑ Teiknið graf hneppisins.
ⓒ Gæti hún keypt 5 banana og 6 múslístykki?
ⓓ Gæti hún keypt 3 banana og 4 múslístykki?
320.
Mark reynir að auka vöðvamassa og þarf því að bæta að minnsta kosti 80 grömmum af próteini á dag við mataræðið. Flaska af próteindrykk kostar $3.20 og próteinstykki $1.75. Drykkurinn gefur 27 grömm af próteini og stykkið 16 grömm. Hann hefur $10 til ráðstöfunar.
ⓐ Setjið upp ójöfnuhneppi sem lýsir aðstæðunum.
ⓑ Teiknið graf hneppisins.
ⓒ Gæti hann keypt 3 flöskur af próteindrykk og 1 próteinstykki?
ⓓ Gæti hann keypt engar flöskur af próteindrykk og 5 próteinstykki?
321.
Jocelyn vill auka bæði próteinneyslu og hitaeiningainntöku. Hún vill bæta að minnsta kosti 35 grömmum af próteini við daglega neyslu sína en bæta í mesta lagi 200 hitaeiningum við hana. Ein únsa af cheddarosti inniheldur 7 grömm af próteini og 110 hitaeiningar. Ein únsa af parmesanosti inniheldur 11 grömm af próteini og 22 hitaeiningar.
ⓐ Setjið upp ójöfnuhneppi sem lýsir aðstæðunum.
ⓑ Teiknið graf hneppisins.
ⓒ Gæti hún borðað 1 únsu af cheddarosti og 3 únsur af parmesanosti?
ⓓ Gæti hún borðað 2 únsur af cheddarosti og 1 únsu af parmesanosti?
322.
Mark eykur daglega hreyfingu sína með því að hlaupa og ganga samtals að minnsta kosti 4 mílur. Markmið hans er að brenna að minnsta kosti 1,500 hitaeiningum með hreyfingunni. Ganga brennir 270 hitaeiningar á mílu og hlaup 650 hitaeiningum.
ⓐ Setjið upp ójöfnuhneppi sem lýsir aðstæðunum. ⓑ Teiknið graf hneppisins. ⓒ
Gæti hann náð
markmiðinu með því að ganga 3 mílur og hlaupa 1 mílu? ⓓ Gæti
hann náð markmiðinu með því að ganga 2 mílur og hlaupa 2 mílu?
Stærðfræði daglegs lífs
323.
Miðar á leik í bandarísku hafnaboltadeildinni fyrir 3 fullorðna og 3 börn kosta minna en $75, en miðar fyrir 2 fullorðna og 4 börn kosta minna en $62.
ⓐ Setjið upp ójöfnuhneppi sem lýsir verkefninu.
ⓑ Teiknið graf hneppisins.
ⓒ Gætu miðarnir kostað $20 fyrir fullorðna og $8 fyrir börn?
ⓓ Gætu miðarnir kostað $15 fyrir fullorðna og $5 fyrir börn?
324.
Afi og amma bjóða fjölskyldunni í bíó. Miðar á dagssýningu kosta $4 fyrir barn og $4 fyrir fullorðinn. Miðar á kvöldsýningu kosta $6 fyrir barn og $8 fyrir fullorðinn. Þau ætla að verja í mesta lagi $80 í miða á dagssýninguna og $100 í miða á kvöldsýninguna.
ⓐ Setjið upp ójöfnuhneppi sem lýsir aðstæðunum.
ⓑ Teiknið graf hneppisins.
ⓒ Gætu þau farið með 9 börn og 4 fullorðna á báðar sýningarnar?
ⓓ Gætu þau farið með 8 börn og 5 fullorðna á báðar sýningarnar?
Ritunarverkefni
325.
Teiknið graf ójöfnunnar . Hvernig vitið þið hvorum megin við línuna á að skyggja?
326.
Teiknið graf hneppisins . Hvað merkir lausnin?
Sjálfsmat
ⓐ Þegar þið hafið lokið verkefnunum skuluð þið nota þennan gátlista til að meta hve vel þið hafið náð markmiðum þessa hluta.
ⓑ Hvað ætlið þið að gera eftir að hafa farið yfir gátlistann til að öðlast öryggi í öllum markmiðunum?