Upprifjunarspurningar

Spurning 4. Talið er að fyrstu lífsformin á jörðinni hafi verið _________.

1. einfruma plöntur
2. dreifkjörnungar
3. skordýr
4. stór dýr eins og risaeðlur

Spurning 5. Örverumottur __________.

1. eru elstu þekktu lífsform jarðar
2. fengu orku sína og efni frá jarðhitastrýtum
3. eru marglaga breiður dreifkjörnunga, einkum baktería en einnig fornbaktería
4. allt ofangreint

Spurning 6. Fyrstu lífverurnar sem súrefnisauðguðu lofthjúpinn voru _________.

1. blábakteríur
2. ljósháðar lífverur
3. loftfirrtar lífverur
4. allt ofangreint

Spurning 7. Saltkærar lífverur eru lífverur sem þurfa ________.

1. saltstyrk sem er að minnsta kosti 0,2 M
2. háan sykurstyrk
3. viðbótarhalógen
4. allt ofangreint

Spurning 8. Margir af fyrstu dreifkjörnungunum sem tókst að rækta á rannsóknarstofum voru sýklar í mönnum eða dýrum. Hvers vegna var líklega auðveldara að rækta þessar tegundir en dreifkjörnunga sem eru ekki sýklar?

1. Sjúkdómsvaldandi dreifkjörnungar eru harðgerðari en dreifkjörnungar sem eru ekki sýklar.
2. Dreifkjörnungar sem eru ekki sýklar þurfa fleiri bætiefni í vaxtaræti sitt.
3. Hægt var að álykta um flest nauðsynleg ræktunarskilyrði sjúkdómsvaldandi dreifkjörnunga.
4. Sjúkdómsvaldandi bakteríur geta vaxið frítt, en bakteríur sem eru ekki sýklar vaxa aðeins sem hluti af stórum þyrpingum.

Spurning 9. Himnubundinn kjarni er einkenni ________.

1. dreifkjörnungafrumna
2. heilkjörnungafrumna
3. allra frumna
4. veira

Spurning 10. Hverjir af eftirtöldum hópum samanstanda af dreifkjörnungafrumum?

1. bakteríur og sveppir
2. fornbakteríur og sveppir
3. frumverur og dýr
4. bakteríur og fornbakteríur

Spurning 11. Frumuveggurinn er ________.

1. innan við frumuhimnuna
2. utan við frumuhimnuna
3. hluti af frumuhimnunni
4. ýmist innan eða utan við hana, eftir frumugerð

Spurning 12. Lífverur sem líklegast er að finnist í öfgakenndu umhverfi eru ________.

1. sveppir
2. bakteríur
3. veirur
4. fornbakteríur

Spurning 13. Dreifkjörnungar litast Gram-jákvætt eða Gram-neikvætt vegna mismunar í frumu_______.

1. vegg
2. umfrymi
3. kjarna
4. litningi

Spurning 14. Gervipeptíðóglýkan er einkenni frumuveggja ________.

1. heilkjörnungafrumna
2. baktería
3. fornbaktería
4. bæði baktería og fornbaktería

Spurning 15. Lípófjölsykrulagið (LPS) er einkenni frumuveggjar ________.

1. fornbaktería
2. Gram-neikvæðra baktería
3. allra baktería
4. heilkjörnungafrumna

Spurning 16. Hvert eftirfarandi frumefna er ekki snefilnæringarefni?

1. bór
2. kalsíum
3. króm
4. mangan

Spurning 17. Dreifkjörnungar sem fá orku sína úr efnasamböndum kallast _____.

1. ljósháðar lífverur
2. lífrænuefnaháðar lífverur
3. efnaháðar lífverur
4. steinefnaháðar lífverur

Spurning 18. Ammoníumyndun er ferlið þar sem _____.

1. ammoníak losnar við niðurbrot lífrænna nitursambanda
2. ammoníum breytist í nítrít og nítrat í jarðvegi
3. nítrat í jarðvegi breytist í loftkennd nitursambönd eins og NO, N₂O og N₂
4. loftkennt nitur er bundið og myndar ammoníak

Spurning 19. Plöntur nota koltvíoxíð úr loftinu sem kolefnisgjafa og kallast því _____.

1. neytendur
2. frumframleiðendur
3. sundrendur
4. kolefnisbindar

Spurning 20. Blábakteríur nýta orku sólarljóss með ljóstillífun og oxa vatn til að útvega rafeindir fyrir orkuframleiðslu. Því flokkum við blábakteríur sem ________.

1. ljóssteinefnafrumbjarga lífverur
2. ljósfrumbjarga lífverur
3. efnafrumbjarga lífverur
4. efna-lífrænuefnaháðar lífverur

Spurning 21. Sjúkdómur sem er stöðugt til staðar í þýði kallast _____.

1. heimsfaraldur
2. farsótt
3. landlægur sjúkdómur
4. endurvaktur sjúkdómur

Spurning 22. Hver eftirfarandi fullyrðinga um lífhimnur er rétt?

1. Talið er að lífhimnur tengist sjúkdómum eins og slímseigjusjúkdómi.
2. Lífhimnur mynda tannsýklu og nema land á þvagleggjum og gervilimum.
3. Lífhimnur nema land í opnum sárum og brunavef.
4. Allar fullyrðingarnar eru réttar.

Spurning 23. Hver þessara fullyrðinga er sönn?

1. Sýklalyf er efni sem framleitt er af lífveru og hamlar vexti dreifkjörnunga.
2. Sýklalyf er efni sem framleitt er af dreifkjörnungi og hamlar vexti annarra veira.
3. Sýklalyf er efni sem framleitt er af dreifkjörnungi og hamlar vexti heilkjörnungafrumna.
4. Sýklalyf er efni sem framleitt er af dreifkjörnungi og kemur í veg fyrir vöxt sama dreifkjörnings.

Spurning 24. Einstaklingur á Englandi kemur á heilsugæslustöð með hita og bólgna eitla stuttu eftir heimsókn til Nýju-Mexíkó. Fyrir hvaða bakteríu ætti læknirinn að prófa sjúklinginn?

1. Salmonella enterica
2. Borrelia burgdorferi
3. Clostridium botulinum
4. Yersinia pestis

Spurning 25. MRSA hefur komið fram sem alvarlegur smitsjúkdómur, en fyrsta tilfellið af meticillínónæmum S. aureus greindist árið 1961. Hvers vegna hafa heilbrigðisstarfsmenn svo miklar áhyggjur þegar til eru sýklalyf sem geta drepið MRSA?

1. MRSA getur flutt meticillínónæmi til annarra baktería.
2. Sjúklingar fá ekki alltaf rétt sýklalyf nógu fljótt til að koma í veg fyrir alvarleg veikindi.
3. MRSA gæti fengið fleiri sýklalyfjaónæmisgen frá öðrum bakteríum og orðið að „ofurbakteríu“.
4. Allt ofangreint.

Spurning 26. Hvað af þessu gerist við samlífsbundna niturbindingu?

1. Plantan nýtur góðs af því að nota nánast óþrjótandi uppsprettu niturs.
2. Jarðvegurinn nýtur góðs af náttúrulegri áburðargjöf.
3. Bakteríurnar njóta góðs af því að nota ljóstillífunarafurðir frá plöntunni.
4. Allt ofangreint gerist.

Spurning 27. Gerviefnasambönd sem finnast í lífveru en eru hvorki venjulega framleidd af henni né væntanleg í henni kallast _____.

1. varnarefni
2. lífhreinsiefni
3. þrávirk efni
4. framandi efni

Spurning 28. Lífhreinsun felur í sér _____.

1. notkun dreifkjörnunga sem geta bundið nitur
2. notkun dreifkjörnunga til að hreinsa mengunarefni
3. notkun dreifkjörnunga sem náttúrulegs áburðar
4. allt ofangreint

Spurning 29. Auk þess að gefa jógúrt sitt sérstaka bragð og áferð, hvaða annan ávinning veita mjólkursýrumyndandi bakteríur við matvælaframleiðslu?

1. Þær útvega framandi efni.
2. Þær lækka pH-gildið og hamla vexti sjúkdómsvaldandi baktería.
3. Þær gerilsneyða mjólkurvörur.
4. Þær brjóta niður laktósa fyrir einstaklinga með laktósaóþol.