2222 Dreifkjörnungar: Bakteríur og fornbakteríur
Lykilhugtök
Lykilhugtök
- sýrukær lífvera
- lífvera sem vex best við pH 3 eða lægra
- loftháð lífvera
- lífvera sem notar súrefni
- basakær lífvera
- lífvera sem vex best við pH 9 eða hærra
- ammoníumyndun
- ferli þar sem ammoníak losnar við niðurbrot lífrænna efnasambanda sem innihalda nitur
- loftfirrt lífvera
- lífvera sem vex án súrefnis
- súrefnislaus
- án súrefnis
- sýklalyf
- líffræðilegt eða framleitt efni sem vinnur gegn eða hindrar vöxt dreifkjörnunga í lágum styrk
- frumbjarga lífvera
- lífvera sem framleiðir lífrænar sameindir úr litlum ólífrænum efnasamböndum
- lífhimna
- örverusamfélag sem er haldið saman af límkenndu utanfrumufylki
- líffræðileg niturbinding
- umbreyting niturs úr andrúmslofti í ammoníak sem dreifkjörnungar framkvæma
- lífhreinsun
- notkun efnaskipta örvera til að fjarlægja mengunarefni
- líftækni
- tæknileg notkun lifandi lífvera, líffræðilegra kerfa eða afleiða þeirra til að framleiða eða breyta vörum eða ferlum
- Svarti dauði
- hrikalegur heimsfaraldur sem talinn er hafa verið kýlaplága af völdum bakteríunnar Yersinia pestis
- bótúlismi
- sjúkdómur af völdum eiturefnis frá loftfirrtu bakteríunni Clostridium botulinum
- CA-MRSA
- MRSA sem smitast í samfélaginu frekar en á sjúkrahúsi
- hjúpur
- ytri bygging sem gerir dreifkjörnungi kleift að festast við yfirborð og verndar hann gegn ofþornun
- efnaháð lífvera
- lífvera sem aflar orku úr efnasamböndum
- bakteríutenging
- ferli þar sem dreifkjörnungar flytja DNA frá einum einstaklingi til annars með tengiþræði
- blábakteríur
- bakteríur sem þróuðust frá snemmbúnum ljósháðum lífverum og súrefnisauðguðu andrúmsloftið; einnig kallaðar blágrænþörungar
- sundrandi lífvera
- lífvera sem brýtur niður dauðar lífverur
- afnítrun
- umbreyting nítrats úr jarðvegi í loftkennd nitursambönd, svo sem N₂O, NO og N₂
- nýr sjúkdómur
- sjúkdómur sem kemur fram í þýði í fyrsta sinn eða eykst að tíðni eða útbreiðslu
- landlægur sjúkdómur
- sjúkdómur sem er stöðugt til staðar í þýði, yfirleitt með lágri tíðni
- farsótt
- sjúkdómur sem kemur fram hjá óvenjulega mörgum einstaklingum í þýði á sama tíma
- öfgakær lífvera
- lífvera sem vex við öfgafullar eða harðbýlar aðstæður
- matarsjúkdómur
- sjúkdómur sem stafar af neyslu mengaðra matvæla eða sjúkdómsvaldandi baktería, veira eða annarra sníkjudýra sem menga matvæli
- Gram-neikvæð baktería
- baktería með frumuvegg sem inniheldur lítið peptíðóglýkan en hefur ytri himnu
- Gram-jákvæð baktería
- baktería með frumuvegg sem inniheldur aðallega peptíðóglýkan
- saltkær lífvera
- lífvera sem þarf að minnsta kosti 0,2 M saltstyrk
- ófrumbjarga lífvera
- lífvera sem aflar orku úr lífrænum sameindum
- jarðhitahver
- sprunga í yfirborði jarðar sem losar jarðhitað vatn
- ofurhitakær lífvera
- lífvera sem vex við 80 til 122 °C
- örverumotta
- marglaga breiða af dreifkjörnungum sem getur innihaldið bakteríur og fornbakteríur
- MRSA
- meticillínónæmur Staphylococcus aureus; mjög hættulegur Staphylococcus aureus-stofn sem er ónæmur fyrir mörgum sýklalyfjum
- nítrun
- umbreyting ammóníums í nítrít og nítrat í jarðvegi
- niturbinding
- ferli þar sem loftkennt nitur er umbreytt, eða bundið, í aðgengilegri form eins og ammoníak
- hnúður
- sérhæfð bygging á rótum tiltekinna plantna, einkum belgjurta, sem myndast vegna samlífs plöntu og jarðvegsbaktería og er staður niturbindingar
- næringarefni
- nauðsynleg efni fyrir vöxt, svo sem kolefni og nitur
- osmósukær lífvera
- lífvera sem vex við háan sykurstyrk
- heimsfaraldur
- útbreidd farsótt, yfirleitt á heimsvísu
- peptíðóglýkan
- efni úr fjölsykrukeðjum sem eru þvertengdar með óvenjulegum peptíðum
- ljósháð lífvera
- lífvera sem notar ljós sem orkugjafa
- tengiþráður
- yfirborðsútskot sumra dreifkjörnunga sem er notað til festingar við yfirborð, þar á meðal aðra dreifkjörnunga
- gervipeptíðóglýkan
- hluti frumuveggja fornbaktería sem líkist peptíðóglýkani að formgerð en inniheldur aðrar sykrur
- kuldakær lífvera
- lífvera sem vex við -15 °C eða lægra
- geislaþolin lífvera
- lífvera sem vex við mikla geislun
- endurlífgun
- ferli þar sem dreifkjörnungar í lífvænlegu en óræktanlegu ástandi verða aftur lífvænlegir
- S-lag
- yfirborðslag próteina utan á frumuveggjum fornbaktería og baktería
- sermisgerð
- bakteríustofn sem ber safn svipaðra mótefnavaka á frumuyfirborði sínu; oft eru margar sermisgerðir innan sömu bakteríutegundar
- stromatólítur
- lagskipt setmyndun sem verður til þegar dreifkjörnungar í örverumottum fella út steinefni
- teikóinsýra
- fjölliða sem tengist frumuvegg Gram-jákvæðra baktería
- hitakær lífvera
- lífvera sem lifir við 60 til 80 °C
- veiruleiðsla
- ferli þar sem bakteríufagi flytur DNA frá einum dreifkjörnungi til annars
- erfðaummyndun
- ferli þar sem dreifkjörnungur tekur upp DNA úr umhverfi sínu sem aðrir dreifkjörnungar hafa losað
- lífvænlegt en óræktanlegt ástand (VBNC)
- lifunaraðferð baktería sem standa frammi fyrir streituvaldandi umhverfisaðstæðum
- súna
- sjúkdómur sem sýkir fyrst og fremst dýr en getur borist í menn