6.3.3 Deiling margliða með reikniriti Horners
6.3.3 • Deiling margliða með Horner-aðferð
Verkefni
Í þessu verkefni notum við Horner-aðferð til að deila margliðu með tvílið.
Hluti 1: Notið langdeilingu
Þið leysið deilingardæmi með langdeilingu.
1.
Lausn
Berið svarið ykkar saman:
Hluti 2: Notið Horner-aðferð
Nú leysið þið sama deilingardæmi með Horner-aðferð.
2. (x² − 13x + 42) ÷ (x − 6)
Lausn
Berið svarið ykkar saman:
( x2 − 13 x + 42 ) ÷ ( x − 6 )
Skref 1 - Skrifið deilistofninn með lækkandi veldum af x. Gangið úr skugga um að ekkert stig vanti frá hæsta stigi niður í 0. stig.
x2 − 13 x + 42
Skref 2 - Skrifið stuðla liðanna í fyrstu röð Horner-uppsetningarinnar.
Skref 3 - Skrifið deilirinn á forminu x − c og setjið c í deilireit Horner-uppsetningarinnar.
Skref 4 - Færið fyrsta stuðulinn niður í þriðju röð.
Skref 5 - Margfaldið þann stuðul með tölunni í deilireitnum og setjið útkomuna í aðra röð undir annan stuðulinn.
Skref 6 - Leggið saman tölurnar í öðrum dálki og setjið útkomuna í þriðju röð.
Skref 7 - Margfaldið þá útkomu með tölunni í deilireitnum og setjið útkomuna í aðra röð undir þriðja stuðulinn.
Skref 8 - Leggið saman tölurnar í síðasta dálki og setjið útkomuna í þriðju röð.
Skref 9 - Deilingunni er lokið. Tölurnar í þriðju röð gefa niðurstöðuna. Tölurnar 1 og − 7 eru stuðlar kvótans, svo kvótinn er x − 7. Talan 0 í síðasta reit þriðju raðar er afgangurinn.
3.
Lausn
Berið svarið ykkar saman:
; afgangur 1
4.
Lausn
Berið svarið ykkar saman:
; afgangur 4
5.
Lausn
Berið svarið ykkar saman:
; afgangur 0
6.
Lausn
Berið svarið ykkar saman:
; afgangur 0
Viðbótarefni
Deiling margliða með Horner-aðferð
Stærðfræðingar leita gjarnan að mynstrum til að auðvelda vinnuna. Þar sem langdeiling getur verið tímafrek skoðum við langdeilinguna úr fyrra dæmi og leitum að mynstri. Það mynstur verður grunnurinn að Horner-aðferðinni. Sama dæmi er sýnt hér með Horner-uppsetningu.

Horner-aðferðin sleppir í raun óþarfa endurteknum breytum og tölum. Hér eru og fjarlægð, ásamt og, því þeir liðir eru gagnstæðir liðunum fyrir ofan.
Fyrsta röð Horner-uppsetningarinnar inniheldur stuðla deilistofnsins. Talan er gagnstæð tala við í deilinum.
Önnur röð Horner-uppsetningarinnar inniheldur tölurnar sem eru sýndar með rauðu í deilingardæminu.
Þriðja röð Horner-uppsetningarinnar inniheldur tölurnar sem eru sýndar með bláu í deilingardæminu.
Takið eftir að kvótinn og afgangurinn koma fram í þriðju röð.
Horner-aðferðin virkar aðeins þegar deilirinn er á forminu .
Eftirfarandi dæmi útskýrir ferlið.
Dæmi 1
Notið Horner-aðferð til að finna kvóta og afgang þegar er deilt með .
Skref 1 - Skrifið deilistofninn með lækkandi veldum af .
Skref 2 - Skrifið stuðla liðanna í fyrstu röð Horner-uppsetningarinnar.
Skref 3 - Skrifið deilirinn á forminu og setjið í deilireit Horner-uppsetningarinnar.
Skref 4 - Færið fyrsta stuðulinn niður í þriðju röð.

Skref 5 - Margfaldið þann stuðul með tölunni í deilireitnum og setjið útkomuna í aðra röð undir annan stuðulinn.

Skref 6 - Leggið saman tölurnar í öðrum dálki og setjið útkomuna í þriðju röð.

Skref 7 - Margfaldið þá útkomu með tölunni í deilireitnum og setjið útkomuna í aðra röð undir þriðja stuðulinn.

Skref 8 - Leggið saman tölurnar í þriðja dálki og setjið útkomuna í þriðju röð.

Skref 9 - Margfaldið þá útkomu með tölunni í deilireitnum og setjið útkomuna í aðra röð undir fjórða stuðulinn.

Skref 10 - Leggið saman tölurnar í síðasta dálki og setjið útkomuna í þriðju röð.

Skref 11 - Kvótinn er 2x² − x + 3 og afgangurinn er .
Deilingunni er lokið. Tölurnar í þriðju röð gefa niðurstöðuna. Tölurnar , og eru stuðlar kvótans, svo kvótinn er 2x² − x + 3. Talan í síðasta reit þriðju raðar er afgangurinn.
Berið svarið ykkar saman:
Dæmi 2
Notið Horner-aðferð til að finna kvóta og afgang þegar er deilt með .
Margliðan er skrifuð í lækkandi röð eftir stigi, en -liðinn vantar. Við bætum við 0x³ sem plásshaldara. Á forminu er x + 4 jafnt , svo við notum −4 í deilireitnum.

Við deildum 4. stigs margliðu með . stigs margliðu, svo kvótinn er 3. stigs margliða. Úr þriðju röð lesum við stuðlana 1,, og ; kvótinn er . Afgangurinn er .